Ἡ ὑπὸ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου μονομερὴς χορήγησις τοῦ Αὐτοκεφάλου ὑπὸ τὸν Ἐπιφάνιον εἰς τὴν ἐν Οὐκρανίᾳ Ἐκκλησίαν

Share:

Τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Ἠλείας κ. Γερμανοῦ

Ἡ Ὀρθόδοξος χριστιανικὴ Ἐκκλησία μας εἶναι Σῶμα Χριστοῦ. Κεφαλὴ της ἔχει τὸν ἐκ τῆς Παρθένου καὶ ἐν χρόνῳ Σαρκωθέντα Προαιώνιον Λόγον τοῦ Θεοῦ, μέλη της δὲ ὅλους τούς πιστούς, Κλῆρον καὶ Λαὸν μαζί…
Ἡ κάθε ὑπὸ τὸν Ἐπίσκοπον Τοπικὴ Ἐκκλησία εἶναι πλήρης, ὁλόκληρη ἡ Ἐκκλησία, χωρὶς ὅμως νὰ χωρίζεται ἀπὸ τὴν Μίαν, Ἁγίαν, Καθολικὴν καὶ Ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν…
α. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας μέχρι τῆς ἀνακηρύξεώς της ὡς Αὐτοκεφάλου ἦτο μία αὐτόνομος Ἐκκλησία ὑπὸ τὸν Μητροπολίτην Ὀνούφριον, ὑπαγομένη εἰς τὸ Πατριαρχεῖον τῆς Μόσχας. Τοῦτο ἀνεγνωρίζετο ἀδιαφιλονικήτως ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον καὶ ὑπὸ πασῶν τῶν λοιπῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν. Θεωρῶ μάλιστα ἀναγκαῖον ἐνταῦθα νὰ ὑπογραμμίσω τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν Σύναξιν τῶν Προκαθημένων στὸ Σαμπεζὺ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 2016, ὡς συνοδὸς τοῦ Ρώσου Πατριάρχου ἦτο καὶ ὁ Μητροπολίτης Κιέβου καὶ πάσης Οὐκρανίας Ὀνούφριος, ἔχων καὶ λόγον καὶ γνώμην.
β. Ξαφνικὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 2019 –ἑορτὴ τῶν Θεοφανείων- ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης, χωρὶς αἴτημα τοῦ Μητροπολίτου Κιέβου Ὀνουφρίου, χωρὶς τὴν συγκατάθεσιν τοῦ Ρώσου ἀλλὰ ἀπεναντίας μάλιστα τὴν φανεράν ἀντίδρασιν αὐτοῦ, καὶ χωρὶς τὴν συγκατάθεσιν τῶν ἄλλων Αὐτοκεφάλων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, αὐτοβούλως ἀπεφάσισε νὰ χορηγήση αὐτοκέφαλον εἰς τὴν ἐν Οὐκρανίᾳ Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν εἰς τὸν ὑπὸ καθηρημένου χειροτονηθέντα σχισματικὸν Ἐπίσκοπον Ἐπιφάνιον.
Σᾶς παραθέτω τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, μὲ τὴν σημείωσιν ὅτι δὲν μᾶς ἐδόθη ἀπὸ τὴν Σύνοδον, ἀλλὰ ἀνεῦρον αὐτὴν στὸ διαδίκτυο…
1. Ἡ ἐν Οὐκρανίᾳ Ἐκκλησία μέχρι τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ Αὐτοκεφάλου.
Εἶναι εἰς πάντας γνωστόν, ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας ἀπὸ 100 περίπου χρόνια (τουλάχιστον ἀπὸ τὸ 1917) ὑπήγετο εἰς τὸ Πατριαρχεῖον τῆς Ρωσίας, ἀπὸ τὸ ὁποῖον εἶχε ἀνακηρυχθῆ αὐτόνομος ὑπὸ τὸν Μητροπολίτην Φιλάρετον. Ὅταν ὁ Μητροπολίτης Κιέβου Φιλάρετος τὸ 1992 ἐζήτησε ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖον τῆς Ρωσίας αὐτοκέφαλο καὶ δὲν τοῦ ἐδόθη, ἀνεξαρτητοποιήθηκε ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖον τῆς Ρωσίας καὶ ἀνεκήρυξε μόνος του τὴν αὐτοκεφαλία ὡς Ἐκκλησία «τοῦ Πατριαρχείου Κιέβου». Τότε ὁ Φιλάρετος καθηρέθη ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖον τῆς Ρωσίας καὶ εἰς τὴν θέσιν του ἐξελέγη ὁ Ὀνούφριος. Τὰ ἀνωτέρω ἐγένοντο ἀποδεκτὰ ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον καὶ ἀπὸ πάσας τὰς λοιπάς Αὐτοκεφάλους Ἐκκλησίας.
Ὅμως ἀπὸ τὸ 2018 τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖον ἄλλαξε στάσι –διατί;- καὶ αὐτοβούλως ἀπεφάσισε νὰ ἐπέμβη «ὑπερορίως» εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Οὐκρανίας…
2. Ἀντικανονικότητες τῶν ὡς ἄνω Πράξεων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.
α. Εἰσπήδησις τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου εἰς ξένην Ἐπαρχίαν. Τοῦτο βέβαια δὲν ἀναγνωρίζει τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, ἰσχυριζόμενον, ὅτι ἡ Οὐκρανικὴ Ἐκκλησία οὐδέποτε παρεχωρήθη εἰς τὸ Πατριαρχεῖον τῆς Ρωσίας, ἁπλῶς εἶχε «ἐπιτροπικῶς» παραχωρηθῆ εἰς αὐτὴν ἡ ἐπιστασία τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐγκαταστάσεως τοῦ Μητροπολίτου Κιέβου μὲ τὴν Πρᾶξιν τοῦ 1686. Ὅμως ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς εἶναι ἐκτὸς πραγματικότητος, ὡς θὰ παρουσιάσω κατωτέρω.
β. Ἀντικανονικὴ παραθεώρησις τοῦ Μητροπολίτου Κιέβου Ὀνουφρίου, τὸν ὁποῖον τὸ ἴδιο τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἀνεγνώριζε μέχρι τότε, ὅπως καὶ πᾶσαι αἱ Αὐτοκέφαλοι Ἐκκλησίαι, χωρὶς νὰ ἔχη δοθῆ διὰ τοῦτο οὐδεμία ἐξήγησις.
γ. Ἀντικανονικὴ ἀναγνώρισις σχισματικῶν καὶ καθηρημένων ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας, εἰς τὴν ὁποίαν μέχρι τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ αὐτοκεφάλου ὅλες οἱ Ἐκκλησίες ἀναγνωρίζουν ὅτι ὑπήγετο ἡ Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας, χωρὶς νὰ ἐξηγῆται μὲ ποίαν κανονικὴν ἀπόφασιν ἀποκατεστάθησαν καὶ ὑπὸ ποίου ἁρμόδιου Ὀργάνου ἐγένετο τοῦτο. Καὶ
δ. Ἀπεφασίσθη ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ὄχι μόνον χωρὶς τὴν θέλησιν τῆς αὐτονόμου Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας καὶ τῆς Μητρὸς αὐτῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας, ἀλλὰ καὶ παρὰ τὴν φανεράν ἀντίδρασιν αὐτῶν καὶ παρὰ τὶς ἐκφρασθεῖσες δημοσίως ἐπιφυλάξεις τῶν ἄλλων αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν, ὡς ἀνωτέρω ἀνέφερα ἤδη.
Ἡ στάσις τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος
εἰς τὴν χορήγησιν τοῦ αὐτοκεφάλου
εἰς τὴν Οὐκρανίαν
1. Ἡ προετοιμασία καὶ οἱ ἀποφάσεις τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου.
α. Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀσφαλῶς θὰ ἔλαβε ἐπισήμως ἐνημέρωσι περὶ τῶν σκέψεων καὶ τῶν σχετικῶν ἀποφάσεων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ὡς καὶ τῶν ἐπ’ αὐτῶν ἀρνητικῶν σκέψεων ἢ προθέσεων τῆς ἐν Οὐκρανίᾳ Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπιφυλάξεων τῶν ἄλλων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν. Δυστυχῶς, ὅμως δὲν ἐνημερώθηκαν περὶ αὐτῶν ἀπὸ τὴν Ἱερὰν Σύνοδον, οἱ ἐκτός τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου Ἀρχιερεῖς τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
Μετὰ τὴν ἀνακήρυξι τοῦ Αὐτοκεφάλου καὶ τὴν ἐπίδοσιν αὐτοῦ, (6-1-2019), ἡ ΔΙΣ ἀπεφάσισε νὰ ἀποστείλη τὸν σχετικὸν Φάκελλον εἰς τὰς δύο Μονίμους ἁρμοδίας Συν­οδικάς Ἐπιτροπάς, ἐπὶ τῶν Διορθοδόξων καὶ ἐπὶ τῶν Νομοκανονικῶν, μὲ τὴν ἐντολὴν νὰ ἐρευνήσουν ἀπὸ κοινοῦ τὸ θέμα καὶ νὰ εἰσηγηθοῦν εἰς τὴν ΔΙΣ σχετικῶς. Οἱ Συνοδικὲς Ἐπιτροπὲς συνέταξαν ἀπὸ κοινοῦ (;) Πόρισμα, τὸ ὁποῖον ὁ Πρόεδρος τῆς ἐπὶ τῶν Νομοκανονικῶν Ἐπιτροπῆς Σεβ. Μητροπολίτης Διδυμοτείχου κ. Δαμασκηνὸς ὑπέβαλε ἐν εἴδει Ὑπομνήματος εἰς τὴν ΔΙΣ.
Παραθέτω αὐτὸ τὸ ἀπὸ 30-5-2019 Ὑπόμνημα τοῦ Σεβασμιωτάτου Διδυμοτείχου, τὸ ὁποῖον ἂς σημειωθῆ ἐδόθη εἰς τὰ Μέλη τῆς σεπτῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τὴν ἡμέρα τῆς Ἐκτάκτου Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας μας τὴν 12-10-2019, μάλιστα μετὰ ἀπὸ αἴτημα Ἀρχιερέων. Σὲ κριτικὴ αὐτοῦ θὰ προβῶ παρακάτω…
Τὸ Ὑπόμνημα τοῦτο συνετάχθη στὰ Γραφεῖα τῆς ΔΙΣ τὴν 30-5-2019, καὶ κατετέθη καὶ ἐπρωτοκολλήθη εἰς τὴν ΔΙΣ δύο καὶ ἥμισυ μῆνες, τὴν 13-8-2019! Δηλαδὴ ὅσον χρόνον ἐχρειάσθη νὰ συνταχθῆ, ἄλλον τόσον περίπου χρόνον ἐχρειάσθη νὰ κατατεθῆ στὴν ΔΙΣ…
2. Ἡ Συνεδρία τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τὴν 12-10-2019.
α. Ἐν πρώτοις πρέπει νὰ ὑπογραμμίσω ὅτι ἡ Πρόσ­κλησις δι’ ἔκτακτον Σύνοδον τῆς Ἱεραρχίας στὶς 12-10-2019 ἔγινε τὴν Δευτέρα 7-10-2019, ὅταν δηλαδὴ πάντες οἱ Ἀρχιερεῖς εἴμεθα ἐκτός τῆς Μητροπόλεώς μας διὰ τὴν τακτικὴν Σύνοδον τῆς Ἱεραρχίας τῆς 8ης Ὀκτωβρίου. Ἄρα ἦτο ἕνα ξαφνικὸ γεγονὸς καὶ πάντες οἱ Ἀρχιερεῖς εἴμεθα ἀνέτοιμοι καὶ ἀπληροφόρητοι.
Ἀλλὰ οὔτε μὲ τὴν ἀποστολὴ τῆς Προσκλήσεως οὔτε καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συγκλήσεως τῆς ἐκτάκτου Ἱεραρχίας (12-10-2019) ἐνημερωθήκαμε ἀπὸ τὴν Σύν­οδον:
Ι. Ἂν ὑπάρχη αἴτημα αὐτοκεφαλίας στὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, ἀπὸ ποῖον καὶ μὲ πιὸ περιεχόμενο.
ΙΙ. Ἂν ὑπάρχη πρὸς τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος σχετικὸ ἐνημερωτικὸ Γράμμα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου καὶ μὲ ποῖον περιεχόμενον.
ΙΙΙ. Δὲν μᾶς ἐκοινοποιήθηκαν τὰ ἔγγραφα τῶν συγκεκριμένων ἀντιδράσεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας καὶ τοῦ Πατριαρχείου τῆς Ρωσίας καὶ ποῖο εἶναι τὸ περιεχόμενο αὐτῶν.
ΙV. Ἀπὸ ποῖον καὶ μὲ ποῖον κανονικὸν τρόπον ἔγινε ἡ ἀποκατάστασις τοῦ Φιλαρέτου, τοῦ Ἐπιφανίου καὶ τοῦ Μακαρίου, ἀλλὰ καὶ τῶν Ἐπισκόπων αὐτῶν.
V. Δὲν μᾶς ἐδόθη τὸ κείμενο τῆς ἀποφάσεως τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ Αὐτοκεφάλου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας.
Ἱ. Δὲν μᾶς ἐδόθησαν τὰ κείμενα ποὺ ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν τῶν Μελῶν τῆς ΔΙΣ, τὰ Πρακτικὰ τῆς συζητήσεως αὐτῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεφασίσθη νὰ ζητηθῆ ἀπὸ τὶς Μόνιμες Συνοδικὲς Ἐπιτροπὲς τῶν Νομοκανονικῶν καὶ τῶν Διορθοδόξων νὰ μελετήσουν τὸ θέμα ἀπὸ κοινοῦ καὶ νὰ εἰσηγηθοῦν εἰς τὴν ΔΙΣ τὰ δέοντα.
VII. Μέχρι τὴν ἡμέραν τῆς Ἐκτάκτου συγκλήσεως τῆς Ἱεραρχίας 12-10-2019 δὲν μᾶς εἶχε δοθῆ ἀντίγραφον τοῦ ἀπὸ 30-5-2019 Ὑπομνήματος τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Διδυμοτείχου, Προέδρου τῆς ἐπὶ τῶν Νομοκανονικῶν Μονίμου Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς, ποὺ σᾶς ἐδιάβασα ἐνωρίτερα. Τοῦτο μᾶς διενεμήθη κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς 12-10-2019 καὶ μάλιστα μετὰ ἀπὸ αἴτημα πολλῶν Ἀρχιερέων.
VIII. Δὲν μᾶς ἐδόθησαν τὰ Πρακτικὰ τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίαν τῆς ΔΙΣ 28-8-2019 οὔτε τὸ συγκεκριμένον κείμενον τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, διὰ τῆς ὁποίας ἀνεγνωρίσθη τὸ δικαίωμα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου νὰ χορηγήση αὐτοβούλως τὸ αὐτοκέφαλον εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Οὐκρανίας καὶ ἀνετέθη ὁ περαιτέρω χειρισμὸς αὐτοῦ εἰς τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κύριον κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΝ τὸν Β΄…
γ. Μετὰ τὴν ὡς ἄνω Εἰσήγησι τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου ἄρχισε ἡ συζήτησις. Ἡ ταπεινότης μου, λαβών τὸν λόγον, ἐζήτησα νὰ ἀναβληθῆ ἡ συζήτησις τοῦ θέματος τούτου διὰ πολλοὺς λόγους:
Πρῶτον, διότι ὅταν μόλις πρὸ διμήνου συνετάγη ἀπὸ τὴν ΔΙΣ ἡ Ἡμερήσια Διάταξις τῆς Τακτικῆς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας τοῦ Ὀκτωβρίου ποὺ τελειώσαμε χθές, δὲν εἶχε συμπεριληφθῆ στὰ θέματα αὐτῆς. Τοῦτο σημαίνει ὅτι δὲν ἦτο ὥριμο τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν. Συνεπῶς, κατὰ τὴν γνώμην μου, οὔτε καὶ σήμερα εἶναι ὥριμον, διὰ νὰ συζητηθῆ.
Δεύτερον, διότι ἀκόμη καὶ τὸ ΔΕΛΤΙΟΝ ΤΥΠΟΥ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς 4-10-2019 περὶ τῆς Τακτικῆς Ἱεραρχίας τοῦ Ὀκτωβρίου ΟΥΔΕΝΑ λόγον κάνει περὶ τοῦ θέματος τούτου. Μόλις τὴν 7ην Ὀκτωβρίου ἀποφάσισε ὁ Μακαριώτατος τὴν σύγκληση αὐτῆς τῆς ἔκτακτης Ἱεραρχίας, ποὺ ἐγὼ ἔμαθα εὑρισκόμενος ἐδῶ στὴν Ἀθήνα στὰ Γραφεῖα τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, χωρὶς μάλιστα μέχρι αὐτὴ τὴν ὥρα νὰ ἔχωμε λάβει ἀπὸ τὴν Σύνοδον τὶς Εἰσηγήσεις τῶν Ἐπιτροπῶν Διορθοδόξων καὶ Νομοκανονικῶν οὔτε τὰ σχετικὰ Πρακτικὰ τῆς ΔΙΣ. Ἄρα ὄχι μόνον τὸ θέμα εἶναι ἀνώριμον πρὸς συζήτησιν ἀλλὰ καὶ ἐμεῖς εἴμεθα ἐντελῶς ἀπροετοίμαστοι πρὸς τοῦτο.
Τρίτον, διότι δι’ ἕνα Πανορθόδοξο καὶ τόσο σπουδαῖον θέμα χρειάζεται ἀρκετὸς χρόνος, δύο-τριῶν ἡμερῶν τουλάχιστον, διὰ νὰ συζητηθῆ ἐν πλάτει καὶ χωρὶς βιασύνη. Γιατί βιαστικὲς ἀποφάσεις πολλὲς φορὲς δημιουργοῦν περισσότερα Κανονικὰ-Ἐκκλησιολογικὰ ζητήματα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ θέλουν νὰ λύσουν. Καὶ
Τέταρτον, διότι εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἔχει ἐμφανῶς ἀντιταχθῆ ἡ ἴδια ἡ ἐν Οὐκρανίᾳ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ὑπὸ τὸν Μητροπολίτην Ὀνούφριον, τὸν ὁποῖον μέχρι τῆς ἀποφάσεως τῆς Αὐτοκεφαλίας της ἀνεγνώριζον πᾶσαι αἱ κατὰ τόπους Ὀρθόδοξοι Ἐκκλησίαι, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ἔπειτα ἔχουν ἐκφράσει ἀντίθετον γνώμην, δηλαδὴ τὴν μὴ ἀποδοχὴν τοῦ χορηγηθέντος Αὐτοκεφάλου: Τὸ Πατριαρχεῖον Ρωσίας, τὸ Πατριαρχεῖον Σερβίας, τὸ Πατριαρχεῖον τῆς Βουλγαρίας καὶ ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας. Συγχρόνως, ὅμως ἔχουν ἐκφράσει δημοσίως τὶς ἐπιφυλάξεις των ἀπὸ κοινοῦ καὶ τὸ Πατριαρχεῖον Ἀλεξανδρείας, τὸ Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων, τὸ Πατριαρχεῖον Ἀντιοχείας καὶ ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου. Καὶ
Πέμπτον, διότι τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐξαιρετικὰ ἐπεῖγον.
Διὰ τοῦτο ἐπρότεινα:
α. Νὰ μὴ συζητηθῆ τὸ Οὐκρανικὸν θέμα σήμερα σ’ αὐτὴν τὴν ἔκτακτον Ἱεραρχίαν, ἀλλὰ νὰ ἀναβληθῆ δι’ ἀργότερα σὲ ἄλλη ἔκτακτη Σύνοδο τῆς Ἱεραρχίας. Καὶ
β. Ἡ ἀναβολὴ ἢ μὴ συζητήσεως τοῦ θέματος τούτου νὰ τεθῆ εἰς ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν τῆς Ἱεραρχίας…
3. Κριτική τοῦ πρὸς τὴν ΔΙΣ καὶ ἀπὸ 30-5-2019 Ὑπομνήματος περὶ ἀναγνωρίσεως τοῦ αὐτοκεφάλου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Διδυμοτείχου κ. Δαμασκηνοῦ.
Τὸ Ὑπόμνημα τοῦ Σεβ. Διδυμοτείχου… θεωρῶ ὅτι εἰς τὴν οὐσίαν του δὲν στηρίζεται εἰς τὴν Κανονικὴν θεωρίαν καὶ πρᾶξιν τῆς Ἐκκλησίας μας, εἶναι πρόχειρον καὶ περιέχει ἀνακρίβειες. Συγκεκριμένα:
α. Ἐν πρώτοις ἐπισημαίνω τὸ γεγονός, ὅτι τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ ἁγίου Διδυμοτείχου πρὸς τὴν ΔΙΣ Ὑπόμνημα εἶναι δύο ἰδιαίτερα κείμενα, μὲ ξεχωριστὸ τίτλο τὸ καθένα καὶ ὑπογραφή. Τὸ πρῶτο ἔχει ὡς θέμα του «ὑποβολὴ ὑπομνήματος περὶ τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ αὐτοκεφάλου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας», ἐνῶ τὸ δεύτερον «ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ». Πρωτοφανὲς καὶ περίεργον.
Κατὰ τὴν ἄποψίν μου ὁ παραπάνω χωρισμὸς φανερώνει πολλά:
Ι. Τὸ βιαστικό, ἀλλὰ καὶ τὸ πρόχειρo τῆς μελέτης τοῦ ὅλου θέματος ἀπὸ τὶς δύο Μόνιμες Συνοδικὲς Ἐπιτροπές.
ΙΙ. Ὅτι δὲν συνῆλθαν καὶ οἱ δύο Ἐπιτροπὲς ἀπὸ κοινοῦ, ὡς ὥρισε ἡ ΔΙΣ, ἀλλὰ ἡ κάθε μία χωριστὰ καὶ τὰ ὑποβληθέντα κείμενα εἶναι ἕνα τῆς κάθε Ἐπιτροπῆς. Ὅμως ὁ Σεβ. Διδυμοτείχου ὁμιλεῖ διὰ κοινὸν Πόρισμα καὶ ὅμως εἶναι δύο!!
ΙΙΙ. Τὸ δεύτερον κείμενον εἶναι τὸ κοινὸν πόρισμα τῶν δύο Ἐπιτροπῶν καὶ τὸ πρῶτο εἶναι ἁπλῶς Εἰσαγωγικὸ Σημείωμα τοῦ ἁγίου Διδυμοτείχου;
IV. Τελικά, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ξέρουμε σαφῶς περὶ τινος πρόκειται;
Ὅμως ὅ,τι καὶ ἂν συμβαίνει, ἕνα εἶναι βέβαιον: Ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῆ σ’ αὐτὸ ὁ μελετητὴς, διὰ νὰ λάβη σοβαρὴ καὶ ὀρθὴ ἀπόφασι. Παρὰ ταῦτα, δυσ­τυχῶς, σ’ αὐτὸ ἐστηρίχθη ἡ ΔΙΣ διὰ τὴν ἀπόφασίν της, εἰς τοῦτο στηρίζεται ὁ Μακαριώτατος διὰ τὴν Εἰσήγησί του στὴν Ἱεραρχία τὴν 12-10-2019 καὶ εἰς τοῦτο ἐστηρίχθη ἡ πλειοψηφία τῆς Ἱεραρχίας διὰ τὴν ἰδικὴ της σχετικὴν ἀπόφασι!!! Ἀλλὰ σὲ τέτοια σαθρὰ θεμέλια εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῆ τὸ Οἰκοδόμημα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας; Ἀσφαλῶς ΟΧΙ.
β. Θέλω νὰ ὑπογραμμίσω δύο ἀνακρίβειες… οἱ ὡς ἄνω δύο τοποθετήσεις τοῦ Ὑπομνήματος, ὅτι δηλαδὴ «τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἔχει τὸ κανονικὸν προνόμιον αὐτὸ μόνον νὰ ἀνακηρύσσει τὸ Αὐτοκέφαλον τῶν κατὰ τόπων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν» καὶ ὅτι «ἂν τὸ Πατριαρχεῖον Μόσχας δὲν ἀπουσίαζε ἀπὸ τὶς ἐργασίες τῆς Συνόδου τῆς Κρήτης τὸ 2016, θὰ συνεζητήτω τὸ θέμα τῆς χορηγήσεως τοῦ αὐτοκεφάλου» εἶναι ἀνακριβεῖς καὶ ἀντιφατικαί. Διότι:
Τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ὄντως εἶχε καὶ ἔχει τὸ προνόμιο νὰ ἀνακηρύσση τὸ αὐτοκέφαλον τῶν κατὰ Τόπους Ἐκκλησιῶν, ἀλλὰ ΜΟΝΟΝ στὴν Περιοχή του καὶ ὄχι αὐτοβούλως, πάντοτε δὲ μετὰ γνώμην καὶ τῶν ἄλλων Αὐτοκεφάλων Τοπικῶν Ἐκκλησιῶν.
Ὅτι δὲ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ΔΕΝ χορηγεῖ ΜΟΝΟΝ τὸ αὐτοκέφαλο, τοῦτο ἀναγνωρίζει καὶ τὸ ἴδιο τὸ Ὑπόμνημα στὸ τέλος τοῦ χωρίου ποὺ σᾶς ἀνέφερα παραπάνω. Δηλαδὴ γράφει: ὅτι ἐπειδὴ ἡ Ρωσία δὲν ἦλθε στὴν Κρήτη «ἀπώλετο τῆς εὐκαιρίας ὅπως συν­αποφαίνηται μετὰ τῶν λοιπῶν Ἐκκλησιῶν διὰ τὴν χορήγησίν του».
Ἐπίσης τὸ ἐπιχείρημα τοῦ Σεβ. Διδυμοτείχου ὅτι ἔτσι ἐδόθη τὸ αὐτοκέφαλον στὶς Ἐκκλησίες Ἑλλάδος, Ρωσίας, Βουλγαρίας, Σερβίας, Ρουμανίας, Τσεχίας, Πολωνίας, Ἀλβανίας, δὲν εἶναι ὑπὲρ ἀλλὰ ἐναντίον τοῦ ἰσχυρισμοῦ του, διότι ἀκριβῶς πρῶτον μὲν ὅλες οἱ παραπάνω Ἐκκλησίες ἀνήκουν μέχρι τῆς αὐτοκεφαλίας τους εἰς τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον καὶ δεύτερον διότι τότε ἀπὸ καμμίαν ἄλλην αὐτοκέφαλον Ἐκκλησίαν δὲν ἐξεδηλώθη ἀντίδρασις.
Ἡ Δεύτερη ἀνακρίβεια: Τὸ θέμα: «Τὸ Αὐτοκέφαλον καὶ ὁ τρόπος χορηγήσεως αὐτοῦ», δὲν ἦτο θέμα πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Ἁγίαν καὶ Μεγάλην Σύνοδον τῆς Κρήτης τὸ 2016, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ ἅγιος Διδυμοτείχου. Τὸ θέμα τοῦτο ἦτο μὲν κατ’ ἀρχὴν μεταξὺ τῶν θεμάτων τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Συνόδου, ἀλλὰ στὴν Σύνοδον τῶν Προκαθημένων στὸ Σαμπεζὺ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 2016, ὅπου παρευρίσκετο καὶ ὁ Πατριάρχης τῆς Ρωσίας καὶ ἡ Συνοδία του, μεταξὺ τῆς ὁποίας ἦτο καὶ Μητροπολίτης Κιέβου καὶ πάσης Οὐκρανίας ΟΝΟΥΦΡΙΟΣ, ὡς κανονικὸς Σύνεδρος μετὰ λόγου καὶ γνώμης. Τότε ἐκεῖ συνεζητήθη διὰ μακρῶν, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξε συμφωνία καὶ διὰ τοῦτο διεγράφη ἀπὸ τὰ θέματα τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Συνόδου. Ἑπομένως ΔΕΝ συνεζητήθη τὸ θέμα τοῦτο εἰς τὴν Κρήτη, ΟΧΙ γιατί δὲν ἦλθε ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας, ἀλλὰ γιατί δὲν ἦτο στὴν Ἡμερήσια Διάταξι τῆς Συνόδου.
Ὅμως, ἀφοῦ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἐγνώριζε τὰ παραπάνω, δὲν ἔπρεπε μόνο του νὰ προχωρήση τώρα στὴν Πρᾶξι χορηγήσεως τοῦ αὐτοκεφάλου στὴν ἐν Οὐκρανίᾳ Ἐκκλησίαν. Καὶ ὁ μὲν Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης ἐσκεμμένως τὰ ἀγνόησε. Οἱ δύο ἁρμόδιες Ἐπιτροπὲς αὐτὰ δὲν τὰ ἐγνώριζαν;
γ. Εἰς τὰ παραπάνω περίεργα σημειώνω καὶ κάτι ἀκόμη πιὸ περίεργον καὶ περισσότερον ἀνεξήγητον, τὸ ἑξῆς:
Ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ἰγνάτιος, Πρόεδρος τῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Διορθοδόξων, ποὺ προϋποτίθεται ὅτι ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Νομοκανονικῶν ἐμελέτησε τὸ θέμα εἰς βάθος καὶ πλάτος καὶ ὑπέγραψεν τὴν Εἰσήγησί τους πρὸς τὴν ΔΙΣ καὶ εἰσηγήθησαν εἰς αὐτὴν ὅτι «Τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἔχει αὐτὸ μόνο τὸ Κανονικὸ δικαίωμα νὰ ἀνακηρύσση τὸ Αὐτοκέφαλο τῶν κατὰ τόπους Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν», μὲ δηλώσεις του, μετὰ τὴν Ἔκτακτη Σύνοδον τῆς Ἱεραρχίας τῆς 12 Ὀκτωβρίου, δηλώνει ἀντίθετα. Ἐδήλωσε χαρακτηριστικά: «Ἐνῶ ἡ Ρωσικὴ Ἐκκλησία εἶχε κάθε δυνατότητα νὰ ἐπιλύσει τὸ πρόβλημα, ὁδηγώντας τὰ πράγματα στὴν Αὐτοκεφαλία ἢ τουλάχιστον σὲ μία λύση ποὺ θὰ ἦταν ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὸν Οὐκρανικὸ λαό, δυστυχῶς, δὲν τὸ ἔκανε». Δηλαδὴ ἄλλα εἰσηγήθηκε ἐγγράφως καὶ ἄλλα ἀνεκοίνωσε προφορικὰ στοὺς δημοσιογράφους!!!
δ. Ἀλλὰ τὰ ἀντιφατικὰ καὶ ἀλλοπρόσαλλα συνεχίζονται. Στὴν σελίδα 2 τοῦ Ὑπομνήματος τοῦ ἁγίου Διδυμοτείχου προσέτι γράφεται:…
Ἐκ τούτων φαίνεται ὅτι τὸ Αὐτοκέφαλον καὶ ἡ Πατριαρχικὴ ἀξία εἰς τὴν Ρωσίαν ἐδόθη μὲν κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν στὴν Μόσχα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ἰερεμίου τοῦ Β΄ τὸ 1589, ἀλλὰ τοῦτο ἀνεγνωρίσθη ἀμέσως καὶ ἀπὸ δύο Συνόδους Πατριαρχῶν τῆς Ἀνατολῆς. Ἑπομένως, τὰ παραπάνω ἀναφερόμενα ὑπὸ τοῦ ἁγίου Διδυμοτείχου ἀναμφισβήτητα ἱστορικὰ γεγονότα φανερώνουν τὸ ἀντίθετο τῶν ὅσων εἰσηγήθηκαν οἱ Ἐπιτροπὲς στὴν ΔΙΣ, ὅτι δηλαδὴ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ΜΟΝΟΝ ΤΟΥ ἐχορήγει τὸ Αὐτοκέφαλον.
ε. Εἰς τὸ ἴδιο Ὑπόμνημα καὶ στὴν σελίδα 2 ἀναγράφεται ἐπίσης (ἐνν. περὶ τοῦ ἐπιτροπικῶς) ὅτι: …
Δὲν γνωρίζω διὰ πόσο χρονικὸ διάστημα ἐφηρμόσθη αὐτὴ ἡ Συνοδικὴ Πρᾶξις. Ὅμως ξέρω ὅτι τὰ τελευταῖα ἑκατὸν τουλάχιστον χρόνια (ἀπὸ τὸ 1917) ὁ Μητροπολίτης Κιέβου καὶ πάσης Οὐκρανίας δὲν ἐμνημόνευε «ὀφειλετικῶς» καὶ πρωτίστως τοῦ ὀνόματος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου καὶ τὸ Πατριαρχεῖον Μόσχας ἀδιαφιλονίκητα διοικοῦσε καὶ τὰ ἐκκλησιαστικὰ θέματα τῆς Οὐκρανίας. Ἰδοὺ μερικὰ πρόσφατα γεγονότα:
Ι. Ὁ Φιλάρετος, ἐξελέγη ὡς ὁρίζει ἡ Πρᾶξις τοῦ 1686; ΟΧΙ.
ΙΙ. Τὸ αὐτόνομον στὴν Οὐκρανία ἐζητήθη ἀπὸ τὸν Φιλάρετο ΟΧΙ ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν Μόσχα καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὸ ἔλαβε. Γιατί δὲν ἀντέδρασε τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον;
ΙΙΙ. Ὁ Φιλάρετος ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Ρωσίας ἐζήτησε τὸ αὐτοκέφαλον στὴν Οὐκρανία. Καὶ ὅταν δὲν τοῦ ἐδόθη καὶ ἀπεσκίρτησε, ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Ρωσίας ὁ Φιλάρετος καθηρέθη. Τότε ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης ὄχι μόνον δὲν διεμαρτυρήθη, ἀλλὰ ἀνεγνώρισε καὶ τὴν καθαίρεσι τοῦ Φιλαρέτου.
IV. Ὁ Ὀνούφριος ἐξελέγη ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖον Μόσχας καὶ ὄχι ὅπως ὁρίζει ἡ Πρᾶξις τοῦ 1686. Ἀντέδρασε τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο; ΟΧΙ. Ἀπεναντίας ὅλοι, καὶ ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης, ἀναντιρρήτως τὸν ἀπεδέχθησαν.
Πάντα τὰ παραπάνω φανερώνουν καὶ τὴν de fa­cto ὑπαγωγὴν τῆς ἐν Οὐκρανίᾳ Ἐκκλησίας εἰς τὸ Πατριαρχεῖον τῆς Ρωσίας. Ὅμως ἡ μακροχρόνιος de facto ἀποδοχὴ κάποιων ἐκκλησιαστικῶν καταστάσεων ἀπὸ ὅλες τὶς Αὐτοκέφαλες Τοπικὲς Ἐκκλησίες τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον γίνεται παράδοσις καὶ Κανὼν δικαίου…
στ. Ἀναφέρεται ἀκόμη στὸ Ὑπόμνημα τοῦ ἁγίου Διδυμοτείχου, ὅτι ὁ Φιλάρετος καὶ ὁ Ἐπιφάνιος ὑπέβαλαν «ἔκκλητον» στὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀπεφάσισε τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον.
Ὅμως καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ σημειώσω τὰ παρακάτω:
Πρῶτον. Δὲν ἔχει δοθῆ στὴν δημοσιότητα τὸ «ἔκκλητον» τῶν ἀνωτέρω, διὰ νὰ πληροφορηθοῦμε πότε, ὑπὸ ποίων καὶ διὰ ποίους λόγους ἐζητήθη τοῦτο.
Δεύτερον. Διατὶ τόσα χρόνια ἀπὸ τότε πού καθηρέθη ὁ Φιλάρετος, (1992) δὲν ὑπέβαλε «ἔκκλητον» στὸν Οἰκουμενικὸν Πατριάρχην;
Προφανῶς, γιατί ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης δὲν εἶχε τέτοια ἁρμοδιότητα. Διὰ τοῦτο μάλιστα εἶχε ἀποδεχθῆ καὶ τὴν καθαίρεσι τοῦ Φιλαρέτου ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖον τῆς Μόσχας καὶ εἶχε ἐγκρίνει καὶ τὸν ἀντικαταστάτην του Ὀνούφριον.
Τρίτον. Τὸ γραφόμενον εἰς τὸ Ὑπόμνημα τοῦ ἁγίου Διδυμοτείχου, ὅτι ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης ἔχει Κανονικὸν δικαίωμα νὰ δέχεται «ἔκκλητο» καὶ ἀπὸ τὶς ἄλλες Αὐτοκέφαλες Ἐκκλησίες, εἶναι ἀστήρικτο. Διότι λέγει μὲν ὁ Θ΄ Κανὼν τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου ὅτι τελευταῖος Κριτὴς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ὑποθέσεων εἶναι ὁ Κωνσταντινουπόλεως, ἀλλὰ προφανῶς αὐτὸ ἀναφέρεται διὰ τὶς Ἐπισκοπὲς καὶ Μητροπόλεις τῆς Περιοχῆς του…
ζ. Τέλος, διὰ νὰ μείνω μόνον σ’ αὐτά, γράφεται ξερὰ στὸ Ὑπόμνημα τοῦ ἁγίου Διδυμοτείχου, ὅτι: «Ἀποκατασταθέντος τοῦ Φιλαρέτου καὶ τοῦ Ἐπιφανίου, αὐτομάτως ἀπεκατεστάθησαν καὶ ὅλοι αὐτοί»!!! Προφανῶς τοῦτο γράφεται διὰ νὰ δικαιολογηθῆ ἡ ἔνστασις πολλῶν: Πῶς ἀπεκαταστάθησαν ὅλοι οἱ καθαιρεθέντες Οὐκρανοὶ Κληρικοῦ (Ἐπίσκοποι, Πρεσβύτεροι, Διάκονοι) ἢ ὑπὸ καθαιρεθέντων χειροτονηθέντες ἢ οἱ αὐτοχειροτόνητοι, κ.λ.π.
Ὅμως, ΟΧΙ. Τέτοιες προχειρότητες δὲν πρέπει νὰ ἀναγράφωνται σὲ ἐπίσημα ὑποτίθεται Ὑπομνήματα Μονίμων Συνοδικῶν Ἐπιτροπῶν, ὡς εἶναι ἡ ἐπὶ τῶν Δογματικῶν καὶ Νομοκανονικῶν καὶ ἡ Ἐπὶ τῶν Διορθοδόξων Συνοδικὲς Ἐπιτροπές…
Ἐπίλογος- Πρότασις
1. Κατὰ τὴν ἄποψί μου τὸ θέμα τοῦ Αὐτοκεφάλου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας ἔχει ἀναστατώσει ὁλόκληρον τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν καὶ ἔχει προκαλέσει τὴν ἀκοινωνησία μεταξὺ Ἐκκλησίας Ρωσίας καὶ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς μεγάλου σχίσματος ἀπὸ τὴν ἀντικανονικὴν ἐπέμβασι τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ ἀπὸ τὴν σκληρότητα καὶ τὴν ἀντικανονικὴ συμπεριφορὰ τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας.
2. Διὰ νὰ λυθῆ τὸ θέμα πρέπει νὰ συγκληθῆ ὑπὸ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Πανορθόδοξος Σύνοδος ἢ τουλάχιστον Σύνοδος τῶν Προκαθημένων τῶν 14 Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν καὶ μὲ ἑκατέρωθεν ὑποχωρήσεις νὰ δοθῆ τὸ Αὐτοκέφαλο εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Οὐκρανίας, μὲ Μητοπολίτην τὸν Ὀνούφριον.
3. Ἡ ἀπόφασις τῆς Πανορθοδόξου Συνόδου ἢ τῶν Προκαθημένων τῶν Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν νὰ ληφθῆ κατὰ πλειοψηφίαν καὶ ὄχι μὲ ὁμοφωνία, ἀφοῦ τὸ θέμα δὲν εἶναι δογματικὸ καὶ στὰ διοικητικὰ θέματα ἰσχύει τὸ Κανονικόν: «κρατείτω τῶν πλειόνων ἡ ψῆφος» (Στ΄ Κανὼν τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου).
Πύργος 5-11-2019
Σημ. «Ο.Τ.»: Μετεγράφησαν καὶ παρατίθενται μόνον ἐπιλεγμένα ἀποσπάσματα ἀπὸ τὴν 60σέλιδον εἰσήγησιν. Αἱ ὑπογραμμίσεις ἀνήκουν εἰς τὸν «Ο.Τ.».

Previous Article

ΝΕΑ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ. ΤΟ ΞΕΣΚΕΠΑΣΜΑ ΤΗΣ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ»

Next Article

Ο ΟΛΕΘΡΟΣ ΤΗΣ ΜΑΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΤΟΥ ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΥ

Διαβάστε ακόμα