Προς την Ιεράν Σύνοδον της Εκκλησίας της Κύπρου δια τας Εκτρώσεις

Εφημερίς Ορθόδοξος Τύπος

Γράφει ο Πατήρ Σάββας Μιχαηλίδης,
Ιερεύς Ρωσσικής Εκκλησίας Λεμεσού Κύπρου

2ον.-Τελευταίον

Έρχομαι τώρα στον ισχύοντα από το 1974 κυπριακό νόμο για την έκτρωση (άρθρο 169Α του Ποινικού Κώδικα), ο οποίος είναι αντιγραφή του βρεττανικού Abortion Act 1967, και στο νομοσχέδιο για την έκτρωση, το οποίο είναι αντιγραφή της ελληνικής εκτρωτικής νομοθεσίας του 1984 (άρθρο 304 του Ποινικού Κώδικα). Όλοι οι ανωτέρω νόμοι και το νομοσχέδιο επιτρέπουν  την έκτρωση στην περίπτωση υπάρξεως της κακόφημης ψυχιατρικής ένδειξης, δηλαδή της βλάβης της ψυχικής υγείας της εγκύου (ελληνικός νόμος, νομοσχέδιο), της βλάβης της πνευματικής υγείας της (βρεττανικός νόμος), της πνευματικής η ψυχικής βλάβης της (κυπριακός νόμος). Ο κίνδυνος της ψυχικής βλάβης από τη συνέχιση της εγκυμοσύνης απαιτεί τη βεβαίωση δύο ιατρών (βρεττανικός και κυπριακός νόμος) η τη βεβαίωση ενός ιατρού (ελληνικός νόμος και νομοσχέδιο).  Η ψυχιατρική ένδειξη έχει τη δυνατότητα να δικαιολογήσει νομικά όλες τις εκτρώσεις μέχρι και τον έννατο μήνα της εγκυμοσύνης, αφού δεν έχει κανένα χρονικό περιορισμό τόσο στους τρεις νόμους όσο και στο νομοσχέδιο. Στη Βρεττανία (Αγγλία, Σκωτία, Ουαλία), όπου υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τις νόμιμες εκτρώσεις στα πλαίσια του Εθνικού Συστήματος Υγείας, κατά την πεντηκονταετή εφαρμογή του νόμου Abortion Act 1967 έχουν γίνει 8.8 εκατομμύρια εκτρώσεις.Το 97 – 98% των νομίμων αυτών εκτρώσεων – υπάρχουν πάντοτε και οι παράνομες – γίνονται με τη βεβαίωση δύο ιατρών για τον κίνδυνο βλάβης της πνευματικής υγείας της εγκύου. Κατά τον βρεττανικό νόμο απαιτείται ιατρική βεβαίωση ότι «the continuance of the pregnancy would involve risk to the life of the pregnant woman, or of injury to the physical or mental health of the pregnant woman or any existing children of her family, greater than if the pregnancy were terminated». Οι Κύπριοι νομοθέτες του 1974 (άρθρο 169Α, β) αντέγραψαν την ανωτέρω πρόνοια του βρεττανικού νόμου. Έτσι για τη νόμιμη έκτρωση στην Κύπρο απαιτείται βεβαίωση δύο ιατρών για το ότι «αν εξακολουθούσε η εγκυμοσύνη, η ζωή της εγκύου θα ετίθετο σε κίνδυνο η θα προεκαλείτο φυσική, πνευματική η ψυχική της βλάβη η οποιουδήποτε τέκνου της που υπάρχει, μεγαλύτερη από εκείνη παρά αν δεν τερματιζόταν η εγκυμοσύνη…». Η φράση «οποιουδήποτε τέκνου της που υπάρχει» δεν ήταν η αρχική του νόμου του 1974. Η αρχική φράση ήταν, από ότι θυμάμαι, «οποιουδήποτε μέλους της οικογένειάς της». Όταν το 1986 υπέδειξα στην Επιτροπή Νομικών ότι η κακή αυτή μετάφραση του αγγλικού any existing children of her family μπορεί να περιλάβει και τον άνδρα της εγκύου, πράγμα παράλογο, το διόρθωσαν.
Η ψυχιατρική ένδειξη είναι μία επινόηση των οπαδών της νομιμοποίησης. Σπάνια μία έγκυος παρουσιάζει σοβαρά ψυχιατρικά προβλήματα, ώστε να καταφύγει στη βοήθεια των ειδικών. Αυτό που είναι δυνατόν να συμβεί κατά την κύηση είναι η εμφάνιση κάποιων ψυχολογικών προβλημάτων, ιδίως αν πρόκειται για τη λεγόμενη ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Αυτό που χρειάζεται η έγκυος σε αυτή την περίπτωση δεν είναι το ψυχικό – και ενίοτε και σωματικό – τραύμα της έκτρωσης, αλλά μία πολύπλευρη συμπαράσταση και βοήθεια, ώστε να ξεπεράσει τα προβλήματα αυτά και να γεννήσει το παιδί της. Όταν πάρει στην αγκαλιά της το νεογέννητο, κατά κανόνα αρχίζει να λειτουργεί το μητρικό ένστικτό της. Εάν αυτό δεν γίνει, πάντοτε υπάρχει η ηθική διέξοδος της υιοθεσίας. Είναι προτιμότερο να θυμάται ότι έδωσε το παιδί της σε μία άτεκνη οικογένεια παρά να ζει με τη συναίσθηση της θανάτωσής του. Το μητρικό ένστικτο λειτουργεί ακόμη και στην περίπτωση της εγκυμοσύνης κατόπιν βιασμού εν καιρώ πολέμου. Η Miriam Gebhardt έγραψε ένα εξαιρετικό βιβλίο για τους μαζικούς βιασμούς των γερμανίδων γυναικών προς το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, τόσο από τον Ερυθρό Στρατό όσο και από τους Δυτικούς Συμμάχους (Als die Soldaten kamen. Die Vergewaltigung deutscher Frauen am Ende des Zweiten Weltkriegs, Munchen 2016). Εντυπωσιακή είναι η περίπτωση της H.R. (σ. 241). Πρόκειται για μία μητέρα τεσσάρων παιδιών ηλικίας τότε από τριών μέχρι δέκα ετών, η οποία βιάσθηκε το 1945 κατά τη φυγή της οικογένειας από το ανατολικό μέτωπο. Το παιδί της από τον βιασμό το μεγάλωσε στη Δυτική Γερμανία. Το 1959 έγραψε στον Ομοσπονδιακό Υπουργό για την Οικογένεια ζητώντας τα ίδια ωφελήματα για το πέμπτο παιδί της, όπως και για τα άλλα παιδιά της που είχε από τον αποθανόντα στον πόλεμο σύζυγό της. Ιδού ένα απόσπασμα από την επιστολή της: «Σας ερωτώ, κύριε Ομοσπονδιακέ Υπουργέ, αυτά τα παιδιά (Σ.Σ. εννοεί τα παιδιά από τους βιασμούς) είναι λεπροί, ώστε να τα μεταχειρίζονται όπως τα ζώα; Αγαπώ αυτό το παιδί, όπως ακριβώς και τα  άλλα, διότι και αυτό το παιδί το έφερα κάτω από την καρδιά μου».
Θα ερωτήσει κάποιος, γιατί στην Κύπρο, σε αντίθεση με τη Βρεττανία, δεν χρησιμοποιείται            η ψυχιατρική ένδειξη για τη νόμιμη έκτρωση στα κρατικά νοσοκομεία; Σε ένα μικρό τόπο όπως είναι η Κύπρος, η παράνομη έκτρωση από τους ιδιώτες ιατρούς είναι βολική και εχέμυθη. Αυτό βολεύει και το Κράτος, το οποίο ανέλαβε μόνο τη θανάτωση των εμβρύων με μεσογειακή αναιμία και άλλες γενετικές ασθένειες, ώστε να μη «επιβαρύνεται» το κρατικό σύστημα υγείας με τη θεραπεία τους. Είναι ευνόητο το μήνυμα που στέλλει η έκτρωση των αναιμικών εμβρύων σε όσους αναιμικούς κατάφεραν να γεννηθούν. Οι εμπνευστές του νομοσχεδίου, παραθεωρώντας την εμπειρία της Βρεττανίας όπου ο ίδιος νόμος με τον δικό μας χρησιμοποιείται ευρέως για τη νόμιμη έκτρωση, και επιθυμώντας  να διευκολύνουν τις γυναί­κες που επιζητούν την έκτρωση, αντιγράφουν τώρα τον ελληνικό νόμο, δηλαδή την ελεύθερη έκτρωση μέχρι τις 12 εβδομάδες χωρίς καμμιά ιατρική βεβαίωση. Ακόμη το νομοσχέδιο, κατά τα δημοσιεύματα των εφημερίδων, επιτρέπει την έκτρωση μέχρι τις 19 εβδομάδες για την εγκυμοσύνη κατόπιν βιασμού η αιμομιξίας και για την εγκυμοσύνη δια εκμεταλλεύσεως ανήλικης η γυναίκας με πνευματική καθυστέρηση. Τέλος στο νομοσχέδιο δεν υπάρχει χρονικό όριο εκτρώσεως, εφ’ όσον ένας ιατρός διαπιστώσει σοβαρή ανωμαλία του εμβρύου η κίνδυνο της ζωής της εγκύου η κίνδυνο σοβαρής και διαρκούς βλάβης της σωματικής η ψυχικής της υγείας. Επομένως ο συνδυασμός της ελεύθερης έκτρωσης μέχρι τις 12 εβδομάδες και της χωρίς χρονικό περιορισμό έκτρωσης για την ψυχική βλάβη της εγκύου καλύπτει νομικά όλες τις εκτρώσεις.
Εάν η ελεύθερη έκτρωση θα είναι μελλοντικά και πληρωμένη από το ΓΕΣΥ, ως εάν  να επρόκειτο για μία συνήθη θεραπευτική επέμβαση, τότε δημιουργείται  και συνειδησιακό    πρόβλημα σε όλους εμάς, που αντιτιθέμεθα στην έκτρωση. Εννοώ ότι θα υποχρεωθούμε να χρηματοδοτούμε την έκτρωση, τόσο με τη συνεισφορά μας στο ΓΕΣΥ όσο και δια της κρατικής φορολογίας, αφού και το Κράτος θα συνεισφέρει στο ΓΕΣΥ. Με άλλα λόγια οι υπερασπιστές των πάσης φύσεως ατομικών δικαιωμάτων επιζητούν να επιβάλλουν σε ανθρώπους των οποίων η συνείδηση αντιτίθεται στην έκτρωση έμμεση οικονομική συμμετοχή στη μαζική θανάτωση αθώων πλασμάτων. Το θέμα της κατάργησης της δωρεάν έκτρωσης στα κρατικά νοσοκομεία είναι στην επικαιρότητα στη Ρωσσία μετά την ιστορική ομιλία του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου στη Δούμα (τη Ρωσσική Βουλή) στις 22. 1. 2015. Ο Πατριάρχης, παρά το ότι είναι γενικώς εναντίον των εκτρώσεων και υπέγραψε μάλιστα και σχετική διακήρυξη όπως και πολλοί άλλοι πολίτες, επέλεξε στην ομιλία του να επικεντρωθεί σε αυτό που είναι επί του παρόντος εφικτό: την κατάργηση της δωρεάν έκτρωσης στα κρατικά νοσοκομεία. Δηλαδή η γυναίκα που θέλει να καταφύγει στο κρατικό σύστημα υγείας για έκτρωση να πληρώνει η ίδια τα έξοδα της επέμβασης, αντί να χρησιμοποιούνται τα χρήματα των ασφαλισμένων πολιτών. Ο Πατριάρχης είπε στους βουλευτές μεταξύ άλλων και τα εξής: «Θεωρώ ηθικώς δικαιολογημένη την αφαίρεση της επέμβασης του τεχνητού τερματισμού της εγκυμοσύνης από το σύστημα της υποχρεωτικής ιατρικής ασφάλισης,  το οποίο στηρίζεται στη φορολογία των πολιτών, μεταξύ των οποίων είναι και εκείνοι που κατηγορηματικά δεν αποδέχονται τις εκτρώσεις. Εδώ θα ήθελα να απαντήσω σε αυτούς που έχουν αντίθετη άποψη. Μας λέγουν ότι η αφαίρεση των εκτρώσεων από το ασφαλιστικό σύστημα θα αυξήσει τον αριθμό των παρανόμων εκτρώσεων. Με συγχωρείτε, οι παράνομες εκτρώσεις γίνονται δωρεάν; Υπάρχει έστω και ένας παράνομος εκτρωποιός, ο οποί­ος κάνει δωρεάν  έκτρωση;». Ο Πατριάρχης σε συν­έντευξή του στο πρακτορείο ΡΙΑ στις 20. 11. 2016 είπε ότι η απαίτηση της καταβολής των εξόδων της έκτρωσης    σε κρατικό νοσοκομείο από την ίδια τη γυναίκα δείχνει την αρνητική στάση του κράτους έναντι των εκτρώσεων. Μάλιστα έφερε ως παράδειγμα τους αλκοολικούς και τους ναρκομανείς, για τους οποίους ουδείς απαιτεί στη Ρωσσία τη δωρεάν προμήθειά τους με ποτά και ναρκωτικά. Η ιστορία της νόμιμης έκτρωσης στη Ρωσσία έχει μερικές ιδιομορφίες. Η Σοβιετική Ένωση υπήρξε η πρώτη χώρα στον κόσμο, που νομιμοποίησε την έκτρωση το 1920. Ο Στάλιν φοβούμενος τις δημογραφικές επιπτώσεις της ελεύθερης έκτρωσης ποινικοποίησε την έκτρωση το 1936. Το 1955 – δύο χρόνια μετά τον θάνατο του Στάλιν – πάλιν αποποινικοποιήθηκε η έκτρωση, αν και εγίνοντο και εκστρατείες που προειδοποιούσαν τη γυναίκα για τις σωματικές επιπτώσεις της έκτρωσης, παράνομης και νόμιμης.
Οι υποστηρικτές της έκτρωσης ομιλούν με πάθος για την υποκρισία που περιβάλλει την έκτρωση. Θα συμφωνήσω ότι υπάρχει πολλή υποκρισία στην έκτρωση, όχι όμως εκεί όπου αυτοί νομίζουν. Ιδού μερικά παραδείγματα υποκρισίας: Οι εκτρωποιοί ιατροί σκοτώνουν το αγέννητο παιδί κατ’ αντίθεση προς τη φύση και την θεραπευτική αποστολή της επιστήμης τους (Όρκος του Ιπποκράτη), μάλιστα ενίοτε «θολώνουν τα νερά» ότι δήθεν είναι αμφισβητήσιμο θέμα η αρχή της ανθρώπινης ζωής. Ερωτώ, ποιάν ασθένεια θεραπεύει η έκτρωση εκτός από τη σπάνια σήμερα περίπτωση του κινδύνου της ζωής της μητέρας; Η αλήθεια είναι ότι οι εκτρωποιοί θανατώνουν αθώα και ανυπεράσπιστα πλάσματα, με το αζημίωτο, για να λύσουν ατομικά και κοινωνικά προβλήματα. Εάν προγεννητικά διαπιστωθεί ότι ένα έμβρυο έχει κάποιο γενετικό ελάττωμα κινδυνεύει να θανατωθεί, ενώ αν καταφέρει να γεννηθεί η ζωή του προστατεύεται. Οι δυτικές κοινωνίες έχουν ανακαλύψει πάσης φύσεως υπαρκτά η φανταστικά δικαιώματα για τους γεννημένους ανθρώπους, καθόρισαν τα δικαιώματα των ζώων, αλλά ταυτοχρόνως έχουν δώσει στην έγκυο δικαίωμα ζωής και θανάτου στο αγέννητο παιδί της, με το γελοίο επιχείρημα ότι η γυναίκα έχει το δικαίωμα να εξουσιάζει το σώμα της. Σε αυτόν τον τόπο πληρώνεις 1000 ευρώ πρόστιμο για τη σύλληψη και θανάτωση ενός αμπελοπουλιού, ενώ ξεσηκώθηκαν όλοι οι «προοδευτικοί», για να μη τιμωρηθεί ο ιατρός που έκανε προσφάτως παράνομη έκτρωση.
Έρχομαι τώρα, Μακαριώτατε, Σεβασμιώτατοι, στο καίριο θέμα της αντιδράσεως της Εκκλησίας, στο νομοσχέδιο για την ελεύθερη έκτρωση. Κατ’ αρχάς θα απαντήσω σε δύο μύθους, που χρησιμοποιούνται, για να φιμωθεί η Εκκλησία.
Πρώτος  μύθος:  Η  αντίθεση  στις  εκτρώσεις  προέρχεται μόνο  από  την  Εκκλησία.  Ο σεβασμός της ανθρώπινης  εμβρυακής  ζωής  δεν  περιορίζεται  μόνο  στον  Ιουδαϊκό  –  Χριστιανικό κόσμο. Πρόκειται για μία σημαντική προχριστιανική και εξωχριστιανική παράδοση, όπως μαρτυρούν ο Όρκος του Ιπποκράτη, ο Όρκος του Άραβα Ιατρού, η Διακήρυξη της Γενεύης του Παγκοσμίου Ιατρικού Συνδέσμου (1948), και η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Παιδιού της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (1959).
Δεύτερος μύθος: Η Εκκλησία δεν πρέπει να αναμειγνύεται στη θέσπιση των πολιτειακών νόμων. Κάθε νόμος έχει ένα ηθικής φύσεως υπόβαθρο. Εάν όμως ένας νόμος είναι ανήθικος ως αντίθετος με πανανθρώπινες αξίες, όπως τον σεβασμό της ανθρώπινης ενδομήτριας ζωής, η Εκκλησία έχει δικαίωμα και καθήκον να το υποδείξει.
Η εισήγησή μου προς την Ιερά Σύνοδο είναι η σύσταση το συντομότερο δυνατόν μιας κληρικολαϊκής Επιτροπής για την Οικογένεια, τη Μητρότητα και το Παιδί. Ευνόητα το έργο μιας τέτοιας Επιτροπής δεν θα είναι μόνο η διαφώτιση για το αγέννητο παιδί και η πρακτική βοήθεια και συμπαράσταση προς αποτροπή της έκτρωσης, αλλά και άλλα παρεμφερή ηθικοκοινωνικά θέματα: Η προστασία του παιδιού από τους ηθικούς και άλλους κινδύνους, η προώθηση της προγαμιαίας εγκράτειας της νεολαίας ως της ηθικής και ασφαλούς πρόληψης της νεανικής εγκυμοσύνης, η ενθάρρυνση της τεκνογονίας και η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Μέλη της Επιτροπής θα είναι κληρικοί και ευσεβείς λαϊκοί με κύρος, γνώσεις και ανάλογη εξειδίκευση. Στην Επιτροπή μπορούν να συμμετέχουν ως σύμβουλοι και ειδικοί από την Ελλάδα και άλλες ορθόδοξες χώρες. Ήδη από το 2011 υπάρχει στη Ρωσσική Εκκλησία κληρικολαϊκή  Πατριαρχική Επιτροπή για Θέματα Οικογένειας και Προστασίας της Μητρότητας και του Παιδιού. Πρόεδρος της Επιτροπής είναι ο πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Σμιρνόφ, με εξαιρετική κοινωνική δράση περιλαμβανομένης και της πρόληψης της έκτρωσης. Μεταξύ των μελών της Επιτροπής είναι ο επίσκοπος Ορέχοβο Παντελεήμων, πρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής για την Εκκλησιαστική Φιλανθρωπία και το Κοινωνικό Έργο, και η Μ. Σ. Γιούρεβα, ειδικός και μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για Θέματα Οικογένειας, Γυναικών και Παιδιών. Η δική μας Επιτροπή πρέπει να διοργανώσει πριν από τις προεδρικές εκλογές ένα ειδικό συνέδριο για τις εκτρώσεις με συμμετοχή ελλαδιτών ειδικών και μελών της Ρωσσικής Πατριαρχικής Επιτροπής. Πιστεύω ότι ένα τέτοιο συνέδριο θα εισηγηθεί στην Ιερά Σύνοδο αποτελεσματικούς τρόπους αντιδράσεως στο εκτρωτικό νομοσχέδιο περιλαμβανομένων και δυναμικών μέτρων.
Μακαριώτατε, Σεβασμιώτατοι, η Εκκλησία της Κύπρου πρέπει να δώσει προτεραιότητα στη συστηματική αντιμετώπιση της μεγάλης ηθικοκοινωνικής πληγής της έκτρωσης. Υπενθυμίζω ότι ο Κύριος καταδίκασε τους θρησκευτικούς ηγέτες του Ισραήλ, επειδή ασχολούνταν με τα επουσιώδη αφήνοντας «τα βαρύτερα του νόμου» (Ματθ. κγ΄ 23).

Παντοκράτορας