Περὶ θανάτου Λόγος Παραμυθητικός

Share:

Κυριακὴ Γ΄ Λουκᾶ (Λουκ. ζ΄ 11-16)

Νικηφόρος Θεοτόκης Ἀρχιεπίσκοπος Ἀστραχανίου, Χερσῶνος καὶ Σταυρουπόλεως

Πλησίον τοῦ Θαβωρίου ὄρους ἔκειτο ἡ πόλις, ἡ ὀνομαζομένη Ναΐν, ἐξελθὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐκ τῆς Καπερναούμ, καὶ ἰατρεύσας τὸν δοῦλον τοῦ ἑκατοντάρχου, τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἐπορεύετο εἰς τὴν πόλιν Ναΐν. Ἠκολούθουν δὲ Αὐτὸν πολλοὶ τῶν μαθητῶν Αὐτοῦ καὶ πλῆθος πολὺ λαοῦ.

Ὁ δὲ πολὺς ὄχλος ἠκολούθει Αὐτὸν διαπαντός, ἵνα ἄλλοι μὲν ἐξ αὐτῶν βλέπωσιν, ἄλλοι δὲ ἀπολαμβάνουσι τὴν χάριν τῶν θαυμάτων (Ἰω. στ΄ 66). Ἡ δὲ συνέχεια τῆς διηγήσεως φανερώνει εἰς ἡμᾶς ὅτι ὄχι κατὰ τύχην, ἀλλὰ κατὰ θείαν Πρόνοιαν ἐπορεύετο ὁ Θεάνθρωπος εἰς τὴν Ναΐν τῆς Γαλιλαίας, (ἑρμηνεύεται κάλλος). Ἦλθε δηλαδὴ ἐκεῖ ἵνα καὶ τὸν νεκρὸν υἱὸν τῆς χήρας ἀναστήσῃ καὶ τὴν χήραν παρηγορήσῃ καὶ ἀκόμη νὰ φωτίσῃ τὸν λαὸν εἰς τὴν πρὸς Αὐτὸν πίστιν. Καὶ οὔτε ἡ μήτηρ του τὸν παρεκάλεσεν, οὔτε ἄλλος τις ἐμεσίτευσεν, ἀλλὰ ἀφ’ ἑαυτοῦ ὁ Πολυεύσπλαγχνος Θεός, δεικνύων ὅτι εἶναι ἐκ φύσεως οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων, εὐσπλαγχνίσθη αὐτήν, ἰδὼν αὐτὴν ὀλολύζουσαν καὶ θρηνωδοῦσαν τὸν υἱὸν αὐτῆς· καὶ πρῶτον μέν, παρηγόρησεν αὐτὴν διὰ λόγου, εἰπὼν αὐτῇ «Μὴ κλαῖε», ἔπειτα δὲ καὶ δι’ ἔργου, ἀναστήσας τὸν μονογενῆ αὐτῆς υἱόν. Καὶ διὰ τούτου ἐδίδαξεν ἡμᾶς ὁ Σωτὴρ τὴν ἀρετὴν τῆς ἀληθινῆς εὐσπλαγχνίας, μὴ διὰ λόγων καὶ δεήσεων, ἀλλ’ αὐτοπροαιρέτως νὰ ἐκτείνωμεν εὐθὺς χεῖρα βοηθείας, ὅταν βλέπωμεν τὰ δάκρυα τῶν στενοχωρουμένων καὶ καταθλιβομένων.

Ὁ Κύριος ἐπλησίασε χωρὶς φόβον εἰς τὸν νεκρὸν καὶ ἔθηκε τὰς χεῖ­ρας Αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ κραββάτου, καὶ μὲ παντοδύναμον καὶ παντεξούσιον φωνήν, ἐξεβόησε: «Νεανίσκε, σοὶ λέγω, ἐγέρθητι», καὶ ἐλάλησε πρὸς τὸν νεκρόν, καθὼς ὁμιλοῦ­μεν μετὰ τῶν ζώντων καὶ ὑπνούντων καὶ κοιμωμένων. Καί, ὤ τοῦ παραδόξου θαύματος! Ἤκουσεν ὁ νεκρὸς τὴν Δεσποτικὴν φωνήν, καὶ ἡ ψυχὴ ἐπέστρεψεν εὐθὺς εἰς τὸ νεκρὸν σῶμα, ἐκινήθησαν εὐθὺς πάντα τὰ μέλη καὶ μέρη τοῦ σώματος, καὶ ἀνεκάθησεν ὁ νεκρὸς καὶ ἤρξατο λαλεῖν.

Ὁ Δεσποτικὸς λόγος πρὸς τὴν μητέρα τοῦ νεκροῦ, ἀνοίγει ὑπόθεσιν παρηγορητικὴν πρὸς τοὺς κλαίοντας διὰ τὸν θάνατον τῶν φίλων καὶ συγγενῶν. Δύναται νὰ μεταβάλῃ τὰ δάκρυα εἰς χαράν, καὶ τὸν θρῆνον εἰς εὐφροσύνην. Ἡ ἐν τῷ Σταυρῷ θυσία τοῦ ζωοποιοῦ αἵματος καὶ τοῦ ζωηφόρου θανάτου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατήργησε τὸν θάνατον καὶ μετέβαλεν αὐτὸν εἰς ζωὴν (Β΄ Τιμ. α΄ 10)· διὸ καὶ βοᾶ ὁ Παῦλος: «ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; ποῦ σου, ᾅδη, τὸ νῖκος;» (Α΄ Κορ. ιε΄ 55). καὶ «νυνὶ Χριστὸς ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο» (ιε΄20). Ὁ δὲ ἐπιστήθιος Ἰωάννης μαρτυρεῖ καὶ λέγει: «Ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι μεταβεβήκαμεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν» (Α΄ Ἰωαν. γ΄ 14). Λέγει καὶ ὁ Δημιουργὸς ἡμῶν: «Καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμέ, οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα» καὶ «ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, κἄν ἀποθάνῃ ζήσεται» (Ἰωάν. ια΄ 26). Διὰ τοῦτο ἔλεγε περὶ τοῦ θανάτου τοῦ Λαζάρου: «Λάζαρος, ὁ φίλος ἡμῶν κεκοίμηται» (Ἰωάν. ια΄ 11).

Ἀκούσατέ δε, πῶς ἐξηγεῖ ὁ θεηγόρος Ἀπόστολος Παῦλος τὸ «μὴ κλαῖε». «Οὐ θέλω δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, περὶ τῶν κεκοιμημένων, ἵνα μὴ λυπῆσθε, καθὼς καὶ οἱ λοιποί, οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα» (Α΄ Θεσ. δ΄ 13). Ποῖοι εἶναι οἱ λοιποί; Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἅπιστοι· αὐτοὶ οὐδεμίαν ἐλπίδα ἔχουν εἰς τὸν Θεόν, ἐπειδὴ δὲν πιστεύουσιν ὅτι ὑπάρχει Θεός· αὐτοὶ δὲν ἔχουν ἐλπίδα, οὔτε ζωῆς αἰωνίου, οὔτε ἀναστάσεως νεκρῶν, ἐπειδὴ παραλόγως πείθονται ὅτι εἶναι θνητόψυχοι καὶ ὅτι μετὰ θάνατον διαλύεται καὶ διαφθείρεται ἡ ψυχή, καθὼς καὶ τὸ σῶμα. Ὁ ἅπιστος λοιπόν, ἐπειδὴ δὲν πιστεύει ὅτι ἐκ Θεοῦ εἶναι τὰ πάντα καὶ ὅτι ὁ Θεὸς «πτωχίζει καὶ πλουτίζει, ταπεινοῖ καὶ ἀνυψοῖ» (Α΄ Βασ. β΄ 7), καθαιρεῖ δυνάστας ἀπὸ θρόνων καὶ ὑψοῖ ταπεινούς, τοὺς πεινῶντας ἐχόρτασεν ἀγαθῶν, καὶ τοὺς πλουτοῦντας ἐξαποστέλλει κενούς» (Λουκ. ε΄ 52) καὶ ὅτι Αὐτὸς εἶναι ὅστις ἀνοίγει τὴν χεῖρα Αὐτοῦ καὶ πληροῖ πᾶν «ζῶον εὐδοκίας» (Ψ. ρμδ΄ 16), ἐπειδή, λέγω, ὁ ἄπιστος εἰς οὐδὲν τούτων πιστεύει, διὰ τοῦτο ἔχει ἀφιερωμένην πᾶσαν τὴν ἐλπίδα αὐτοῦ εἰς τὰ ἀνθρώπινα πρά-γματα. Ὅταν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἡγαπημένος καὶ φίλτατος αὐτῶν, δὲν εὑρίσκουν παρηγορίαν, ἐπειδὴ πιστεύουν ὅτι ὁ ἀποθανὼν ἐξέλιπεν εἰς τὸ παντελὲς καὶ δὲν ὑπάρχει πλέον, ἀλλὰ διεφθάρη ἐξ ὁλοκλήρου.

Μόνη ἡ πίστις παρηγορεῖ. Ὁ χριστιανὸς πιστεύει ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ὁ χορηγὸς πάντων τῶν ἀγαθῶν, ὁ δὲ ἄνθρωπος, χωρὶς τῆς τοῦ Θεοῦ βοηθείας, δὲν δύναται νὰ πράξῃ οὐδέν (Ἰωάν. ιε΄ 5).

Τοῦτο δὲ εἶναι τὸ «μὴ κλαῖε», τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Κύριος εἰς τὴν ἐν Ναΐν χήραν, δηλαδὴ μὴ κλαίῃς ὑπερβολικὰ καὶ ἅμετρα, ὅπως οἱ ἄπιστοι, οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα. Κλαῦ­σον τὸν νεκρόν, ἀλλ’ ἐν μέτρῳ. Ὁ Θεὸς διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς ψυχῆς, ἀποστέλλει τὴν θλῖψιν καὶ τὰ δάκρυα· ἀλλ’ ἀποστέλλει αὐτὰ μέτρια, ὅπως λέγει ὁ Προφήτης: «ποτιεῖς ἡμᾶς ἐν δάκρυσιν ἐν μέτρῳ», (Ψ. οθ΄ 6). Ἡ φύσις φέρει δάκρυα, ἀλλ’ ἡ πίστις ἀναχαιτίζει τοὺς κρουνοὺς τῶν δακρύων.

Ἀπέθανεν ὁ πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου, ἔμεινα ὀρφανὸς καὶ ἕρημος. Ὁ πατήρ σου, λέγει εἰς ἐμέ, καὶ ἡ μήτηρ σου ἐγκατέλιπόν σε, ὁ δὲ Κύριος προσελάβετό σου. (Ψ΄κστ΄ 10). Ὁ ἀδελφός μου καὶ ἡ ἀδελφή μου καὶ οἱ συγγενεῖς μου ἀπέθανον, ἔμεινα ἅπορος καὶ ἐστερημένος συγγενῶν, διὰ τοῦτο ἡ φύσις φέρει δάκρυα, ἀλλ’ ἡ πίστις σπογγίζει τὰ δάκρυά μου, λέγουσα: «Ἔχεις ἀδελφὸν καὶ ἀδελφὴν καὶ μητέρα τὸν Κύριον Ἰησοῦν· διότι Αὐτὸς εἶπεν: «Ὅστις ἄν ποιήσῃ τὸ θέλημα τοῦ Πατρός μου, τοῦ ἐν οὐρανοῖς, αὐτός μοι ἀδελφὸς καὶ ἀδελφὴ καὶ μήτηρ ἐστίν». (Ματθ. ιβ΄ 50). Αὐτὸς εἶπεν! «Ὑμεῖς φίλοι μού ἐστε, ἐὰν ποιῆτε ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν» (Ἰωάν. ιε΄ 14). Ἔλεγεν ὁ Προφητάναξ: «Ἐμνήσθην τοῦ Θεοῦ καὶ εὐφράνθην» (Ψ΄ οστ΄ 4). Λυπᾶται, ναί, καὶ κλαίει καὶ ὁ πιστός, ἀλλ’ ὄχι ὡς ἄπιστος. Ὅταν ὑψώση τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνθυμηθῆ τοῦ Θεοῦ, εὐθὺς κατέρχεται ἐκεῖθεν ἡ παρηγορία. Πόσην παρηγορίαν λαμβάνει ὁ πιστὸς ἄνθρωπος, ὅταν κλαίων διὰ τὸν νεκρὸν συγγενῆ αὐτοῦ, τὸν προκείμενον ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ βλέπῃ διὰ τῶν ὀφθαλμῶν τῆς πίστεως, ὅτι αὐτὸς δὲν ἐξέλιπεν, ἀλλ’ ὑπάρχῃ καὶ ζῇ! Πόσην παρηγορίαν λαμβάνει, ὅταν βλέπων τὸ σῶμα νεκρόν, ἅπνουν, ἐν τάφῳ καὶ ἐν διαφθορᾷ, πιστεύῃ ὅτι ἡ ψυχὴ τοῦ σώματος ἐκείνου ζῇ καὶ κινεῖται καὶ ἀναβαίνει εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ συναυλίζεται εἰς τὰ ἄφθαρτα καὶ ἀγαπητὰ σκηνώματα τοῦ Κυρίου αὐτῆς! Πόσην παρηγορίαν λαμβάνει, ὅταν λυπούμενος διὰ τὸν χωρισμόν τοῦ συγγενοῦς ἤ τοῦ φίλου, πιστεύῃ ὅτι ὁ χωρισμὸς εἶναι πρόσκαιρος καὶ ὅτι ἔρχεται ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλει ἴδει πάλιν αὐτὸν πάντοτε ἐν Κυρίῳ! Ἡ χαρὰ διὰ τὴν δόξαν καὶ ἀνάπαυσιν τῆς ψυχῆς σμικρύνει τὴν λύπην, τὴν διὰ τὸν θάνατον καὶ τὴν φθορὰν τοῦ σώματος· ἡ ἐλπὶς τῆς ἀπολαύσεως γλυκαίνει τοῦ χωρισμοῦ τὴν πικρίαν.

Ἐὰν ἀπέθανεν ἀνεξομολόγητος καὶ ἀδιόρθωτος, τότε ἀληθῶς πρέπουν στεναγμοὶ καὶ πολλὰ δάκρυα· ἐὰν δὲ τοῦτο μάλιστα συμβαίνει διὰ ἀμέλειαν, ἤ διὰ δεισιδαιμονίαν συγγενῶν ἤ ἀδιάκριτον ἀγάπην καὶ τυφλήν, αὐτῶν τῶν συγγενῶν, τότε βεβαίως ἔχουν τόπον οἱ θλιβεροὶ ἀναστεναγμοὶ καὶ τὸ πικρὰ δάκρυα, εὔλογα καὶ δίκαια.

Πηγή: Κυριακοδρόμιον, Ἐκδ. Συναξαριστής.

Previous Article

Τί ἐμπλοκὴ ζητεῖ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος;

Next Article

ΥΠΟΜΝΗΣΙΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Διαβάστε ακόμα