Αρχιμ. Μάρκελλος Παβούκ: «Αυτοκέφαλες δομές που δημιουργήθηκαν από πολιτικούς παραμονές εκλογών δεν είναι Εκκλησίες»

Share:

Το oukraniko παρουσιάζει την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Αρχιμανδρίτη Μάρκελλου Παβούκ, ο οποίος είναι ο Πνευματικός και Διευθυντής του τμήματος εξ αποστάσεως εκπαίδευσης της Ορθοδόξου Θεολογικής Ακαδημίας και της Σχολής του Κιέβου.

Στη συνέντευξη αυτή, ο π. Μάρκελος αναφέρεται γενικά στην ελευθερία αλλά και ειδικότερα στην ελευθερία της Εκκλησίας. Το πώς δηλαδή σχετίζονται η πνευματική ελευθερία και η πολιτική ελευθερία, εάν ένας Χριστιανός μπορεί να είναι ελεύθερος, όταν η Εκκλησία του Χριστού καταπιέζεται πολιτικά και πώς είναι οι σχέσεις μεταξύ της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και του Ουκρανικού κράτους σήμερα.

– π. Μάρκελλε πόσο ανεξάρτητη είναι η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία στις νέες πολιτικές συνθήκες, μετά την περίοδο του Μαϊντάν; Πώς μπορούμε να περιγράψουμε την τρέχουσα κατάσταση των σχέσεων Εκκλησίας-κράτους;

– Εξωτερικά, η Εκκλησία μας είναι πιο ελεύθερη από ποτέ. Κανείς, από τους κρατικούς αξιωματούχους για παράδειγμα, δεν παρεμβαίνει στην διακονία της Εκκλησίας σε ότι αφορά τον κλήρο, τις λατρευτικές ή κηρυκτικές δραστηριότητες, ούτε βεβαίως στην οικονομική διαχείριση. Στους σοβιετικούς χρόνους και στη συνοδική περίοδο έως την επανάσταση του 1917, όλα αυτά ήταν υπό αυστηρό έλεγχο. Ωστόσο, από την άλλη πλευρά, ορισμένοι πολιτικοί, ειδικά κατά τη διάρκεια προεκλογικών εκστρατειών, ασκούν πολύ έντονη πίεση, κυρίως στην ιεραρχία της Εκκλησίας, για να την κερδίσουν πολιτικά οφέλη. Είναι γνωστή η κατάσταση που δημιουργήθηκε με την επιβολή του λεγομένου Τόμου Αυτοκεφαλίας, ο οποίος αντικανονικά παραχωρήθηκε στην σχισματική «Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας» από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο της Κωνσταντινούπολης. Αυτό έγινε παραμονές των προεδρικών εκλογών το 2019.

Παρ ‘όλα αυτά, η πλειοψηφία των κληρικών, παρά την πίεση που ασκήθηκε σε αυτούς από ορισμένα κρατικά όργανα, παρέμειναν και υποστήριξαν το δίκαιο και το πιο σημαντικό – διατήρησαν το ποίμνιό τους. Εάν κάποιοι λίγοι απομακρύνθηκαν, δεν ήταν, σε γενικές γραμμές, οι τακτικοί ενορίτες μας, αλλά αυτοί που θα παρουσιαζόντουσαν μερικές φορές και θα ερχόντουσαν στην εκκλησία μόνο για βαπτίσεις ή γάμους ή για πάρουν αγιασμό, ή για την ευλογία των καρπών της γης.

Ωστόσο, ορισμένα μέσα ενημέρωσης και ορισμένοι κυβερνητικοί παράγοντες εξακολουθούν να παρουσιάζουν μια διαφορετική εικόνα στα μάτια της κοινωνίας για την Εκκλησία του Χριστού, ότι πρόκειται για έναν εχθρό εναντίον του οποίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν οποιεσδήποτε φυσικές μέθοδοι επιρροής. Μια τέτοια κατάσταση αποτελεί σαφέστατα όχι μόνο παραβίαση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των πιστών, αλλά επίσης δημιουργεί στη χώρα μια ατμόσφαιρα επιλεκτικότητας, μίσους και θυμού απέναντι σε άτομα με διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις. Πρόκειται για διάκριση για θρησκευτικούς λόγους, η οποία δεν έχει θέση σε πολιτισμένο κράτος.

– Εάν συγκρίνετε την ελευθερία της κανονικής Ουκρανικής Εκκλησίας και την ελευθερία της [σχισματικής] «Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας» (OCU) και της Ουκρανικής Ελληνικής Καθολικής Εκκλησίας (UGCC), ποια είναι η διαφορά;

– Αυτές οι δομές φαίνεται να απολαμβάνουν την εξωτερική ελευθερία περισσότερο από εμάς (καμία από τις αρχές δεν τις καταπιέζει ή τις διώκει), αλλά με κάποιο τρόπο θυμίζουν την κατάσταση των θρησκειών στην ΕΣΣΔ. Δηλαδή, οι κληρικοί τους πρέπει να συμμορφώνονται με τη γενική γραμμή των πολιτικών επιλογών που το κράτος μας ακολουθεί επί του παρόντος σε κάθε λόγο και έργο τους.

Εάν, για παράδειγμα, επι πλέον συμπεράνουν ότι ο «ρωσικός κόσμος» είναι κακός, τότε γιαυτούς, «ο Θεός απαγορεύει κάθε έπαινο προς τους Ρώσους και υποχρεώνει σε καταδίκη τους!». Θα κατηγορήσουν αμέσως οποιονδήποτε για προδοσία των εθνικών συμφερόντων και θα βρουν εύκολα δεκάδες άτομα για να συμμετάσχουν προς αυτή την κατεύθυνση. Αντίθετα οι κληρικοί μας έχουν πλήρη ελευθερία στη στάση τους απέναντι στην πολιτική, ή μάλλον: Ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλη πίεση μας ασκείται, δεν θέλουμε καν να συμπεριλάβουμε αυτά τα ζητήματα στην ημερήσια διάταξη της διακονίας μας.

Για εμάς, το πιο σημαντικό πράγμα είναι να αυξήσουμε τους άξιους πολίτες της Ουρανίου Πατρίδας. Όπως λέει ο Ιερός Αυγουστίνος, μόνο ένας άξιος πολίτης της ουράνιας πολιτείας μπορεί να είναι άξιος πολίτης μιας γήινης πολιτείας. Τα εθνικά σύμβολα, η γλώσσα και ο πολιτισμός καθίστανται σχετικά και εμπνέουν ως δημιουργικά εργαλεία μόνο όταν οι φορείς τους καθοδηγούνται από τις Δέκα Εντολές του Νόμου του Θεού, ή τουλάχιστον από τη φωνή της συνειδήσεως. Εάν ο νόμος του Θεού καταπατείται κάτω από εθνικά σύμβολα, τότε αυτά τα πράγματα παύουν να έχουν ιερό νόημα. Σε αυτήν την περίπτωση, μιλώντας συμβολικά, θα ήταν ευκολότερο να αναρτήσετε μια μαύρη πειρατική σημαία με ένα κρανίο και εγκάρσια οστά. Θα ήταν πιο ειλικρινές.

– Πες μας, Πάτερ, για ποια ελευθερία μιλούσε ο Χριστός όταν είπε: Και γνώσεσθε την αλήθεια, και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς (Ιωάννης 8:32); Και πώς μπορούμε να συσχετίσουμε την «ελευθερία» των προαναφερθεισών εκκλησιαστικών δομών με αυτό το ρητό του Κυρίου;

– Η αλήθεια είναι ο ίδιος ο Χριστός. Αλλά πολλοί εμποδίζονται από το να γνωρίζουν τον Κύριο από τις αμαρτίες και τα πάθη της υπερηφάνειας , της σοφίας, της λαγνείας και του θυμού. Εναν άνθρωπο ελεύθερο τον κάνουν σκλάβο της αμαρτίας και της κακίας.

Όταν ένας άνθρωπος παλεύει εναντίον αυτών των παθών και στρέφεται στον Χριστό για βοήθεια, τότε δεν γίνεται πραγματικά ελεύθερος. Μπορούμε να αποκαλέσουμε έναν άνθρωπο πραγματικά ελεύθερο, έναν που δεν μπορεί να περάσει μια μέρα χωρίς αλκοόλ ή κάποιον που είναι έτοιμος να πνίξει κάποιον άλλο για χρήματα, ή άλλον που δεν μπορεί να είναι πιστός στη σύζυγό του λόγω των επιθυμιών της σάρκας του, ή ακόμη κάποιον που ακόμη εντός της εκκλησίας χτίζει την εκκλησιαστική του ζωή με θυμό απέναντι στο γειτονικό κράτος; Είναι πρακτικά αδύνατο να σπρώξεις κάποιον αγνό και νηφάλιο σε οποιαδήποτε παράνομη πράξη γιατί δεν πρόκειται να προδώσει ούτε θα συμμετάσχει σε αμφίβολα πολιτικά σχέδια.

– Οι εκκλησίες μας κατασχέθηκαν και η Εκκλησία κατηγορείται ότι είναι φιλο-Ρωσική. Έφτασαν στο σημείο το Κοινοβούλιο να προσπαθήσει να εγκρίνει έναν νόμο για την απαγόρευση και τη μετονομασία της κανονικής Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας UOC. Αυτό δεν επηρεάζει τους Έλληνο-Καθολικούς (Ουνίτες) UGCC και τους οπαδούς των σχισματικών Ορθοδόξων OCU). Με αυτά μπορούμε να πούμε ότι δεν είμαστε ελεύθεροι πολιτικά και να παραμένουμε ελεύθεροι πνευματικά;

– Νομίζω ότι ο κύριος ρόλος αυτής της διαδικασίας δεν παίζεται τόσο από υψηλά ιδανικά πατριωτισμού, αλλά από βασικό ανθρώπινο φθόνο. Η OCU και η UGCC ενοχλούνται τρομερά από το γεγονός ότι, σε αντίθεση με αυτούς, απολαμβάνουμε σχετική εξωτερική και εσωτερική ελευθερία μετά την πτώση της ΕΣΣΔ. Επομένως, κατηγορούμαστε για κάθε είδους πολιτική προκατάληψη, προσπαθούν να αρπάξουν τις εκκλησίες μας, μας αποκαλούν Μοσχόβιτες και απειλούν να μας αποβάλουν από την Ουκρανία. Αλλά το παράδοξο της πνευματικής ζωής είναι ότι όσο περισσότερο προσπαθούν να μας υποδουλώσουν εξωτερικά, τόσο πιο ελεύθεροι γινόμαστε εσωτερικά.

Η εξωτερική ελευθερία, όπως επεσήμανε ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τον τέταρτο αιώνα, δεν είναι πάντα καλή, διότι μπορεί να συμβάλει στον υπερβολικό πνευματικό εκνευρισμό, και ένα τέτοιο άτομο υποδουλώνεται εύκολα στο κακό, και γίνεται άδικο.

– Έχετε πει ότι λυπάστε αυτούς τους ανθρώπους επειδή στερούνται της αληθείας και της ελευθερίας. Τους μεταχειριζόμαστε ως αδέλφια, και όμως μας αντιμετωπίζουν σαν εχθρούς. Γιατί;

– Λυπάμαι ειλικρινά πρώτα απ ‘όλα γιατί εξαπατούνται. Οι περισσότεροι συγγενείς και φίλοι μου ζουν στη Δυτική Ουκρανία. Γνωρίζω ότι η πλειοψηφία των κατοίκων της Γαλικίας είναι ειλικρινείς, γενναιόδωροι και πολύ εργατικοί άνθρωποι, που δεν θα ανέχονταν ποτέ τα ζιζάνια να μεγαλώνουν στον κήπο τους ή να ζουν σε ένα βρώμικο και αποδιοργανωμένο σπίτι. Σε σύγκριση με άλλες περιοχές της Ουκρανίας, η Γαλικία δεν έχει τόσο μεγάλο ποσοστό διαλυμένων οικογενειών. Οι άνθρωποι προσπαθούν να βρίσκονται στη Λειτουργία κάθε Κυριακή και κάθε ημέρα γιορτής. Αλλά μαζί με αυτά τα αναμφισβήτητα θετικά γεγονότα, οι πολιτικοί συστηματικά και σκόπιμα προσπαθούν να σπείρουν τους σπόρους του μίσους και της δυσπιστίας εκεί για εκείνους που θέλουν να είναι ενωμένοι με την Ορθόδοξη Εκκλησία επειδή μνημονεύει τον Πατριάρχη της Μόσχας. Αλλά ο θυμός, η δυσπιστία και η υποψία δεν υποτιμούν όλες τις άλλες αρετές τους;

– Ο Μακαριώτατος Μητροπολίτης του Ονούφριος επαναλαμβάνει συχνά ότι ένας άνθρωπος γίνεται ελεύθερος κατά Θεόν, καταπολεμώντας την αμαρτία προσωπικά μέσα του. Μπορείτε να σχολιάσετε αυτά τα λόγια του Μητροπολίτη και για το πώς μπορούν αυτά να εφαρμοστούν στη ζωή ενός χριστιανού;

– Μιλήσαμε ήδη για αυτό παραπάνω. Το θέμα είναι, όχι το εάν είσαι Ρώσος, Ευρωπαίος ή Αμερικανός, αλλά η αποφυγή της αμαρτίας που κάνει τους ανθρώπους ελεύθερους. Αυτό είναι το διαρκές μήνυμα σχεδόν όλων των αναφορών του Μακαριωτάτου. Κάθε φορά που ομολογούμε τον Χριστό αυτό μας ελευθερώνει από την αμαρτία και μας κάνει ελεύθερους να αγαπάμε όχι μόνο την οικογένειά μας, τους ανθρώπους μας, το κράτος μας, αλλά και όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως εθνικότητας. Για τον Χριστό δεν υπάρχει ούτε Εβραίος ούτε Έλληνας, δεν υπάρχει ούτε δούλος ούτε ελεύθερος (Γαλ. 3:28). Ο Χριστός αγαπά τον καθένα και επιθυμεί όλοι – όχι μόνο συγκεκριμένοι λαοί – να σωθούν και να κληρονομήσουν τη Βασιλεία των Ουρανών.

– Ως επικεφαλής του τμήματος εξ αποστάσεως εκπαίδευσης της Θεολογικής Ακαδημίας και του Σεμιναρίου του Κιέβου, έχετε πολλές επικοινωνίες με τον κλήρο, τις περισσότερες φορές προέρχονται από την ενδοχώρα ή και από το εξωτερικό. Για ποια θέματα μιλάτε? Για ποια προβλήματα ανησυχούν; Αγγίζετε αυτό το θέμα της ελευθερίας;

– Το πρώτο πράγμα που ρωτώ εκείνους που προέρχονται από την Ανατολική Ουκρανία, από το Donbass, είναι αν θα σταματήσουν να πυροβολούν, όταν θα σταματήσει όλη αυτή η αιματοχυσία. Είναι ενδιαφέρον ότι υπάρχουν τόσες απόψεις όσο υπάρχουν άνθρωποι. Μερικοί είναι αισιόδοξοι και λένε ότι η ειρήνη είναι πολύ κοντά, ενώ άλλοι είναι απαισιόδοξοι και πιστεύουν ότι οι μάχες θα διαρκέσουν πολύ.

Όσοι διακονούν στο εξωτερικό λένε ότι είναι πολύ δύσκολο για το ποίμνιό τους να συνειδητοποιήσουν την αμαρτία τους. Πολλοί δεν αντέχουν ούτε την παραμικρή παρατήρηση προς την κατεύθυνση τους. Έτσι, το θέμα της ελευθερίας είναι ενδιαφέρον για όλους.

– Ορθόδοξοι πρεσβύτεροι του εικοστού αιώνα, όπως ο Άγιος Λαυρέντιος του Τσερνίγκοφ έχουν πει ότι οι Εκκλησίες θα ανοίξουν και θα χτιστούν με μεγαλείο και ομορφιά, αλλά οι άνθρωποι δεν θα μπορούν να πάνε σε αυτές, ή απλά δεν θα υπάρχει κανένας να πάει. Περί τίνος πρόκειται? Για παράδειγμα, πρόκειται για εκκλησίες που κατασχέθηκαν από υποστηρικτές της OCU, οι οποίες σε τελική ανάλυση παραμένουν μισοάδειες. Αυτό ισχύει για την Εκκλησία μας;

– Νομίζω ότι ο Άγιος Λαυρέντιος, σε αντίθεση με εμάς τους αμαρτωλούς, κοίταξε τον κόσμο ολιστικά. Η φτώχεια της ευσέβειας συμβαίνει τόσο λόγω του σχίσματος όσο και λόγω της γενικής φτώχειας της πνευματικής ζωής. Για παράδειγμα, πολλοί ιερείς παρατήρησαν ότι μετά την επανάσταση του Μαϊντάν το 2013-2014, ο αριθμός των βαπτίσεων, των γάμων και των ομολογιών μειώθηκε αρκετά. Σε κάποιο βαθμό, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι αυτοί που απομακρύνονταν, έρχονταν στην εκκλησία μόνο το Πάσχα και τα Χριστούγεννα ή συμμετείχαν στα Μυστήρια που αναφέραμε αλλά δεν συμμετείχαν στην υπόλοιπη λειτουργική ζωή. Για αυτούς, τα σχόλια των πολιτικών και των δημοσιογράφων έγιναν πιο σημαντικά από την λατρεία της Εκκλησίας. Μερικοί από αυτούς που πηγαίνουν τώρα στους σχισματικούς, δεν τους εμπιστεύονται καθόλου και λένε με αυτοπεποίθηση ότι έχουν «τον Θεό στις καρδιές τους».

Εκμεταλλευόμενοι τις διαταραχές στην Εκκλησία, οι Προτεστάντες και οι σεχταριστές, που ήταν πάντα ενεργητικοί στο κήρυγμα τους, αύξησαν σημαντικά την επιρροή τους. Μέσα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και ιδίως το διαδίκτυο, κατάφεραν να ενσταλάξουν σε πολλούς μια περιφρονητική στάση απέναντι στον κλήρο, και ειδικά απέναντι στα Μυστήρια και τις ακολουθίες. Στην πράξη, σε κάθε ομάδα κοινωνικών μέσων της Ορθόδοξης κοινότητας έχουν εδραιωθεί κάποιες σεχταριστικές αντιλήψεις, οι οποίες, εκμεταλλευόμενες την άγνοια πολλών Ορθόδοξων Χριστιανών σχετικά με τα βασικά της πίστης, σπέρνουν τις ιδέες τους, οι οποίες είναι δύσκολο για την πλειονότητα των ανθρώπων να διαφωνήσουν με λογικά επιχειρήματα.

– Η Εκκλησία μας στην Ουκρανία κατηγορείται για όλες τις θανατηφόρες αμαρτίες, για πολιτική εξάρτηση από τη Ρωσία – και όμως αυξάνεται σε αριθμό, σε αριθμό ενοριών και μοναστηριών. Αρκεί να θυμηθούμε τις λιτανείες με εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Είναι πραγματικά όλοι «θύματα της προπαγάνδας του Πούτιν» ή είναι κάτι εντελώς άλλο;

– Πράγματι, παρά την κάποια φτώχεια στην πνευματική ζωή, η Εκκλησία μας είναι ευλογημένη και ζωντανή, γιατί δεν δημιουργήθηκε από πολιτικούς «πριν από τις επόμενες εκλογές», αλλά από τον ίδιο τον Χριστό. Ο λαός αρρώστησε εδώ και πολύ καιρό από πολιτικές διαμάχες που υποκινούν και προκαλούν εχθρότητα και δυσπιστία μεταξύ των Ορθόδοξων λαών. Θέλουν ειρήνη, ασκητικό πνεύμα και νίκη όχι επί των άλλων, αλλά επί του εαυτό τους και επί των παθών τους. Κατά τη διάρκεια των λιτανειών, μπορείτε να ξεφύγετε από την καθημερινή φασαρία με τα πολλά προβλήματά του και να αφιερωθείτε πλήρως στην προσευχή και τη μετάνοια, στη μαρτυρία της αληθινής πίστης.

Μετάφραση oukraniko

Πηγή: Orthochristian

Previous Article

Ο ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ

Next Article

Ο φόβος μας έδιωξε την αγάπη

Διαβάστε ακόμα