Τα μνημόσυνα

Γνωρίζουμε τι είναι μνημόσυνα; Γιατί γίνονται τα μνημόσυνα; Ωφελούν τις ψυχές μας; Είπαν τίποτα για αυτά οι Απόστολοι και οι Άγιοί μας; Ο Απ. Παύλος λέγει: «Δώη έλεος ο Κύριος τω Ονησιφόρου οίκω …δώη αυτώ ο Κύριος ευρείν έλεος παρά Κυρίου εν εκείνη τη ημέρα…» (Β  Τιμ. Α  16-18). Εδώ ο Απόστολος Παυ­λος εύχεται υπέρ της ψυχής του Ονησιφόρου, επειδή πολλές φορές τον ευεργέτησε.
Ο Μέγας Αθανάσιος λέγει: «Κι αν εις τον αέρα ο ευσεβής, τελειωθείς διελύθη, μη αποφεύγης, από το να ανάπτης εις τον τάφον του κηρίον και έλαιον, παρακαλών Χριστόν τον Θεόν. Ότι δεκτά είναι ταύτα από τον Θεόν και πολλήν προξενούσι την αντίδοσιν».
Αλλά και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρει: «Ας επινοήσωμεν δια τους κεκοιμημένους ωφέλειαν. Ας δώσωμεν εις αυτούς την δυνατήν βοήθειαν, ελεημοσύνας, λέγω και προσφοράς, ότι μεγάλην ωφέλειαν και πολύ κέρδος προξενούν εις αυτούς αυτά που γίνονται από εμάς».
● Κάποτε, ρώτησε ο Μέγας Μακάριος τον Άγγελο, γιατί γίνονται τα μνημόσυνα; Τότε ο Άγγελος απάντησε: «Άκουσε Πάτερ Άγιε. Τα τρίτα γίνονται επειδή, μέχρι τις τρεις ημέρες δεν ανέρχεται η ψυχή δια να προσκυνήση, δια τούτο γίνονται σαν δωρεά, η οποία στέλλεται, εις τον Κύριον υπέρ της ψυχής εκείνης. Αφού δε προσκυνήση, επιστρέφουν οι Άγγελοι την ψυχή στη γη και της δείχνουν τους τόπους, τους οποίους επέρασε τη ζωή της και υπενθυμίζουν τις πράξεις της και τις πονηρές και τις καλές λέγοντες:
Εδώ έκλεψες, εκεί επόρνευσες, εδώ εφόνευσες, εκεί εψευδορκήσθης, εδώ κατέκρινες, εκεί ασέλγησες, εδώ αδίκησες, εκεί εβλασφήμησες, εδώ ετόκευσες, εκεί εμέθυσες, εδώ τσακώθηκες, εκεί εσκανδάλισες. Έπειτα λέγουν πάλιν τ’ αγαθά: Εδώ έκαμες ελεημοσύνη, εκεί ενήστεψες, εδώ έκαμες μετάνοια, εκεί λειτουργίες, εδώ παράκληση, εκεί αγρυπνία, εδώ προσευχή, εκεί γονυκλισίες, εδώ ορθοστασία, εκεί εγκράτεια. Έτσι κάνουν μέχρι της ενάτης ημέρας».

Διατί γίνονται την ενάτην ημέραν

Την ενάτη ημέρα, έρχεται πάλιν, δια να προσκυνήση τον Δεσπότη Χριστό, όπως και την τρίτη. Τα δε μνημόσυνα στέλλονται, για να ενθυμηθή ο Κύριος την ψυχή και να την υποδεχθή με ευσπλαγχνία. Δια τούτο, ίσως, έχει γραφή: «Όνησίν τινα φέρει». «Έχει κάποιαν ωφέλειαν», επειδή πάρα πολύ ωφελούν την ψυχή οι ελεημοσύνες, οι λειτουργίες και τα μνημόσυνα.
Αφού δε προσκυνήση για δεύτερη φορά, πάλι την φέρουν οι άγγελοι στον κόσμο και της δείχνουν τον Παράδεισο, τον ελαιώνα, τον κόλπο του Αβραάμ, τις σκηνές και τις αναπαύσεις των δικαίων. Και όταν δη την χαρά εκείνη την απερίγραπτη, παρηγορείται και χαίρεται και παρακαλεί τους Αγγέλους, δια να τοποθετήσουν αυτήν εκεί, με τους δικαίους.
Έπειτα δε δείχνουν σ’ αυτή και τις κολάσεις, τις τιμωρίες των αμαρτωλών, λέγοντες:
Αυτός είναι ο πύρινος ποταμός, αυτός είναι ο σκώληξ ο ακοίμητος, αυτό είναι το σκότος το εξώτερο και τούτο το εσώτερο, αυτός είναι ο βρυγμός των οδόντων και συνέχεια όλες τις κολάσεις των αμαρτωλών. Δεν υπάρχει, Άγιε Πάτερ, άλλη κόλαση φοβερωτάτη, από την κόλαση του πόρνου και του κλέπτου, ιδιαιτέρως δε του πόρνου Μοναχού και της Μοναχής του πόρνου Ιερέως και της πρεσβυτέρας.

Διατί γίνονται τα «σαράντα»

Αφού δε δη όλα αυτά, έρχεται πάλι δια να προσκυνήση την τεσσαρακοστή ημέρα. Δια τούτο γίνονται και τα μνημόσυνα των αποθανόντων, επειδή πρόκειται η ψυχή την τεσσαρακοστή ημέρα, να λάβη την απόφαση και να εγκατασταθή, όπου θέλει ο φιλάνθρωπος Θεός, σύμφωνα με τα έργα και τις πράξεις, στις οποίες έπραξε εις τον κόσμο αυτό. Αποκαθίσταται δε η ψυχή όπου θέλει ο Κύριος, μέχρι την ημέρα της Αναστάσεως, δια ν’ αναστηθή και το σώμα και ν’ απολαύη σύμφωνα με τα έργα αυτού.
Τότε αφού εστέναξε και εδάκρυσε πικρά ο γέρων, είπε:
– Αλλοίμονον στην ημέρα εκείνη κατά την οποία εγεννήθη ο άνθρωπος εκείνος.
– Ναι, τίμιε γέρων, λέγει σ’ αυτόν ο Άγγελος, εννοείται ο αμαρτωλός, ενώ δια τον δίκαιο «μακαρία η ημέρα και η ώρα, κατά την οποίαν εγεννήθη».

Παντοκράτορας