Συνοδικῶς καθορίζεται ἡ θέσις ἑκάστης Τοπικῆς Ἐκκλησίας διὰ τὸ Αὐτοκέφαλον

Share:

Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

Τὸ Αὐτοκέφαλο ἀποτελεῖ ζήτημα ποὺ ἀφορᾶ ὅλη τὴν Ἐκκλησία καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ οὐσιαστικὴ συναίνεση τῶν Τοπικῶν Ἐκκλησιῶν, χρειάζεται ἀπόφαση τῆς κάθε Τοπικῆς Συνόδου. Ὅταν ὑπάρχει χρεία Πανορθόδοξης Συνοδικῆς ἀπόφασης ἢ Πανορθόδοξης συν­αίνεσης, ἡ στάση ποὺ θὰ τηρήσει ἡ κάθε Τοπικὴ Ἐκκλησία δὲν ἐπαφίεται προνομιακῶς στόν κάθε Προκαθήμενο, ἀλλὰ ὁ κάθε Προκαθήμενος τὴν ἀπόφαση τῆς Τοπικῆς Συνόδου ἐκφράζει.

Ὅταν ζητήθηκε ἡ ἀναγνώριση τῆς Αὐτοκεφαλίας στὴν Οὐκρανία ἀπὸ τὶς Τοπικὲς Ἐκκλησίες, ἡ ἀπόφαση τῆς συναίνεσης δὲν ἀφοροῦσε ἀποκλειστικὰ τὸν Προκαθήμενο κάθε Τοπικῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ τὴ Σύνοδο κάθε Τοπικῆς Ἐκκλησίας. Σὲ ζητήματα ποὺ κανονικὰ πρέπει νὰ ἐπιλύονται μὲ Πανορθόδοξη Σύνοδο, ἡ ἀπόφαση δὲν ἀποτελεῖ προνόμιο τοῦ κάθε Προκαθημένου, ἀλλὰ τῆς Τοπικῆς Συνόδου.

Ποιὸ εἶναι ἐκεῖνο ποὺ καθιστᾶ τὸ ἐκκλησιαστικὸ ζήτημα τοῦ Αὐτοκεφάλου, ὡς ζήτημα ποὺ ἀφορᾶ ὅλη τὴν Ἐκκλησία καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ στάση ποὺ θὰ τηρήσει ἡ κάθε Τοπικὴ Ἐκκλησία, συνοδικῶς θὰ πρέπει νὰ καθορίζεται; Τὸ πρώτιστο ποὺ καθιστᾶ τὸ ζήτημα τοῦ­το, ὡς ζήτημα ποὺ ἀφορᾶ ὅλη τὴν Ἐκκλησία, εἶναι ἡ βασικότατη προϋπόθεση ὅτι τὸ Αὐτοκέφαλο πρέπει νὰ εἶναι ὑπηρετικό τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας, γιὰ τοῦτο ὁ καθηγητὴς κ. Β. Φειδᾶς τόνιζε σαφέστατα ὅτι, «ἡ αὐτοκεφαλία ἐκκλησίας τινὸς ἔχει ὡς ἀποκλειστικὸν σκοπὸν τὴν ὑπηρεσίαν τῆς τοπικῆς καὶ οἰκουμενικῆς ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας»*. Αὐτὴ τὴν βασικώτατη ἐκκλησιολογικὴ προϋπόθεση δυστυχῶς, οὐδείς τῶν Κανονολόγων τὴν ἐπεσήμανε, παρόλο ποὺ ἡ μεγάλη ἀνατροπὴ στὴν Οὐκρανία, προκάλεσε πολὺ μεγάλο πρόβλημα στὴν ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα.

Τὸ Οὐκρανικὸ εἶναι ζήτημα ποὺ ἀφορᾶ ὅλη τὴν Ἐκκλησία καὶ τὸ Κανονικὸ ὄργανο γιὰ τὴν ἀνακήρυξη Αὐτοκεφάλου εἶναι ἡ Σύνοδος καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ θέσεις τῶν Τοπικῶν Ἐκκλησιῶν συνοδικὰ καθορίζονται καὶ δὲν πρέπει νὰ προβάλλεται ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ προνόμιο τοῦ κάθε Προκαθημένου. Αὐτὰ ἰσχύουν στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

“Ὁμόθυμος σύνοδος ἢ ὁμόθυμος συμφωνία πάντων τῶν πατριαρχικῶν θρόνων ἀποτελοῦν τὸ κανονικὸν ὄργανον ἀνακηρύξεως τοῦ αὐτοκεφάλου ἢ τοῦ αὐτονόμου ἐκκλησίας τινός, πᾶσα δὲ ἄλλη διαδικασία εἶναι ἀντικανονικὴ καὶ ὄχι μόνο δὲν ἐξυπηρετεῖ τὴν ἑνότητα, ἀλλὰ τουναντίον διὰ τῆς καταπατήσεως τῆς κανονικῆς παραδόσεως διαβιβρώσκει καὶ διασπᾶ τὴν ἐν τῇ ὀρθῇ πίστει καὶ ἀγάπῃ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας”*, τονίζει ὁ καθηγητὴς κ. Β. Φειδᾶς. Τὸ “ὁμόθυμος σύνοδος” ἢ ὁμόθυμος συμφωνία”, καταδεικνύει ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἀφορᾶ ὅλη τὴν Ἐκκλησία καὶ τήν οὐσιαστικὴ συν­αίνεση τῶν Τοπικῶν Ἐκκλησιῶν. Στὴν προκειμένη περίπτωση ἡ πλειοψηφία τῶν Τοπικῶν Ἐκκλησιῶν δὲν ἀναγνώρισε τὸ Αὐτοκέφαλο στὴν Οὐκρανία καὶ κάποιοι θεωροῦν ὅτι ἀνεξάρτητα ἀπὸ αὐτό, θεωροῦν τὸ Αὐτοκέφαλο στὴν Οὐκρανία ὡς τετελεσμένο γεγονός. Αὐτὰ ἰσχύουν στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία;

Ἡ ἀποκατάσταση τῶν καθηρημένων σχισματικῶν, ποὺ εἶναι ἕνα ἐξαιρετικὰ σοβαρὸ ζήτημα, ἀφορᾶ καὶ πάλι ὁλόκληρη τὴν Ἐκκλησία, γι’ αὐτὸ π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος τόνιζε ὅτι , “αἱ συνέπειαι τοῦ σχίσματος δὲν αἴρονται αὐτομάτως” καὶ ὅτι “αἴρονται δι’ ἀποφάσεως Συνόδου”**. Γι’ αὐτοὺς ὅμως οἱ συνέπειες τοῦ σχίσματος ἔχουν ἀρθεῖ αὐτομάτως. Καὶ μόνο τὴν ἀποκατάσταση τῶν καθηρημένων σχισματικῶν νὰ λάβει κανεὶς ὑπόψη του, ἀντιλαμβάνεται ὅτι τὸ Αὐτοκέφαλο ἀφορᾶ ὅλη τὴν Ἐκκλησία καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ἀπόφαση τῆς κάθε Τοπικῆς Ἐκκλησίας πρέπει συνοδικῶς νὰ καθορίζεται. Αὐτὰ ἰσχύουν στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ἡ θέση ποὺ θὰ λάβει ἡ κάθε Τοπικὴ Ἐκκλησία σὲ τέτοιες περιπτώσεις συνοδικῶς καθορίζεται καὶ δὲν ἀποτελεῖ ἡ ἀπόφαση προνόμιο τοῦ Προκαθημένου τῆς κάθε Τοπικῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὰ ἰσχύουν στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

Σημειώσεις:

* Βλασίου Φειδᾶ «Τὸ “αὐτοκέφαλον” καὶ τὸ “αὐτόνομον” ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ» (Ἐν Ἱεροσολύμοις 1979)

** “Τὰ δύο ἄκρα” , Ἀρχιμανδρίτου Ἐπιφανίου Ἰ. Θεοδωροπούλου, Ἔκδοσις Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου Κεχαριτωμένης Θεοτόκου Τροιζῆνος.

Previous Article

κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ, ΜΟΝΟN ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΜΒΡΥΩΝ ΣΑΣ ΕΝΟΧΛΟΥΝ;

Next Article

Διατί δὲν διαμαρτύρονται οἱ Ἱεράρχαι;

Διαβάστε ακόμα