Ὁμιλία περὶ τῆς τελειότητος τῆς ἀρετῆς καὶ κληρονομίας τῆς βασιλείας Θεοῦ. Κυρικὴ ΙΓ΄ Λουκᾶ (ιη΄ 18-27)

Share:

Νικηφόρου Θεοτόκη Ἀρχιεπισκόπου Ἀστραχανίου, Χερσῶνος καὶ Σταυρουπόλεως

Ὁ νεανίσκος τῆς παραβολῆς οὗτος, ὄχι μόνον ἦτο πλούσιος, ἀλλὰ καὶ ἄρχων, ὡς ἐσημείωσεν ὁ θεηγόρος Λουκᾶς. Εἶναι δὲ φανερὸν ὅτι δὲν προσῆλθε πρὸς τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν «πειράζων αὐτόν», ὅπως ὁ νομικὸς (Ματθ. κβ΄ 35), ἀλλ’ ἐξ  εὐλαβείας καὶ κλίνας τὰ γόνατα αὐτοῦ ἐνώπιόν του. Ὁ δὲ Μᾶρκος ἐδήλωσε «Ὁ Ἰησοῦς ἐμβλέψας αὐτῷ, ἠγάπησεν αὐτόν» (Μᾶρκ. ι΄ 21). Ἐὰν δὲ προσ­ήρχετο μετὰ δόλου καὶ ὑποκρισίας, δὲν θὰ ἠγάπα αὐτὸν ὁ καρδιογνώστης Χριστός.

Οὗτος ὁ νέος ἤκουσεν, ὡς φαίνεται, τὰς ἀγαθοεργίας καὶ εὐεργεσίας τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, ἀκόμη δὲ καὶ ὅτι διδάσκει μαθήματα περὶ τῆς αἰωνίου ζωῆς, ὅθεν ἦλθε πρὸς Αὐτόν, ἵνα ἀκούσῃ καὶ μάθῃ τίνι τρόπῳ δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν αἰώνιον ζωήν. Ἐπίστευε δὲ ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι διδάσκαλος καὶ ἀγαθός, ὄχι δέ ὅτι εἶναι καὶ Θεός, ὁ αὐτός, ὅπως ἐφανέρωσεν ἡ ἀπόκρισις τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ: «Τί με λέγεις ἀγαθόν;» ὡς ἐὰν ἔλεγε: «Σύ, μὴ πιστεύων ὅτι εἶμαι Θεός, διατὶ μὲ λέγεις ἀγαθόν»; Ὄχι μόνον ἄνθρωπος, ἀλλ’ οὐδὲ ἄγγελος εἶναι ἐκ φύσεως ἀγαθός, διότι καὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ οἱ ἄγγελοι ἔχουσι τὴν ἀγαθότητα κατὰ χάριν, καὶ αὐτὴν ἀτελῆ, συγκρινομένη πρὸς τὴν ὑπερτελείαν ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ. Εἷς δὲ καὶ μόνος, ὁ Θεός, ἔχει τὴν ἀγαθότητα ἀμετάτρεπτον καὶ κατὰ φύσιν, ὤν πηγὴ ἀγαθότητος, καὶ πάσης ἀγαθωσύνης χορηγός. Ταῦτα λοιπὸν εἶπεν ὁ Ἰησοῦς εἰς αὐτόν, διὰ νὰ τὸν νουθετήσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ τὸν ἐλέγξῃ, ἔπειτα δὲ ἀποκρίνεται καὶ εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτοῦ, λέγων: «Ἐὰν θέλῃς νὰ εἰσέλθῃς εἰς τὴν αἰώνιον ζωήν, φύλαξον τὰς ἐντολάς». Ἐκ τούτων μανθάνομεν ὅτι ἡ θέλησις τοῦ ἀνθρώπου πρὸς σωτηρίαν, εἶναι ἀναγκαία, θέλησις ὅμως ἐλευθέρα καὶ ὄχι βεβιασμένη. «Εἰ θέλῃς», ἀλλ’ ἡ θέλησις μόνη δὲν ἐξαρκεῖ, ἀλλὰ καὶ ἡ τήρησις τῶν ἐντολῶν, «τήρησον τὰς ἐντολάς», καὶ τότε ἐκεῖνος ἀναμφιβόλως σώζεται.

Βλέπε δὲ τὴν ἄπειρον σοφίαν τοῦ Κυρίου: Ἐπειδὴ προηγεῖται ἡ ἀποχὴ τῶν κακῶν, τῆς κατορθώσεως τοῦ ἀγαθοῦ, κατὰ τὸ «ἔκκλινον ἀπὸ κακοῦ καὶ ποίησον ἀγαθόν» (Ψ. λγ΄ 14), πρὸς τούτοις, ἡ φυγὴ τῆς ἁμαρτίας εἶναι εὐκολωτέρα παρὰ ἡ κατόρθωσις τῆς ἀρετῆς, διὰ τοῦτο λοιπόν, πρῶτον προβάλλει ὁ Κύριος τὰς ἐντολάς, τὰς διδασκούσας τὴν φυγὴν τῶν ἁμαρτημάτων, ἔπειτα δέ, τὰς ἐντολάς, διὰ τῶν ὁποίων κατορθοῦται ἡ ἀρετή. «Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα, καὶ ἀγαπήσῃς τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν».

Λέγει αὐτῷ ὁ νεανίσκος: «Πάντα ταῦτα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου· τί ἔτι ὑστερῶ;». Καὶ ταῦτα ἔλεγεν ὄχι ὑποκρινόμενος, οὔτε διὰ νὰ πειράξῃ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ἀλλὰ σκεπτόμενος τὸ μεγαλεῖον τῆς ἀνταποδόσεως, ἐφαίνετο εἰς αὐτὸν ὀλίγος, καὶ ὄχι ἀντάξιος τῆς αἰωνίου ζωῆς, ὁ ὑπὲρ τῆς τηρήσεως τῶν ἐντολῶν καταβαλλόμενος πρόσκαιρος κόπος. Ὑποπτευόμενος λοιπὸν ὅτι ἔχει ἀνάγκην καὶ ἄλλων κατορθωμάτων, πρῶτα λέγων: «Τί ἔτι ὑστερῶ». Ἐὰν φυλάξω τὰς ἐντολάς, σώζομαι; Τοῦτο εἶναι φανερὸν ἐκ τῶν λόγων τοῦ Κυρίου, «εἰ θέλης εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν, τήρησον τὰς ἐντολάς». Δὲν δύναται ὅμως αὐτὸ νὰ μὲ ἀναβιβάσῃ εἰς τὴν τελειότητα, τὴν διδασκομένην ὑπὸ τοῦ Ἁγίου Εὐαγγελίου. Ἄλλη ἡ δόξα τῶν σεσωσμένων καὶ ἄλλη ἡ δόξα ἐκείνων ποὺ ἠξιώθησαν νὰ ἀποκτήσουν τὴν Εὐαγγελικὴν τελειότητα, ἤτοι τῶν ἁγίων. Οἱ τέλειοι, δηλαδὴ οἱ ἅγιοι, ὄχι μόνον κληρονομοῦσι τὴν αἰώνιον ζωήν, ὡς οἱ σεσωσμένοι, ἀλλὰ καὶ ἀπολαμβάνουσι τοὺς θησαυροὺς τῆς θείας δόξης, καὶ τοῦτο εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Σωτήρ: «Ἐγὼ ἦλθον, ἵνα ζωὴν ἔχωσι, καὶ περισσὸν ἔχωσιν» (Ἰωαν. ι΄ 10), καὶ «ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Πατρός μου πολλαὶ μοναὶ εἰσί» (Ἰωάν. ιδ΄ 2). Ἐπιβεβαιώνει τοῦ­­το καὶ ὁ θεηγόρος Παῦλος, λέγων, «Οὐδὲν γὰρ ἐτελείωσεν ὁ νόμος, σκιὰν γὰρ ἔχων ὁ νόμος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν» (Ἑβρ. ζ΄  19). Βλέπε δὲ πῶς μὲ ὀλίγους λόγους περιέγραψεν ὁ Θεάνθρωπος τὴν τελειότητα. «Πώλησον», λέγει, «τὰ ὑπάρχοντά σου, καὶ δὸς αὐτὰ εἰς τοὺς πτωχούς, καὶ δεῦρο, ἀκολούθει μοι», ἤτοι, γενοῦ μιμητής μου. Φανερὸν δὲ εἶναι ὅτι ὁ ξένος τοῦ κόσμου καὶ μιμητὴς τῶν ἀρετῶν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐκεῖνος εἶναι ὁ ἄνθρωπος ὁ τέλειος καὶ οὐράνιος καὶ ἅγιος. «Καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ», ἤτοι ὑπερδοξάζεται ἐν οὐρανοῖς.

Ἀκούσας δὲ ὁ νεανίσκος τὴν ἀπόκρισιν τοῦ Κυρίου, ἀπῆλθε λυπούμενος. Τοῦ­το δὲν εἶναι παράδοξον. «Οὐ πάντες χωροῦσι τὸν λόγον τοῦ­τον», εἶπεν ὁ Κύριος, δηλαδή, τὸν περὶ τῆς τελειότητος λόγον. «Ὁ δυνάμενος χωρεῖν, χωρεῖτο». Τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής» (Ματθ. κστ΄ 41). Ὁ πολὺς πλοῦτος καὶ ἡ ἀξία ἐκράτουν τὴν θέλησιν αὐτοῦ δεδεμένην· ἡ σάρξ αὐτοῦ ἠναντιοῦτο. Ὅθεν, ἀνεχώρησε λυπούμενος. Διότι δὲν ὑπήκουσε εἰς τὴν οὐράνιον συμβουλὴν τοῦ Διδασκάλου, οὔτε κατηξιώθη τῆς χάριτος, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τοὺς τελείους καὶ ἁγίους.

Ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς ὅτι ὁ νεανίσκος δὲν κατενόησε τὸ περὶ τῆς τελειότητος μάθημα, παύει μὲν τὸν περὶ τοῦτον λόγον, λαλεῖ δὲ γενικῶς περὶ τῆς σωτηρίας τῶν πλουσίων καὶ πρῶτον μέν, λέγει ὅτι δυσκόλως οἱ πλούσιοι σώζονται, ἔπειτα δέ, διὰ τοῦ παραδείγματος τῆς ραφίδος, ἤτοι τῆς βελόνης καὶ τοῦ καμήλου, δηλαδὴ τοῦ σχοινίου, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ναῦται δένουν τὴν ἄγκυραν, τοσοῦτον μεγαλώνει τὴν δυσκολίαν, ὥστε ἐγγίζει εἰς τὸ ἀδύνατον. Ἀληθῶς δέ, «εὐκοπώτερόν ἐστιν», ἤτοι, ὀλιγώτερος κόπος εἶναι ἀναγκαῖος, ἵνα διέλθῃ τὸ σχοινίον τῆς ἄγκυρας διὰ τοῦ τρυπήματος τῆς βελόνης, ἀπὸ τὸν κόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀναγκαῖος εἰς τὸν πλούσιον διὰ τὴν σωτηρίαν αὐτοῦ. Διότι, τὸ σχοινίον τῆς ἄγκυρας διέρχεται διὰ τοῦ τρυπήματος τῆς βελόνης, ἐὰν κατασκευάσῃς μεγάλην βελόνην, ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ τρύπαν μεγαλυτέραν τοῦ πάχους τοῦ σχοινίου· τοῦτο δὲ δὲν ἀπειτεῖ μέγαν κόπον. Πόσους ὅμως κόπους καὶ ἀγῶνας ἔχει νὰ καταβάλῃ ὁ πλούσιος καὶ ὁ ἄρχων, ὁ ὁποῖος ζῇ μέσα εἰς ἀπολαύσεις καὶ διασκεδάσεις, ἵνα μὴ δουλωθῇ ὑπὸ τῶν ἐπιθυμιῶν τῆς σαρκός; Πόσην προσοχὴν καὶ κόπον πρέπει νὰ καταβάλλῃ, ἵνα μὴ πέσῃ εἰς τὴν παγίδα τῆς πλεονεξίας ἤ τῆς φιλαργυρίας, ἤ τῆς ἀδικίας καὶ δυναστείας; (τυραννίας). Πόσην ἀνδρείαν καὶ μεγαλοψυχίαν πρέπει νὰ ἔχῃ, ἵνα μὴ νικηθῇ ὑπὸ τῆς ματαιότητος τοῦ κόσμου, ἡ ὁποία τὸν περικυκλώνει διαρκῶς; Ἀληθῶς, τοῦτο εἶναι ἀδύνατον ἄνευ τῆς θείας βοηθείας καὶ ἀντιλήψεως.

Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐθαύμαζον καὶ ἠπόρουν, ἐπειδὴ ἔβλεπον μόνον τὴν δύναμιν τῆς φύσεως, δὲν ἐσκέπτοντο δὲ τὴν ἰσχὺν τῆς παντοδυνάμου Χάριτος. Ἐπειδὴ δὲ αὐτοὶ μὲν ἦσαν πτωχοί, ὁ δὲ λόγος ἀνεφέρετο εἰς τοὺς πλουσίους, διατὶ ἐξεβόησαν τὸ «τίς ἄρα δύναται σωθῆναι;» Ἔδειξαν διὰ  τούτου ὅτι ἔκτοτε ἀνέλαβον τὴν φροντίδα καὶ τὴν ποιμαντικὴν ἐπιστασίαν περὶ τῆς σωτηρίας παντὸς τοῦ κόσμου. Τὸ θεῖον βλέμμα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, τὸ ὁποῖον ἐστράφη πρὸς τοὺς μαθητὰς Αὐτοῦ καὶ τὰ ζωηρὰ καὶ θεοπρεπῆ Αὐτοῦ λόγια, ἔλυσαν τὴν ἀπορίαν καὶ ἔπαυσαν τὴν ἐκπληξιν αὐτῶν. Τοῦτο, λέγει, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον εἰς τὴν δύναμιν τοῦ ἀνθρώπου, εἶναι δυνατὸν διὰ τὸν Παντοδύναμον Θεόν. Ὁ μὲν πλούσιος, ὁμοίως δὲ καὶ ὁ πτωχός, μὲ τὴν ἰδικήν του μόνον δύναμιν, δὲν δύναται νὰ σωθῇ. Δύναται δὲ νὰ σωθῇ ὁδηγούμενος καὶ βοηθούμενος ὑπὸ τῆς Παντοδυνάμου Δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου.

Πηγή: Κυριακοδρόμιον Τ/Γ΄

Ἐκδ. Συναξαριστής. Ἀπόσπασμα.

Previous Article

Πατερικὸς λόγος εἰς τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου

Next Article

ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ

Διαβάστε ακόμα