Καί ἡ Μονή τῆς Χώρας τζαμί! Ἡ Εὐρώπη ἔχει πρόβλημα

Share:

Του Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ’

Η έλλειψη σθεναράς διαμαρτυρίας αλλά και ενεργούς δράσεως της Ευρώπης στο προκλητικό εκ δευτέρου γεγονός της μετατροπής ενός ακόμη χριστιανικού ναού σε τζαμί από την Τουρκία, αποτελεί ένα μείζον ζήτημα για την ευρωπαική οντότητα.

Καλά, η γείτων χώρα πράττει ο,τι πράττει με την βάρβαρη ιδεολογία της. Η Ευρώπη, η Ενωμένη Ευρώπη, τι κάμνει;

Δυστυχώς, οι κοινές ρίζες της ξηραίνονται. Οι μέγιστες αξίες που ως πνευματικές ρίζες φυτεύθηκαν και στήριξαν και έδωσαν καρποφορία στο δένδρο της Ευρώπης, ήτοι, η κλασσική ελληνική φιλοσοφία, το ρωμαικό δίκαιο και ο χριστιανισμός, ολίγον κατ’ ολίγον, εξαφανίζονται.

Και κυρίως από τότε που στη Συνταγματική Συνθήκη δεν υιοθετήθηκε από τον Ευρωπαίο συνταγματικό νομοθέτη η χριστιανική ρίζα και κληρονομιά, διαπιστώνουμε πλέον, ότι οι Ευρωπαικές κοινωνίες έχουν πρόβλημα. Στροβιλίζονται σ’ ένα φαύλο κύκλο.

Και βέβαια από τις κοινωνίες έρχονται στο προσκήνιο και οι ηγέτες σ’ όλους τους τομείς και σ’ όλα τα forum της Ευρωπαικής Ένωσης.

Πως να συγκλονισθεί η Ευρώπη από την πολιτιστική αυτή βαρβαρότητα που συμβαίνει στο Ναό της Αγίας Σοφίας και στη Μονή της Χώρας, όταν δεν έχει τις πνευματικές κεραίες για να συλλάβει το βαθύτερο νόημα: τι σημαίνει «Σοφία του Θεού» και «Χώρα των ζώντων»;

Πως να καταλάβει αυτή την πολιτιστική αλλοίωση, όταν την ενδιαφέρει μόνο η μέτρηση των οικονομικών μεγεθών; Πως να σκεφθεί και να δράσει, όταν λησμονεί, παραχαράσσει και μειώνει την ιστορία της;

Και κοντά σ’ αυτά τα ερωτήματα, έρχονται και τα άλλα για την ενωμένη Ευρώπη. Αλήθεια, η περίφημη παγκοσμιοποίηση και πολιπολιτισμικότητα, πόσο βοηθά σήμερα τον ευρωπαίο πολίτη;

Έπειτα, το μεταναστευτικό ζήτημα έχει επιλυθεί κατά τον καλύτερο τρόπο στα ευρωπαικά κράτη; Η λεγόμενη «ουδετερότητα» στα θέματα της θρησκείας επιφέρει την κοινωνική ειρήνη;

Όταν μιλάμε για ανθρώπινα δικαιώματα, τι επακριβώς εννοούμε και τι εφαρμόζεται στην πράξη; Όλα αυτά τα ερωτήματα, βασικά και ουσιώδη δεν περιμένουν. Ζητούν απαντήσεις.

Αλλά τα ερωτήματα δεν θα βρούν τις δέουσες απαντήσεις και τα προβλήματα θα εξακολουθούν να ταλανίζουν τον σύγχρονο ευρωπαίο πολίτη, όσο και αν δείχνει εξωτερικά ευτυχής και ήρεμος.

Η Ευρώπη εξακολουθεί να ζει και κινείται με την θεωρία ενός νέου Διαφωτισμού, ως συνέχεια του αθέου παλαιού εκείνου προ δύο αιώνων φιλοσοφικού και πνευματικού κινήματος.

Η αλαζονική αποθέωση ότι ο άνθρωπος και η λογική του είναι το παν και η κυριαρχία της αίσθησης της αυτάρκειας του ανθρώπου, η εξορία του Θεού, η υλιστική νοοτροπία, η απολυτότητα της μηχανοκρατίας πέρα από κάθε συναίσθημα ψυχής δεν τον βοηθούν στην απάντηση των ερωτημάτων.

Και η ανασφάλεια, η βία, η παρανομία, η νευρώδης ψυχολογική κατάσταση, η αβεβαιότητα εξακολουθούν να παραμένουν δυσκολίες στην ανθρώπινη οντότητα των ευρωπαικών κοινωνιών.

Μία ακόμη δε νέα διαπίστωση και θεωρία πλανάται στον ευρωπαικό ορίζοντα και δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τον άνθρωπο.

Πρόκειται για τον εκκοσμικευμένο ανθρωπισμό, ήτοι την νέα φιλοσοφία ζωής που υποστηρίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις αντικειμενικές ηθικές αξίες, την ευτυχία και αισιοδοξία του ανθρώπου αλλά με άρνηση οποιαδήποτε υπερφυσικού στοιχείου, δηλ. ερήμην του θεικού παράγοντα.

Αλλ’ όταν φύγει ο Θεός, φεύγει και το ήθος ζωής. Οι αξίες καθίστανται πλέον απαξίες και εύκολα καταργούνται, τα ανθρώπινα δικαιώματα ακόμα ευκολότερα καταπατούνται και ο ανθρωπισμός τελικά καταντά απανθρωπία.

Ως έλεγε ο Γκαίτε: «Όπου χάθηκε ο χριστιανισμός, εκεί υπήρξαν μόνο δάκρυα πίκρας». Εδώ τελικά είναι το μείζον ζήτημα για την Ευρώπη. Η περιθωριοποίηση από τον ατομικό και δημόσιο βίο του λόγου του Θεού.

Αυτή η υπέρμετρη εμπιστοσύνη στη μηχανή, που ούτως ή άλλως δεν καταλαβαίνει από αισθήματα αγάπης και αλληλεγγύης και δεν έχει δάκρυα ψυχής, η στόχευση στον υλικό ευδαιμονισμό που δεν επιτυγχάνει αναγκαστικά ευδαιμονία και ο αμοραλισμός στο όνομα του διαφωτισμού, της λογικοκρατίας και του αγνωστικισμού που δεν προσθέτει ούτε ένα πόντο ηθικού μεγαλείου στην Ευρώπη, όλα αυτά έχουν φθάσει τελικά τον ευρωπαίο άνθρωπο νάναι άτομο και αριθμός και όχι πρόσωπο και προσωπικότητα αξία σεβασμού και υψίστης τιμής ως σώμα και ψυχή με θείο σπινθήρα, με πνεύμα Θεού μέσα στο βάθος της ύπαρξής του.

Ο Ζακ ντε Λακρετέλ της Γαλλικής Ακαδημίας είχε πεί: «Εδώ και μισό αιώνα ζούμε μια εποχή, όπου σ’ όλα τα σημεία του πλανήτη θα φαινώμεθα στα μάτια μιάς ανωτέρας συνειδήσεως σαν δήμιοι ή σαν νευρόσπαστα».

Και ο δόκιμος συγγραφέας Εμμανουέλ Μπέρλ έγραψε ότι: «Ο πολιτισμός μας υποφέρει από μια θρησκευτική έλλειψη. Η επιτυχία της τεχνικής μας έκανε να ξεχάσουμε το θείο».

Γι’ αυτό οφείλει η Ευρώπη ν’ ανακαλύψει εκ νέου την εξ’ αποκαλύψεως σώζουσα την κοινωνία της, Αλήθεια. Είναι καιρός πλέον. Δεν επιτρέπεται η Ευρώπη ν’ αυτοκτονήσει πνευματικώς.

Δεν μπορεί μπροστά στη καταστρατήγηση του διεθνούς δικαίου, στην αλλοίωση εν προκειμένω του μεγάλου βυζαντινού πολιτισμού να παρουσιάζει χλιαρότητα, υποτονική διάθεση και δράση.

Ακούγεται ως ουτοπία. Αλλ’ εκεί που φθάσαμε έτσι πρέπει να γίνει. Στη «Μονή της Χώρας» υπάρχει ένα καταπληκτικό ψηφιδωτό, το οποίο τώρα μόνο σε Εγκυκλοπαίδειες και σε ειδικούς Τόμους θα μπορούμε να βλέπουμε και να θαυμάζουμε.

Είναι εκείνο το ψηφιδωτό που δείχνει τον Μεγάλο Λογοθέτη του αυτοκράτορος Ανδρονίκου Β’, τον Θεόδωρο Μετοχίτη να είναι γονυπετής και να προσφέρει στο Χριστό ομοίωμα του ναού της Μονής της Χώρας που ο ίδιος ανακαίνισε.

Κορυφαία σύνθεση του 14ου αι. Άραγε, μήπως κατ’ αναλογίαν είναι καιρός η Ευρώπη κλίνουσα γόνυ ψυχής στον ξεχασμένο Παντοδύναμο, Πάνσοφο και Φιλάνθρωπο Θεό να ικετεύσει για περισσότερο φως, για το «άλλο φως» στο ευρωπαικό γίγνεσθαι;

Previous Article

Ο εχθρός εντός των τειχών: Τεράστιο το δίκτυο Τούρκων κατασκόπων στην Ελλάδα

Next Article

Ἀσυγχώρητα τὰ λάθη τῶν Ἀρχιεπισκόπων

Διαβάστε ακόμα