Μια μηχανή είναι σύμφωνα με τον ορισμό του Γερμανού μηχανικού Franz Reuleaux “μια σύνδεση ανθεκτικών σωμάτων, η οποία είναι έτσι διατεταγμένη ώστε μέσω αυτής να μπορούν να εξαναγκαστούν οι μηχανικές δυνάμεις της φύσης να δράσουν κάτω από ορισμένες κινήσεις”. Η σύνδεση των σωμάτων σε μια μηχανή αποτρέπει τις για το σκοπό αυτό περιττές ή ενοχλητικές κινήσεις, έτσι ώστε να είναι δυνατές μόνο οι σκόπιμες.
Ο πολυδιάστατος Αμερικανός επιστήμονας Lewis Mumford ήταν αυτός που εφάρμοσε αυτόν τον ορισμό στις κοινότητες. Τα συνδεδεμένα σώματα αυτής της μηχανής είναι – οι άνθρωποι. Η κοινωνία ως κοινωνική μεγαμηχανή. Ο Mumford αναφέρει ως πρώιμο παράδειγμα την αρχαία Αίγυπτο: Ο σκοπός αυτής της “μηχανής” ήταν να επιτρέψει στους φαραώ να ζήσουν για πάντα μέσω των μεγάλων κτιρίων. Στο πλαίσιο αυτού του σκοπού, αγρότες, τεχνίτες, διοικητικοί υπάλληλοι και στρατιώτες “συνδέονταν” μεταξύ τους και οι αρχιερείς παρείχαν το ιδεολογικό υπόβαθρο. Αλλά αυτό ήταν μόνο το προοίμιο. Γιατί ο Mumford βλέπει ολόκληρο τον σύγχρονο κόσμο ως μια κοινωνική μεγαμηχανή που χρησιμοποιεί κίνητρα και περιορισμούς, εντολές και απαγορεύσεις, ιδεολογία και ηθική για να μας κάνει να απέχουμε από περιττές ή ενοχλητικές ενέργειες και να ακολουθούμε μόνο εκείνες τις δραστηριότητες που εξυπηρετούν τον ανώτερο σκοπό.
Από νωρίς, οι ελίτ προσπάθησαν να τελειοποιήσουν τον έλεγχο αυτής της μηχανής. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι συνεπάγεται υψηλό κόστος και απαιτεί πολλή προπαγάνδα και προσωπικό. Υπήρχαν επομένως πολύ πρακτικά όρια στον έλεγχο. Όμως η ψηφιοποίηση αλλάζει τα πάντα: Σήμερα, ολόκληρη η ζωή μας εξαρτάται από ψηφιακά δεδομένα. Τα δεδομένα είναι κυριολεκτικά το κλειδί για την ικανοποίηση των βασικών μας αναγκών: ελευθερία μετακίνησης, υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, ατομική ιδιοκτησία, επικοινωνία, ελευθερία έκφρασης. Όποιος αποκτά τον έλεγχο αυτών των δεδομένων ελέγχει και εμάς. Και μπορεί να απενεργοποιήσει κάθε διασπαστικό γρανάζι της κοινωνικής μεγαμηχανής με ένα μόνο κλικ. Η Κίνα κάνει μεγάλα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση – όπως αναφέρουν συχνά και με χαρά τα κορυφαία ΜΜΕ μας.
Αλλά όταν πρόκειται για την Ευρώπη, οι ίδιοι δημοσιογράφοι είναι εκπληκτικά σιωπηλοί. Είναι λοιπόν καιρός για μια επισκόπηση: Πού βρισκόμαστε στην Ευρώπη;
Πιέστε εδώ για να διαβάσετε όλο το άρθρο
eyewideopen.org