ΛΟΓΟΣ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣ OΣΟΥΣ ΔΙΑΒΑΛΛΟΥΝ ΤΑΣ ΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ

Share:

ΛΟΓΟΣ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣ OΣΟΥΣ
ΔΙΑΒΑΛΛΟΥΝ ΤΑΣ ΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ

Ἁγίου Πατρὸς καὶ Διδασκάλου τῆς Ἐκκλησίας μας, Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ

  52. Τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Νύσσης ἀπὸ λόγο ποὺ ἐκφωνήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ τὴ θεότητα τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος καὶ Εἰς τὸν Ἀβραάμ, ἀπὸ τὸν λόγο 44, τοῦ ὁποίου ἡ ἀρχὴ εἶναι «κάτι τέτοιο παθαίνουν στοὺς ὡραίους λειμῶνες ὅσοι ἀρέσκονται στὸ νὰ βλέπουν τὰ ἄνθη». Καὶ ὕστερα ἀπὸ μερικὰ λέγει:

«Ἐντεῦθεν δεσμοῖς πρότερον διαλαμβάνει ὁ πατὴρ τὸν παῖδα. Εἶδον πολλάκις ἐπὶ γραφῆς εἰκόνα τοῦ πάθους καὶ οὐκ ἀδακρυτὶ τὴν θέαν παρῆλθον ἐναργῶς τῆς τέχνης ὑπ’ ὄψιν ἀγούσης τὴν ἱστορίαν. Πρόκειται ὁ Ἰσαὰκ παρ’ αὐτῷ τῷ θυσιαστηρίῳ ὁ κλάσας ἐπὶ τὸ γόνυ καὶ περιηγμένας ἔχων εἰς τοὐπίσω τὰς χεῖρας, ὁ δὲ ἐπιβεβηκὼς κατόπιν τώ πόδε τῆς ἀγκύλης καὶ τῇ ἀριστερᾷ χειρὶ τὴν κόμην τοῦ παιδὸς πρὸς ἑαυτὸν ἀνακλάσας ἐπικύπτει τῷ προσώπῳ ἐλεεινῶς πρὸς αὐτὸν ἀναβλέποντι καὶ τὴν δεξιὰν καθωπλισμένος τῷ ξίφει πρὸς τὴν σφαγὴν κατευθύνει. Καὶ ἅπτεται ἤδη τοῦ σώματος ἡ τοῦ ξίφους ἀκμή, καὶ τότε αὐτῷ γίνεται θεόθεν φωνὴ τὸ ἔργον κωλύουσα (: Ἀπὸ ἐδῶ παίρνει προηγουμένως ὁ πατέρας τὸ παιδί του δεμένο. Εἶδα πολλὲς φορὲς σὲ τοιχογραφία τὴ σκηνὴ τοῦ πάθους καὶ δὲν προσπέρασα τὴ θέα χωρὶς νὰ δακρύσω, γιατί ἡ τέχνη μοῦ ἔδειχνε μὲ ζωντάνια τὴν ὑπόθεση. Παρίσταται ὁ Ἰσαὰκ δίπλα στὸ θυσιαστήριο γονατισμένος καὶ ἔχοντας δεμένα τὰ χέρια πίσω, ἐνῷ ὁ πατέρας πατάει πίσω τὰ λυγισμένα πόδια καὶ τραβώντας μὲ τὸ ἀριστερὸ χέρι τὰ μαλλιὰ τοῦ παιδιοῦ πρὸς τὸ μέρος του, σκύβει στὸ πρόσωπό του, ποὺ τὸν ἀτενίζει μὲ ὀδύνη, καὶ κρατώντας στὸ δεξὶ τὸ μαχαίρι τὸ κατεβάζει γιὰ τὴ σφαγή. Καὶ ἡ κόψη τοῦ μαχαιριοῦ ἀγγίζει κιόλας τὸ σῶμα, καὶ τότε τοῦ ἔρχεται φωνὴ ἀπὸ τὸ Θεὸ ποὺ ἐμποδίζει τὴν πράξη)».

  1. Τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου ἀπὸ τὴν ἑρμηνεία τῆς πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολῆς:

«Καὶ πῶς εἰκὼν τοῦ δευτέρου τὸ πρῶτον, ὁ Μελχισεδὲκ τοῦ Χριστοῦ, ὥσπερ ἄν τις εἴποι σκιὰν τῆς γραφῆς τῆς ἐν χρώμασι τὸ πρὸ ταύτης σκίασμα τοῦ γραφέως· διὰ τοῦτο γὰρ ὁ νόμος καλεῖται σκιά, ἡ δὲ χάρις ἀλήθεια, πρά-γματα δὲ τὰ μέλλοντα. Ὥστε ὁ μὲν νόμος καὶ ὁ Μελχισεδὲκ προσκίασμα τῆς ἐν χρώμασι γραφῆς, ἡ δὲ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια ἡ ἐν χρώμασι γραφή, τὰ δὲ πράγματα τοῦ μέλλοντος αἰῶνος, ὡς εἶναι τὴν παλαιὰν τύπου τύπον καὶ τὴν νέαν τῶν πραγμάτων τύπον (: Κατὰ κάποιο τρόπο τὸ πρῶτο εἶναι εἰκόνα τοῦ δευτέρου, ὁ Μελχισεδὲκ τοῦ Χριστοῦ, ὅπως θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ ὀνομάσει τὸ ἀρχικὸ σκιαγράφημα τοῦ ζωγράφου σκιὰ τῆς ζωγραφικῆς μὲ χρώματα· γι’ αὐτὸ καὶ ὁ νόμος ὀνομάζεται σκιά, ἐνῷ ἡ χάρη ἀλήθεια καὶ πράγματα τὰ μέλλοντα. Ὥστε ὁ νόμος καὶ ὁ Μελχισεδὲκ εἶναι τὸ προσχέδιο τῆς ζωγραφικῆς μὲ χρώματα, ἡ χάρη καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι ἡ ζωγραφικὴ μὲ χρώματα, ἐνῷ τὰ πράγματα εἶναι ἡ μελλοντικὴ αἰωνιότητα, ὅπως ἡ Παλαιὰ Διαθήκη εἶναι τύπος τύπου καὶ ἡ Νέα εἶναι τύπος τῶν πραγμάτων)».

  1. Λεοντίου Νεαπόλεως τῆς Κύπρου ἀπὸ τὸν λόγο Κατὰ Ἰουδαίων, γιὰ τὴν προσκύνηση τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν εἰκόνων τῶν ἁγίων καὶ τῶν ἰδίων τῶν ἁγίων μεταξύ τους καὶ γιὰ τὰ λείψανα τῶν ἁγίων:

«Ἐάν μοι ἐγκαλῇς πάλιν, ὦ Ἰουδαῖε, λέγων, ὅτι ὡς θεὸν προσ­κυνῶ τὸ ξύλον τοῦ σταυροῦ, διὰ τί οὐκ ἐγκαλεῖς τῷ Ἰακὼβ προσκυνήσαντι ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου; Ἀλλὰ πρόδηλον, ὅτι οὐ τὸ ξύλον τιμῶν προσεκύνησεν, ἀλλὰ διὰ τοῦ ξύλου τῷ Ἰωσὴφ προσ­εκύνησεν, ὥσπερ καὶ ἡμεῖς διὰ τοῦ σταυροῦ τὸν Χριστόν, ἀλλ’ οὐ τὸ ξύλον δοξάζομεν (: Ἐὰν λοιπὸν μὲ κατηγορεῖς πάλι, Ἰουδαῖε, λέγοντας ὅτι προσκυνῶ τὸ ξύλο τοῦ σταυροῦ ὡς Θεό, γιατί δὲν κατηγορεῖς τὸν Ἰακὼβ ποὺ προσκύνησε τὴν ἄκρη τοῦ μπαστουνιοῦ; [Γέν.47,31]: «εἶπε δέ· ὄμοσόν μοι. καὶ ὤμοσεν αὐτῷ. καὶ προσεκύνησεν Ἰσραὴλ ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου αὐτοῦ (:ὁ Ἰακὼβ ὅμως ἐπέμεινε καὶ τοῦ εἶπε: “Ὁρκίσου μου ὅτι θὰ τὸ κάνεις”. Καὶ ὁ Ἰωσὴφ ὁρκίστηκε στὸν πατέρα του. Τότε ὁ Ἰσραήλ, ἐπειδὴ πίστεψε ὅτι ὁ Θεὸς θὰ βοηθοῦσε, ὥστε νὰ μεταφερθεῖ ἡ σορός του στὴν Χαναάν, γιὰ νὰ ταφεῖ ἐκεῖ, ἔσκυψε καὶ προσκύνησε τὸν Θεό, ἀφοῦ ἀκούμπησε τὸ κεφάλι του στὴν ἄκρη τοῦ ραβδιοῦ του, στὸ ὁποῖο στηριζόταν λόγῳ τῆς γεροντικῆς ἀδυναμίας του. Μὲ τὴν προσ­κύνηση αὐτὴ ἐξέφραζε τὴν εὐγνωμοσύνη του πρὸς τὸν Θεὸ)» καὶ Ἑβρ.11,21: «Πίστει Ἰακὼβ ἀποθνήσκων ἕκαστον τῶν υἱῶν Ἰωσὴφ εὐλόγησε, καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου αὐτοῦ (: Μὲ πίστη ὁ Ἰακώβ, ὅταν πέθαινε, εὐλόγησε καθένα ἀπὸ τὰ δύο παιδιὰ τοῦ Ἰωσὴφ καὶ ἀνέδειξε καὶ τὰ δύο ἀρχηγοὺς φυλῶν σύμφωνα μὲ τὸν φωτισμὸ ποὺ τοῦ ἔδινε ἡ πίστη. Καὶ προσκύνησε τὸν Θεὸ ἀκουμπώντας τὸ κεφάλι του στὴν ἄκρη τοῦ ραβδιοῦ, πάνω στὸ ὁποῖο στηριζόταν λόγω τῆς γεροντικῆς του ἀδυναμίας)»]. Ἀλλὰ εἶναι ὁλοφάνερο ὅτι προσκύνησε τὸ ξύλο χωρὶς νὰ τὸ τιμᾶ, ἀλλὰ μέσῳ τοῦ ξύλου προσκύνησε τὸν Ἰωσήφ, ὅπως ἀκριβῶς καὶ ἐμεῖς μέσῳ τοῦ σταυροῦ δοξάζουμε τὸ Χριστὸ καὶ ὄχι τὸ ξύλο)».

Previous Article

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

Next Article

ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ