ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΝ ΠΡΟΩΘΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗΝ ΤΗΣ “ΥΠΑΚΟΗΣ”

Share:

Ἀξιότιμε κ. Διευθυντά, χαίρετε πάντοτε καί Εὐλογημένη Ἁγία Τεσσαρακοστή!

Σᾶς γνωστοποιῶ ὅτι χθές (15 Μαρτίου 2021) ἀναρτήθηκε στήν Ἱστοσελίδα τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Δικαστηρίου ἡ Προσφυγή τοῦ Ἱεραποστολικοῦ Σωματείου μας “ΕΝΟΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΥΠΑΚΟΗΣ” κατά τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως γιά τήν καταπάτηση τῶν ἀτομικῶν δικαιωμάτων τῶν Πιστῶν τῆς Πατρίδος μας καί τήν ἀντισυνταγματική στέρηση τῆς θρησκευτικῆς τους ἐλευθερίας, γιά τήν ἄσκηση τῆς Ἐκκλησιαστικῆς τους  Λατρείας.

Στήν ἀνάρτηση αὐτήν, ἀπευθύνονται ἐρωτήματα στήν Ἑλληνική Κυβέρνηση γιά τήν  στάση τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τό ὁποῖο ἐνήργησε παρά τίς διατάξεις πού ἔχει ὑποχρέωση νά τηρῇ.

Σᾶς συναποστέλλω καί τή σχετική ἀνάρτηση καί τήν μετάφρασή της.Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ!

π. Βασίλειος Ε. Βολουδάκης

*  *  *

Εὐρωπαϊκὸν Δικαστήριον

Δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου

Ἀνακοινώνεται στὶς 25 Φεβρουαρίου 2021

Δημοσιεύεται στὶς 15 Μαρτίου 2021

Πρῶτον τμῆμα

Αἴτηση ἀρ. 52104/20 τοῦ Σωματείου «Ἑνότης Ὀρθοδόξου Ἐκκλησιαστικῆς Ὑπακοῆς» κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἔγινε στὶς 17 Νοεμβρίου 2020.

Σκοπὸς τῆς ὑποθέσεως

Αὐτὴ ἡ αἴτηση εἶναι σχετικὴ μὲ τὰ μέτρα ποὺ πάρθηκαν ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ Κράτος σχετικὰ μὲ τὴν λειτουργία τῶν Ἐκκλησιῶν στὸ πλαίσιο τῆς ὑγειονομικῆς κρίσης ποὺ ὀφείλεται στὸν covid-19. Ἰδιαιτέρως σύμφωνα μὲ τὶς ὑπουργικὲς ἀποφάσεις ἡ ὁμαδικὴ ἄσκηση λατρείας δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ τὶς 16 Μαρτίου μέχρι τῆς 16 Μαΐου τοῦ 2020 συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς περιόδου τοῦ Πάσχα.

Στὶς 30 Μαρτίου τοῦ 2020 τὸ Σωματεῖο «Ἑνότης Ὀρθοδόξου Ἐκκλησιαστικῆς Ὑπακοῆς», ποὺ ἔκανε τὴν αἴτηση  μεταξὺ ἄλλων ἔκανε προσφυγὴ ἀκύρωσης συνοδευόμενη μὲ μία αἴτηση προσωρινῶν μέτρων καθὼς καὶ ἀπὸ μία αἴτηση ἀναστολῆς ἐκτέλεσης, στὸ ΣτΕ κατὰ τῶν ἐν λόγῳ μέτρων. Στὶς 23 Ἰουνίου τοῦ 2020 τὸ Ἀνώτατο Διοικητικὸ Δικαστήριο θεώρησε ὅτι δὲν χρειαζόταν νὰ ἀποφανθεῖ γιὰ τὴν προσφυγὴ αὐτῆς τῆς ἀκυρώσεως (κατήργησε τὴν δίκη). Θεώρησε ὅτι ἡ προσ­φυγὴ δὲν εἶχε ἔννομο συμφέρον, ἐπειδὴ οἱ ὑπουργικὲς ἀποφάσεις δὲν ἦταν πλέον ἔγκυρες (ὑπόθεση Νο 1294/2020).

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΡΗ

  1. Τὸ δικαίωμα τῆς πρόσβασης τοῦ αἰτοῦντος στὸ Δικαστήριο, ὅπως κατοχυρώνεται ἀπὸ τὸ ἄρθρο 6 παράγραφος 1 τῆς σύμβασης ἔγινε σεβαστὸ σὲ αὐτὴν τὴν ὑπόθεση (βλέπε mutatis mutandis, Frezadou κατὰ Ἑλλάδος ἀρ. 2683/12, παρ. 43-50, 8 Νοεμβρίου 2018).
  2. Ὑπῆρξε παραβίαση τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας τοῦ αἰτοῦντος συλλόγου σύμφωνα μὲ ἄρθρο 9 τῆς σύμβασης; Ἰδιαίτερα ἡ παρέμβαση στὴν ἄσκηση αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρο 9 παρ. 2 ἦταν ἀπαραίτητη;

Σημ. «Ο.Τ.»: Ἡ μετάφρασις εἶναι τοῦ «Ο.Τ.» ἐκ τοῦ γαλλικοῦ πρωτοτύπου.

*  *  *

Τὸ ΕΔΔΑ ἐλέγχει τὴν Ἑλλάδα

διὰ παράλειψιν δικαστικῆς

ἐξετάσεως μέτρων COVID-19

Γράφει ὁ κ. Βασίλης Σωτηρόπουλος, δικηγόρος

Τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου ἐξετάζει τὴν προσφυγὴ ποὺ κατέθεσε ὀρθόδοξο ἐκκλησιαστικὸ σωματεῖο κατὰ τῆς Ἑλλάδας. Τὸ σωματεῖο εἶχε προσφύγει στὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας μὲ αἴτηση ἀκύρωσης κατὰ τῆς διοικητικῆς πράξης ποὺ ἐπέβαλε μέτρα γιὰ τὴν καταπολέμηση τῆς COVID-19.

Ἡ δίκη αὐτὴ κινεῖται μὲ κατεπείγουσα ταχύτητα, δεδομένου ὅτι ἡ προσφυγὴ ὑποβλήθηκε στὶς 17 Νοεμβρίου 2020, ἐνῷ τὸ ΕΔΔΑ τὴν κοινοποίησε στὴν Κυβέρνηση, θέτοντας ἐρωτήματα, στὶς 25 Φεβρουαρίου 2021! Πρόκειται γιὰ χρόνο ρεκὸρ γιὰ τὰ δεδομένα τοῦ ΕΔΔΑ.

Τὸ σχετικὸ ἔγγραφο εἶναι ἀναρτημένο ἀπὸ σήμερα 15 Μαρτίου 2021 στὴν ἐπίσημη ἱστοθέση τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Δικαστηρίου: hudoc.echr.coe. int/eng?i=001-208870

Σύμφωνα μὲ τὸ ἔγγραφο τοῦ ΕΔΔΑ, τὸ θέμα τῆς ὑπόθεσης ἦταν ἡ ἀπαγόρευση τῆς συλλογικῆς ἄσκησης θρησκευτικῆς λατρείας κατὰ τὴν περίοδο 16 Μαρτίου ἕως 16 Μαΐου 2020, συμπεριλαμβανομένης δηλ. τῆς περιόδου τοῦ Πάσχα.

Ἡ αἴτηση ἀκύρωσης ὑποβλήθηκε στὸ ΣτΕ στὶς 30 Μαρτίου 2020, μαζὶ μὲ αἴτημα γιὰ ἀναστολὴ ἐκτέλεσης καὶ προσωρινὴ διαταγὴ γιὰ τὴν μὴ ἐφαρμογὴ τῆς ἀπαγόρευσης.

Ὅμως, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὴν σχετικὴ περιγραφὴ τῶν γεγονότων, τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας ἐξέδωσε ἀπόφαση στὶς 23 Ἰουνίου 2020 περὶ “κατάργησης τῆς δίκης”. Μία τέτοια δικαστικὴ ἀπόφαση ἐκδίδεται, ὅταν δὲν βρίσκεται πλέον σὲ ἰσχὺ ἡ προσβαλλόμενη διοικητικὴ πράξη. Δηλαδὴ τὸ ΣτΕ δὲν ἐξέτασε τὴν οὐσία τῆς ὑπόθεσης, ἀλλὰ “κατάργησε τὴν δίκη”, λόγω ἔλλειψης ἀντικειμένου.

Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ προσδιορισμὸς τῆς δικασίμου ἔγινε σὲ χρόνο, κατὰ τὸν ὁποῖον εἶχε λήξει ἡ ἰσχὺς τῆς διοικητικῆς πράξης.

 Κατόπιν αὐτῆς τῆς ἐξέλιξης τὸ σωματεῖο προσ­έφυγε στὸ ΕΔΔΑ γιὰ παραβίαση τοῦ δικαιώματος πρόσβασης σὲ δικαστήριο (ἄρθρο 6 παρ. 1 τῆς ΕΣΔΑ) καὶ τοῦ δικαιώματος στὴν θρησκευτικὴ ἐλευθερία, ὡς πρὸς τὸ ὅτι δὲν ἦταν ἐπιτρεπτὸς ὁ συγκεκριμένος περιορισμὸς ποὺ ἐπιβλήθηκε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα γιὰ λόγους δημόσιας ὑγείας (ἄρθρο 9 παρ. 2 τῆς ΕΣΔΑ).

Τὸ ΕΔΔΑ λοιπὸν ἀπευθύνει στὴν Ἑλλάδα δύο ἐρωτήματα. Τὸ πρῶτο ἐρώτημα εἶναι:

“Ἔχει τηρηθεῖ τὸ δικαίωμα τοῦ προσφεύγοντος γιὰ πρόσβαση σὲ δικαστήριο, στὴν προκειμένη ὑπὸ κρίση περίπτωση, ὅπως τὸ δικαίωμα αὐτὸ κατοχυρώνεται ἀπὸ τὸ ἄρθρο 6 παρ. 1 τῆς ΕΣΔΑ;”

Το δεύτερο ἐρώτημα εἶναι:

“Παραβιάστηκε ἡ θρησκευτικὴ ἐλευθερία τοῦ προσφεύγοντος συλλόγου κατὰ τὴν ἔννοια τοῦ ἄρθρου 9 τῆς Σύμβασης; Εἰδικότερα, ἦταν ἀναγκαία ἡ παρέμβαση στὴν ἄσκηση αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος κατὰ τὴν ἔννοια τοῦ ἄρθρου 9 παρ. 2;”

Ἡ Ἑλλάδα τώρα ὀφείλει νὰ ἀπαντήσει σὲ αὐτὰ τὰ δύο ἐρωτήματα. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτο ἐρώτημα, ἀναμένεται νὰ ἀποστείλει τὴν ὑπόθεση στὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖο θὰ πρέπει νὰ ἐξηγήσει ἐγγράφως γιὰ ποιὸν λόγο δὲν δικάστηκε ἡ ὑπόθεση ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ διαστήματος, κατὰ τὸ ὁποῖο ἴσχυε ἡ ἀπόφαση. Δηλαδὴ παρουσιάζεται ἐδῶ πέρα μία διοικητικὴ πράξη ποὺ ἰσχύει ἀπὸ τὶς 16 Μαρτίου 2020 ἕως καὶ τὶς 16 Μαΐου 2020, οἱ προσφεύγοντες ἀσκοῦν τὴν αἴτηση ἀκύρωσης στὶς 30 Μαρτίου, δηλαδὴ σὲ ἄμεσο χρόνο καὶ ὡς ΣτΕ καταλήγει νὰ δικάζει τὴν “οὐσία” τῆς ὑπόθεσης προφανῶς σὲ χρόνο ποὺ ἔχει λήξει ἡ ἰσχύς.

Γιὰ ποιὸ λόγο συμβαίνει αὐτό; Γιατί τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας δὲν ἀκολούθησε τὴν Ἐργαλειοθήκη τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης γιὰ τὴν προτεραιοποίηση τῆς ἐκδίκασης τῶν ὑποθέσεων ποὺ ἀφοροῦν περιορισμοὺς ἀνθρώπινων δικαιωμάτων;

Αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα στὴν οὐσία θέτει τὸ ΕΔΔΑ στὴν Ἑλλάδα. Θὰ δοῦμε ποιὰ θὰ εἶναι ἡ ἐξέλιξη τῆς ὑπόθεσης, διότι διαδικαστικὰ ζητήματα καὶ πάλι μπορεῖ νὰ προκύψουν.

Ὡς πρὸς τὴν οὐσία τοῦ ἐπιβληθέντος μέτρου, τὸ ἄρθρο 9 παρ. 2 ὁρίζει ὅτι:

“Ἡ ἐλευθερία τῆς ἐκδήλωσης τοῦ θρησκεύματος ἢ τῶν πεποιθήσεων ὑπόκειται μόνο στοὺς περιορισμοὺς ποὺ προβλέπονται ἀπὸ τὸν νόμο καὶ εἶναι ἀναγκαῖοι σὲ μία δημοκρατικὴ κοινωνία, γιὰ τὴν προστασία τῆς δημόσιας ἀσφάλειας, τὴν προστασία τῆς δημόσιας τάξης, τῆς ὑγείας ἢ τῶν ἠθῶν, ἢ γιὰ τὴν προστασία τῶν δικαιωμάτων καὶ ἐλευθεριῶν τῶν ἄλλων.”

Δηλαδὴ ὡς πρὸς τὴν δεύτερη ἐπικαλούμενη παράβαση, ἡ Ἑλλάδα πρέπει νὰ ἀπαντήσει ἐὰν ὁ περιορισμὸς ποὺ ἐπιβλήθηκε νομοθετικὰ ἦταν ἀναγκαῖος γιὰ τὴν προστασία τῆς ὑγείας καὶ θὰ πρέπει νὰ τὸ ἀποδείξει. Ἐὰν τὸ ἀποδείξει, τότε ἡ χώρα δὲν θὰ καταδικαστεῖ γιὰ τὴν συγκεκριμένη παράβαση, ἐκτὸς ἐὰν οἱ προσφεύγοντες ἀνταποδείξουν ὅτι ὑπῆρχαν ἄλλοι ἠπιότεροι περιορισμοὶ στὴν συλλογικὴ λατρεία, ποὺ μποροῦσαν νὰ εἶχαν ἐπιβληθεῖ καὶ δὲν ἐπελέγησαν. Δηλαδὴ τὸ ΕΔΔΑ θὰ κληθεῖ τελικὰ νὰ ἀσκήσει τὸν ἔλεγχο ἀναλογικότητας ποὺ δὲν ἄσκησε τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας.

Ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἔκβαση αὐτῆς τῆς ὑπόθεσης, τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας ἀντιμετωπίζει γιὰ μία ἀκόμη φορά τὸν ἔμμεσο ψόγο τοῦ ΕΔΔΑ, ὅτι δὲν δικάζει τὶς ὑποθέσεις στὸν χρόνο ποὺ χρειάζεται. Τὸ ἴδιο εἶχε γίνει καὶ μὲ τὴν ὑπόθεση Παπαγεωργίου κ.ἄ. κατὰ Ἑλλάδας (2019), ὅπου τὸ ΕΔΔΑ ἔκρινε ὅτι ἡ αἴτηση ἀκύρωσης στὸ ΣτΕ ποὺ ἡ ἐκδίκασή της εἶχε ἀναβληθεῖ 7 φορὲς μὲ ὑπαιτιότητα τοῦ ΣτΕ δὲν ἀποτέλεσε τελικὰ ἕνα ἀποτελεσματικὸ ἔνδικο μέσο γιὰ τὴν προστασία τῶν ἀνθρώπινων δικαιωμάτων.

Δυστυχῶς ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἴδια ἱστορία, χωρὶς νὰ ἔχει γίνει ἀπολύτως τίποτε ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας γιὰ τὴν ἐκδίκαση τῶν ὑποθέσεών του σὲ εὔλογο χρόνο.

Τὸ ἴδιο ἀκριβῶς ἀναμένεται νὰ γίνει γιὰ τὴν αἴτηση ἀκύρωσης κατὰ τῆς ἀπαγόρευσης τῆς πορείας τὴν 17η Νοεμβρίου 2020: τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας προσδιόρισε τὴν συζήτηση τῆς ὑπόθεσης αὐτῆς γιὰ τὴν 15η Ἰανουαρίου 2021, δηλαδὴ σὲ χρόνο ποὺ προδήλως εἶχε παρέλθει τὸ χρονικὸ διάστημα ἰσχύος τῆς ἀπαγόρευσης. Ὁπότε, ἡ ἀπόφασή του κατὰ πᾶσα πιθανότητα θὰ εἶναι κι ἐκεῖ ὅτι “καταργεῖ τὴν δίκη”, ποὺ τὸ ἴδιο τὴν τοποθέτησε σὲ χρόνο ἐκτὸς τοῦ χρόνου ἰσχύος τῆς προσβαλλόμενης πράξης.

Ἐνῷ, ἐὰν τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας ἤθελε πράγματι νὰ περισώσει τὴν δυνατότητα γιὰ τὸν ἔλεγχο τῆς Ε.Σ.Δ.Α., θὰ μποροῦσε ἐπιτέλους νὰ ἑρμηνεύσει τὴν εἰδικὴ ἐκείνη διάταξη ποὺ διέπει τὴν δικονομία του, κατὰ τὴν ὁποία ἐὰν ὁ αἰτῶν ἐπικαλεστεῖ “εἰδικὸ ἔννομο συμφέρον”, τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας ὑπεισέρχεται στὴν οὐσία ἀκόμη καὶ ὅταν ἡ ἰσχὺς τῆς πράξης ἔχει λήξει! Δὲν τὸ πράττει, γιατί θεωρεῖ ὅτι ἔτσι θὰ ὑποβαθμιστεῖ ἡ δικαστική του ἀπόφαση σὲ “γνωμοδότηση”, λὲς καὶ τὸ ΕΔΔΑ τώρα ἂν καταδικάσει τὴν χώρα θὰ “γνωμοδοτήσει” ἁπλῶς καὶ δὲν θὰ ἐκδώσει ἕνα δεσμευτικὸ δικαστικὸ πόρισμα. Τὸ ΣτΕ διαθέτει λοιπὸν ἐπιτέλους τὰ ἐργαλεῖα, σύμφωνα καὶ μὲ τὸ ἄρθρο 25 τοῦ Συντάγματος ποὺ ὁρίζει ὅτι κάθε δικαστικὸ ὄργανο ὀφείλει νὰ διευκολύνει ἔμπρακτα τὴν ἀποτελεσματικὴ ἐφαρμογὴ τῶν ἀνθρώπινων δικαιωμάτων καὶ νὰ προχωρεῖ σὲ ἔλεγχο οὐσίας, ὅταν οἱ αἰτοῦντες ἐπικαλοῦνται εἰδικὰ καὶ συγκεκριμένα παραβιάσεις τῆς ΕΣΔΑ. Ἐὰν δὲν τὸ κάνει τὸ ἴδιο,  ἐνῷ τὸ ἴδιο ἐκτοπίζει τὶς ὑποθέσεις σὲ δικασίμους ἐκτὸς πεδίου ἰσχύος τῶν πράξεων, τότε ἁπλὰ δὲν ἔχουμε ἔλεγχο τῆς ΕΣΔΑ στὴν Ἑλλάδα καὶ ἂς τὸ ἀποδεχτοῦμε, γιὰ νὰ προσφεύγουμε σὲ ὅλες τὶς ὑποθέσεις αὐτὲς κατευθεῖαν στὸ ΕΔΔΑ.

Ὑπάρχουν ὅμως μέτρα ποὺ μποροῦν νὰ ἐπιβληθοῦν γιὰ τὴν ἐπιτάχυνση τῶν διαδικασιῶν του. Τὸ ἁπλούστερο ὅλων εἶναι ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ συνεδριάζει γιὰ ὅλες τὶς ὑποθέσεις σὲ μεγάλες συνθέσεις. Μπορεῖ μὲ τὴν κατάλληλη τροποποίηση τοῦ π.δ. 18/1989 νὰ δημιουργηθοῦν πολλὰ περισσότερα ὑπὸ-τμήματα π.χ. τριῶν δικαστῶν χωρὶς νὰ χρειάζεται νὰ συνεδριάζουν οἱ πενταμελεῖς συνθέσεις. Μποροῦν ἐπίσης νὰ εἰσαχθοῦν διαδικασίες ἀποκλειστικὰ ἐξ ἀποστάσεως μὲ ἠλεκτρονικὴ διακυβέρνηση. Ὑπάρχουν γενικὰ πολλὰ ποὺ μποροῦν νὰ γίνουν, γιὰ νὰ σταματήσει ἡ συνεχὴς καταδίκη τῆς χώρας γιὰ διαδικαστικὰ θέματα. Ἀρκεῖ νὰ τὸ θέλουμε, βέβαια.

Πηγή: Ἱστολόγιον “elawyer.blogspot.com”, 15.03.2021.

Previous Article

Ἐγγυᾶται ὁ ἐμβολιασμὸς τὴν θεμελιώδη ἀρχὴν “ὠφελέειν ἢ μὴ βλάπτειν”;

Next Article

Πονάμε για την πατρίδα μας την Ελλάδα και νιώθουμε Έλληνες

Διαβάστε ακόμα