Μ. Τρίτος: «Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο νὰ μὴ προβεῖ σὲ ὁποιαδήποτε ἐνέργεια…»

Share:

Ὁ Καθηγητὴς καὶ πρ. Κοσμήτωρ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς ΑΠΘ κ. Μιχαὴλ Τρίτος ἐδημοσίευσε νέον κείμενον διὰ τὸ «Σκοπιανόν». Ἀξίζει νὰ σημειωθῆ ὅτι τὸ νέον ποὺ προσετέθη εἰς σύγκρισιν πρὸς τὴν ἐπιστολήν του πρὸς τὸν Πατριάρχην Κων/λεως τὴν 22αν Μαΐου 2019 εἶναι ἡ σύστασίς του πρὸς τὸ Φανάρι νὰ μὴ προβῆ εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν «χωρὶς τὴ σύμφωνη γνώμη τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας Σερβίας». Προφανῶς ὄχι μόνον ἔχει καταστῆ ἀντιληπτὴ ἡ αὐθαιρεσία εἰς τὸ «Οὐκρανικὸν», ἀλλὰ καὶ αἱ τραγικαὶ συνέπειαι τῶν μονομερῶν πρωτοβουλιῶν. Παραθέτομεν αὐτό, ὡς ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν ἱστοσελίδα «vimaorthodoxias.gr» τῆς 3ης Φεβρουαρίου 2022:

«Μεγάλη κινητικότητα παρατηρεῖται τὸν τελευταῖο καιρὸ στὸ θέμα τῆς ἐπιλύσεως τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος τῶν Σκοπίων.

Πολιτικοὶ καὶ ἐκκλησιαστικοὶ παράγοντες τῆς γειτονικῆς χώρας ἐπισκέπτονται τὸ Σεπτὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ πιέζουν γιὰ τὴν χορήγηση αὐτοκεφαλίας στὴν ἐκεῖ σχισματικὴ Ἐκκλησία.

Γιὰ τὴν ἐνημέρωση τῶν ἀναγνωστῶν μας, θὰ κάνουμε μία σύντομη ἐνημερωτικὴ ἀναφορὰ στὴν ἱστορία τοῦ ὑφισταμένου προβλήματος καὶ θὰ προτείνουμε κάποιες προτάσεις.

Α. Ὡς γνωστὸν ἡ σχισματικὴ Ἐκκλησία τῶν Σκοπίων ἱδρύθηκε τὸ 1958 μὲ πλήρη περιφρόνηση τῶν βασικῶν ἀρχῶν τῆς ὀρθοδόξου ἐκκλησιολογίας, μὲ πρόταξη ἐθνοφυλετικῶν σκοπιμοτήτων, παρὰ τὴν ἀντίδραση τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας καὶ συν­όλης τῆς Ὀρθοδοξίας.

Περιλαμβάνει στοὺς κόλπους της τὸ μεγαλύτερο μέρος τοῦ σημερινοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας. Σὲ σύνολο 2.200.000 κατοίκων, οἱ Ὀρθόδοξοι (Σκοπιανοί, Βούλγαροι, Σέρβοι, Βλαχόφωνοι Ἕλληνες καὶ Σαρακατσαναῖοι) ἀνέρχονται σὲ 1.600.000. Οἱ ὑπόλοιποι, ἀνερχόμενοι σὲ 600.000, εἶναι Μουσουλμάνοι (Ἀλβανοί, Τοῦρκοι, Ρῶμοι). Ὑπάρχουν ἀκόμη 10.000 Καθολικοὶ-Οὐνίτες, οἱ ὅποιοι κατοικοῦν στὶς πόλεις Σκόπια, Στρώμνιτσα, Γευγελὴ καὶ Μπόγντατσι.

Σύμφωνα μὲ τὸν καταστατικὸ χάρτη, ὁ ὁποῖος ψηφίστηκε τὸ 1994, ἡ σχισματικὴ Ἐκκλησία τῶν Σκοπίων ἀποτελεῖται ἀπὸ δέκα μητροπόλεις. Εἶναι χωρισμένη ἀπὸ τὸ κράτος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ φιλικοῦ χωρισμοῦ, ἀφοῦ τὸ κράτος σέβεται τὴν Ἐκκλησία, τῆς ἐπέστρεψε τὴν ἐκκλησιαστικὴ περιουσία καὶ τὴν ἐνισχύει ποικιλότροπα. Οἱ κληρικοὶ ἀνέρχονται στοὺς τετρακόσιους καὶ ἐκπαιδεύονται στὴ Θεολογικὴ Σχολὴ τοῦ ἅγιου Κλήμεντος Σκοπίων.

Γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ ἀκανθώδους αὐτοῦ προβλήματος πραγματοποιήθηκαν ἀπὸ τὸ 1999 μέχρι τὸ 2002 πέντε διμερεῖς ἐπαφὲς μεταξὺ ἐκπροσώπων τοῦ Πατριαρχείου τῆς Σερβίας καὶ τῆς σχισματικῆς Ἐκκλησίας τῶν Σκοπίων στὸ Βελιγράδι, στὴν Κωνσταντινούπολη, στὸ Μπιγκόρσκι, στὸ Κάλενιτς καὶ στὴ Βόντοτσα, χωρὶς κανένα ἀποτέλεσμα.

Ἡ τελευταία συνάντηση ἔγινε στὴν πόλη Νὶς τῆς Σερβίας τὴν 17η Μαΐου 2002. Οἱ συνομιλίες, ποὺ διεξήχθησαν σὲ πνεῦμα κατανοήσεως, κατέληξαν μὲ τὴν ὑπογραφὴ σχεδίου συμφωνίας ἀποκαταστάσεως ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητος. Αὐτὸ περιελάμβανε 17 ἄρθρα. Συμφωνήθηκε νὰ ὀνομαστεῖ ἡ Ἐκκλησία τῶν Σκοπίων Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀχρίδος καὶ νὰ τῆς δοθεῖ εὐρεῖα αὐτονομία.

Δυστυχῶς, τὸ σχέδιο αὐτό, τὸ ὁποῖο θὰ ἔδινε λύση στὸ ὑφιστάμενο πρόβλημα, ὕστερα ἀπὸ ἔντονες πιέσεις τῶν ἐθνικιστικῶν κύκλων τῶν Σκοπίων, ἀπορρίφθηκε ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύν­οδο τῆς Ἐκκλησίας τῶν Σκοπίων (συνεδρίαση τῆς 21ης Ἰουνίου 2002).

Ἀκολούθησαν τὰ γνωστὰ γεγονότα: Ἡ διαφωνία τοῦ Μητροπολίτου Βέλεσκυ καὶ Ποβαντάρσκυ (Βελεσσῶν καὶ Παραβαρδαρίου) Ἰωάννου καὶ ἡ ἐπαναφορὰ τῆς Μητροπόλεώς του στοὺς κόλπους τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας τῆς Σερβίας, ἡ ἔκπτωσή του ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τῶν Σκοπίων καὶ ὁ ὁρισμὸς του ἀρχικὰ ὡς Ἐξάρχου καὶ ἀργότερα ὡς Ἀρχιεπισκόπου τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀχρίδος ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τῆς Σερβίας, ἡ ἐκλογὴ ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδο τῆς Σερβικῆς Ἐκκλησίας δύο ἐπισκόπων τοῦ Ἰωακεὶμ καὶ τοῦ Μάρκου καὶ ἀργότερα τοῦ Δαβὶδ γιὰ τὴ συγκρότηση κανονικῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀχρίδος ὑπὸ τὸν Ἀρχιεπίσκοπον Ἰωάννην, οἱ ἀλλεπάλληλοι διωγμοὶ καὶ φυλακίσεις τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἰωάννου, ἀρχικὰ μὲ τὴν κατηγορία τῆς ὑποδαυλίσεως θρησκευτικοῦ καὶ ἐθνικοῦ μίσους καὶ ἀργότερα τῆς οἰκονομικῆς καταχρήσεως καὶ τῆς παράνομης ἀγοραπωλησίας ἀκινήτων. Τέλος, μὲ παρέμβαση τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας στὴν κρατικὴ ἐξουσία τῶν Σκοπίων ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἰωάννης εἶναι ἐλεύθερος καὶ διαμένει στὸ μοναστήρι του στὴν Νιζόπολη, πλησίον τῆς πόλεως τοῦ Μοναστηριοῦ.

Β. Θεωροῦμε ὅτι ἡ ἐπίλυση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ζητήματος τῶν Σκοπίων ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας ἐμφανίζει μεγάλες δυσχέρειες λόγω τοῦ ἀσφυκτικοῦ ἐναγκαλισμοῦ τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ τῆς χρησιμοποιήσεώς της ὡς κρατικῆς ὑπηρεσίας γιὰ ξένους πρὸς τὴν πνευματικὴ ἀποστολὴ της σκοπούς.

Γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ προβλήματος προτείνουμε ταπεινὰ τὰ ἑξῆς:

1. Τὸ ἐπίσημο κράτος νὰ ἀφήσει ἐλεύθερη τὴν Ἐκκλησία νὰ ἐπιτελεῖ τὸ σωτηριολογικὸ της ἔργο καὶ νὰ μὴ τὴν χρησιμοποιεῖ ὡς κρατικὴ ὑπηρεσία καὶ μέσο διεκπεραίωσης ἐθνικιστικῶν σκοπιμοτήτων.

2. Ἡ σχισματικὴ Ἐκκλησία νὰ ἀναγνωρίσει ὡς ἀντικανονικὲς τὶς ἐνέργειές της ἀπὸ τὸ 1958 μέχρι σήμερα καὶ νὰ ζητήσει συγγνώμη ἀπὸ τὴν Μητέρα Ἐκκλησία τῆς Σερβίας γιὰ ὅσα ἄτοπα καὶ ἀντικανονικὰ ἔπραξε σὲ βάρος της.

3. Νὰ δεχθεῖ τὴν ὀνομασία τῆς πάλαι ποτὲ διαλαμψάσης Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀχρίδος καὶ ὄχι Μακεδονίας.

4. Νὰ διχοτομηθοῦν οἱ τρεῖς μεγαλύτερες Μητροπόλεις γιὰ τὴν τακτοποίηση τῶν τριῶν Ἐπισκόπων, Μάρκου, Ἰωακεὶμ καὶ Δαβίδ, πού συγκροτοῦν τὴν κανονικὴ Ἱερὰ Σύνοδο τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀχρίδος.

5. Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο νὰ μὴ προβεῖ σὲ ὁποιαδήποτε ἐνέργεια χορηγήσεως αὐτοκεφάλου στὴ συγκεκριμένη Ἐκκλησία χωρὶς τὴ σύμφωνη γνώμη τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας, ποὺ στὴν προκειμένη περίπτωση εἶναι ἡ Ἐκκλησία τῆς Σερβίας.

Κάτω ἀπὸ αὐτὲς τὶς προϋποθέσεις εἶναι δυνατὴ ἡ χορήγηση εὐρείας αὐτονομίας κατὰ τὸ προηγούμενο τῆς Φινλανδίας καὶ Ἐσθονίας καὶ πάντα σύμφωνα μὲ τὰ ἀποφασισθέντα κατὰ τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Σύνοδο τῆς Κρήτης ὅσον ἀφορᾶ τὴ χορήγηση τοῦ αὐτονόμου. Πρὸς τὴν κατεύθυνση αὐτή, βοηθητικὸ στοιχεῖο εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ χειροτονίες τῶν μητροπολιτῶν τῆς σχισματικῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἰσχυρές, ἀφοῦ ὁ Πατριάρχης Σερβίας Γερμανὸς μετέβη τὸν Ἰούλιο τοῦ 1959 στὰ Σκόπια καὶ χειροτόνησε τὸν Κλήμη Μητροπολίτη Πρεσπῶν καὶ Βιτωλίων, καὶ τὸν Ναούμ, Μητροπολίτη Ζλετόβου καὶ Στρωμνίτσης, οἱ ὁποῖοι ἀργότερα χειροτόνησαν τοὺς λοιποὺς Μητροπολίτες.

Ἔτσι θὰ κλείσει μία χαίνουσα πληγή στὸ σῶμα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ θὰ παύσει τὸ ἕνα καὶ πλέον ἑκατομμύριο τῶν ὀρθοδόξων ποὺ ζοῦν στὰ Σκόπια νὰ γίνεται βορὰ σὲ κάθε εἴδους προσηλυτισμό».

Previous Article

Συνεφώνησαν ὅπως καὶ εἰς τὸ Σκοπιανόν;

Next Article

Συνάντησις εἰς τὸ Φανάρι δι’ αὐτοκεφαλίαν εἰς τὰ Σκόπια;