1922-2022 100 χρόνια ἀπὸ τὴν Μικρασιατικὴ καταστροφή

Share:

Ἡ μεγάλη ἰδέα γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ἀλησμόνητων πατρίδων φαίνεται νὰ παίρνη σάρκα καὶ ὀστᾶ τὸν Μάΐο τοῦ 1919. Τὸ μαρτυροῦν τὰ διαγγέλματα τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ ἡ διακήρυξη τοῦ στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ πρὸς τοὺς ἀξιωματικούς, καὶ ὁπλίτες, ποὺ ἀποβιβάζονται στὴ Σμύρνη, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν πληθυσμὸ τῆς Σμύρνης.

Διάγγελμα: «Τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου ἦλθεν. Ἡ Ἑλλὰς ἐκλήθη ὑπὸ τοῦ Συνεδρίου τῆς Εἰρήνης νὰ καταλάβη τὴν Σμύρνην, ἵνα ἀσφαλίση τὴν τάξιν. Οἱ ὁμογενεῖς ἐννοοῦσιν ὅτι ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐλήφθη, διότι ἐν τῇ συνεδριάσει τῶν διευθυνόντων τὸ Συνέδριον εἶναι ἀποφασισμένη ἡ ἕνωσις τῆς Σμύρνης μετὰ τῆς Ἑλλάδος…».

Προκήρυξη: «Φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅτι, κατ᾽ ἐντολὴν τῆς κυβερνήσεώς μου (ἐνεργούσης ἐκ συμφώνου μετὰ τῶν Συμμάχων αὐτῆς) προβαίνω εἰς στρατιωτικὴν κατάληψιν τῆς Σμύρνης καὶ τῶν πέριξ. Ἡ κατοχὴ αὐτὴ σκοπὸν ἔχει τὴν ἐξασφάλισιν τῶν πληθυσμῶν καὶ τὴν προστασίαν ἐν γένει τῆς ἐννόμου τάξεως. Οὐδαμῶς σκοπεύει νὰ προκαταλάβη τὰς ἀποφάσεις τῆς Συνδιασκέψεως περὶ τῆς τύχης τῶν ἐδαφῶν, μετὰ τῶν ὁποίων ἄλλως τε ἐπὶ τρισχίλια ἤδη ἔτη τοσοῦτοι δεσμοὶ συνδέουσι τὴν Ἑλλάδα».

* * *

Ἄν καὶ ἀρχικὰ οἱ Ἕλληνες μὲ γενναιότητα ἐπέτυχαν τὸν σκοπό τους, ὅμως στὴν πορεία ἡ κατάσταση κατέληξε σὲ τραγωδία. Αὐτὸ ὀφείλεται σύμφωνα μὲ τὶς ἱστορικές πηγὲς σὲ τέσσερις αἰτίες.

Πρώτη αἰτία: ἡ προδοσία τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων, ποὺ ὄχι μόνο ἐγκατέλειψαν τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ μὲ ἀπατηλὸ καὶ δόλιο τρόπο στράφηκαν ἐναντίον της. Ὅλοι (Γαλλία, Γερμανία, Ἰταλία, Ἀγγλία, Ἀμερικὴ ἀκόμη καὶ ἡ ὁμόθρησκη Ρωσία, ) ἀπέβλεπαν στὰ δικά τους κυρίως οἰκονομικὰ συμφέροντα καὶ ὄχι στὴν συμμαχικὴ φιλία καὶ δύναμη ποὺ ἀρχικὰ ὑποσχέθηκαν. Ἐνῶ ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς εἶχε φθάσει μέχρι τὸ Σαγγάριο ποταμό, ἐκεῖνοι τεμάχιζαν τὴν Μικρὰ Ἀσία μὲ τὴν πυγμή τους.

Ὁ τότε Πρόξενος τῆς Ἀμερικῆς στὴν Σμύρνη, George Horton, παρέχει ἀδιάψευστα στοιχεῖα.

Γιὰ τοὺς Γάλλους: «Στὶς 20 Ὀκτωβρίου τοῦ 1921, ὁ Franklin Boullon, ἐν ὀνόματι τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας, ὑπέγραψε χωριστὴ συνθήκη μὲ τοὺς Τούρκους. Ὅταν ἔγινε ἡ καταστροφὴ τῆς Σμύρνης ὁ Boullon, προτοῦ καλὰ καλὰ σβήση ἡ φωτιὰ ποὺ ἔκανε στάχτη τὴν πόλη, ἔτρεξε ἐνθουσιασμένος πρὸς τὸν Κεμάλ. Τὸν ἅρπαξε ἀγκαλιὰ καὶ τὸν φίλησε καταχαρούμενος. Μὲ τὴν γαλλοτουρκικὴ συμφωνία τῆς Ἄγκυρας ὁ Γιουσούφ Κεμὰλ ἀνακοινώνει τὴν ἀπόφαση τῆς κυβέρνησης νὰ παραχωρήση σὲ Γάλλους κεφαλαιούχους τὴν ἐκμετάλλευση κοιτασμάτων σιδήρου, χρωμίου καὶ ἀσημιοῦ. Οἱ Γάλλοι τοὺς δίνουν πολεμοφόδια».

Ἐπιπρόσθετος λόγος, ποὺ προκάλεσε τὴ γενοκτονία, ἦταν καὶ ὁ οἰκονομικὸς παράγοντας. Μεγάλο μέρος τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας εἶχε συγκεντρωθῆ στὰ χέρια τῶν Ἑλλήνων, γεγονὸς ποὺ ἀποτελοῦσε ἐμπόδιο στὴν ἐπιδίωξη τῶν Γερμανῶν νὰ ὁλοκληρώσουν τὴν οἰκονομικὴ διείσδυση στὴν ὑπανάπτυκτη Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία. Οἱ Γερμανοὶ στρατιωτικοὶ εἶχαν ἤδη ἀπὸ τὸ 1913 ὑποδείξει τὸν ἐκτοπισμὸ τῶν ἑλληνικῶν πληθυσμῶν τῆς ἀνατολικῆς Θράκης καὶ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, κατὰ τὸν Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο, καὶ μαζικὴ μεταφορὰ χιλιάδων Ἑλλήνων, θεωρητικὰ γιὰ «στρατιωτικοὺς λόγους», ποὺ στὴν ἐφαρμογὴ του ἀποσκοποῦσε στὴν φυσική τους ἐξόντωση (τάγματα ἐργασίας).

Ὁ Horton ἀποκαλύπτει: «Οἱ Τοῦρκοι ὑπῆρξαν σύμμαχοι τῶν Γερμανῶν στὸ Μεγάλο Πόλεμο -ἴσως μάλιστα νὰ ἦταν καὶ οἱ πιὸ χρήσιμοι ἀπ᾽ ὅλους τοὺς συμμάχους  τους.  Τὸ  χρυσάφι  τῆς

Τουρκίας ἐξαφανίσθηκε -καὶ μόνο σὲ ἕνα μέρος μπορεῖ νὰ πῆγε. Ἡ τουρκικὴ αὐτοκρατορία κυριολεκτικὰ λεηλατήθηκε ἀπὸ τοὺς ἴδους τοὺς Τούρκους, γιὰ νὰ ἔχουν σιτάρι καὶ τρόφιμα οἱ Γερμανοί. Ἀπὸ τὴ Σμύρνη καὶ ἄλλες περιοχὲς ἀπομακρυσμένες ἀπὸ τὴν τουρκικὴ πρωτεύουσα, ἔφευγαν συχνὰ πυκνὰ ἁμαξοστοιχίες μὲ ἀμέτρητα βαγόνια ποὺ μετέφεραν τρόφιμα. Τὰ τραῖνα κατευθυνόταν στὴν Κωνσταντινούπολη, ἀλλὰ τὰ κασόνια ποὺ ἦταν γεμάτα τρόφιμα ἔγραφαν «Βερολίνο».

Καὶ οἱ Ἰταλοί: «Στὴ διάρκεια τῆς ἑλληνικῆς κατοχῆς στὴ Σμύρνη, ἕνα ἀπὸ τὰ θέματα ποὺ συζητοῦνταν εὐρέως στοὺς στρατιωτικοὺς κύκλους καὶ στὶς συντροφιὲς τῶν Λεβαντίνων ἦταν οἱ προσπάθειες τῶν Ἰταλῶν νὰ κατασκευάσουν μεγάλο ἐμπορικὸ λιμάνι στὰ νότια τῆς Σμύρνης, κοντὰ στὴν ἀρχαία Ἔφεσο· ἤθελαν νὰ ἔχουν δικό τους τὸ κυριώτερο λιμάνι τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ νὰ μαραζώσουν τὴ Σμύρνη . Πολλὰ ἀκούγονταν ἐπίσης καὶ γιὰ τὶς προσπάθειες ποὺ κατέβαλλαν συστηματικὰ οἱ Ἰταλοὶ προκειμένου νὰ κερδίσουν τὴν εὔνοια τῆς Τουρκίας».

Ἀλλὰ καὶ οἱ Ἄγγλοι εἶναι οἱ πρῶτοι ποὺ διεκδικοῦσαν οἰκονομικὰ ὀφέλη καὶ κυρίως τὰ πετρέλαια τῆς Μοσούλης ποὺ στὸ τέλος τὸ πέτυχαν.

Καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ ἀπ᾽ τὴν πλευρά τους εἶναι ἀντίθετοι μὲ τὴ διάλυση τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας, γιατὶ ἀποβλέπουν  στὴ  δημιουργία  ἀμερικανικοῦ προτεκτοράτου πάνω σ᾽ ὅλη τὴν Τουρκία. Οἱ Ρῶσοι: Γιὰ πρώτη φορά, στὶς 26 Ἀπριλίου 1920, ὁ Μουσταφὰ Κεμάλ προτείνει στὸν Β. Ι. Λένιν τὴν ἀποκατάσταση στενῆς φιλίας. Ἡ σοβιετικὴ κυβέρνηση ἀπαντᾶ καταφατικά.

Οἱ σοβιετικοὶ ἱστορικοὶ γράφουν γιὰ τὴν βοήθεια ποὺ δίνεται στοὺς Τούρκους ἐθνικιστές: «Πρὶν ἀκόμα ὑπογραφῆ τὸ σύμφωνο τῆς Μόσχας, ἡ σοβιετικὴ κυβέρνηση εἶχε ἀρχίσει νὰ βοηθῆ τὸν τουρκικὸ λαό. Ἀργότερα ἡ βοήθεια αὐξήθηκε καὶ πλάτυνε παρ᾽ ὅλο ποὺ ἡ ἴδια ἡ Σοβιετικὴ χώρα δοκίμαζε τεράστιες στερήσεις. Ἡ σοβιετικὴ κυβέρνηση ἔδωσε στὸν τουρκικὸ λαὸ δωρεὰν πάνω ἀπὸ 10 ἑκατομμύρια χρυσὰ ρούβλια, σημαντικὲς ποσότητες ἀπὸ ὅπλα, πυρομαχικὰ κ.λπ.».

Δεύτερη αἰτία: ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν οἱ πολιτικοὶ δὲν φλέγονται ἀπὸ τὰ ἰδεώδη τῆς ἑλληνικῆς φυλῆς, τῆς πίστεως καὶ τῆς πατρίδος, καταντοῦν συμφορὰ γιὰ τὴν Ἑλλάδα μας. Ἕνα δεῖγμα τῶν πολιτικῶν καὶ τῆς πολιτικῆς τους ἀναφέρει George Horton:

«Ἕνα ἄλλο μεγάλο πρόβλημα γιὰ τὴν ἑλληνικὴ διοίκηση τῆς Σμύρνης ἦταν ἡ ὀλέθρια καὶ φαύλη πολιτικὴ τῶν Ἀθηνῶν. Εἶναι ἀπίστευτο -ἀδιανόητο θὰ ἔλεγα- μέχρι ποῦ μποροῦν νὰ φτάσουν οἱ Ἕλληνες πολιτικοί, γιὰ νὰ διατηρήσουν τὸ κόμμα τους στὴν ἐξουσία ἔστω καὶ μιὰ ἑβδομάδα παραπάνω: μποροῦν νὰ θυσιάσουν τὴν πατρίδα τους ἤ καὶ ἀνθρώπινες ζωὲς προκειμένου νὰ κρατηθοῦν στὴν κυβέρνηση….

Πιστεύω ἀκράδαντα, ὕστερα ἀπὸ ὅσα εἶδα μὲ τὰ μάτια μου, στὴ Σμύρνη καὶ ὅσα πληροφορήθηκα ἀπὸ διαφορετικὲς πηγές, ὅτι αὐτὴ ἡ πανωλεθρία ποὺ κατέστρεψε τοὺς κατοίκους τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἦταν ἀποτέλεσμα μιᾶς ἀλληλουχίας ποταπῶν πολιτικῶν κινήσεων».

Γράφει ὁ Παπαδιαμάντης γιὰ τὴν πολιτικὴ μεταξὺ τῶν ἄλλων:

«Ἰδοὺ ἡ αὐθεντικὴ καταγωγὴ τοῦ τέρατος τούτου. Τότε καὶ τώρα, πάντοτε ἡ αὐτή. Τότε διὰ τῆς βίας, τώρα διὰ τοῦ δόλου… Καὶ διὰ τῆς βίας. Πάντοτε ἀμετάβλητοι οἱ σχοινοβάται οὗτοι, οἱ Ἀθίγγανοι, οἱ γελωτοποιοὶ οὗτοι πίθηκοι (καλῶ δὲ οὕτω τοὺς λεγομένους πολιτικούς). Μαῦροι χαλκεῖς κατασκευάζοντες δεσμὰ διὰ τοὺς λαοὺς ἐν τῇ βαθυζόφῳ σκοτίᾳ τοῦ αἰωνίου ἐργαστηρίου των…» ΟΙ ΕΜΠΟΡΟΙ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ)!!!…

Τρίτη αἰτία: ἡ ἁμαρτία. Εἶναι γνωστὸ ὅτι οἱ Ἕλληνες τότε καὶ στὴν Μ. Ἀσία δὲν ζοῦσαν κατὰ τὸ πλεῖστον πνευματικὴ ζωή. Κατ᾽ἀρχὴν ζοῦσαν μιὰ πλούσια ζωή, χωρὶς αὔξηση ἀρετῶν χωρὶς ἄσκηση. Λόγῳ τοῦ ὑπερβολικοῦ πλούτου, τὰ ἤθη ἦταν χαλαρά (τυχερὰ παιχνίδια, διασκεδάσεις ἀνηθικότητος καὶ γενικὰ νυκτερινὴ ζωή). Οἱ μασονικὲς στοὲς καὶ τὰ κακόφημα σπίτια ὑπερτεροῦσαν τῶν Ἐκκλησιῶν στὶς πόλεις. Χάθηκαν περιουσίες καὶ πολλοὶ πλούσιοι ὁδηγήθηκαν σὲ αὐτοκτονία.

Καὶ τέταρτη αἰτία: ἡ ἀγριότητα τοῦ Τουρκικοῦ λαοῦ. Δὲν ἔχει βρεθῆ μέχρι σήμερα λαὸς ποὺ νὰ ἔδειξε τέτοια αἱμοβόρα καὶ κακοῦργα ἔνστικτα. Τὰ μαρτύρια ποὺ ἔκαναν στοὺς Ἕλληνες ἀλλὰ καὶ στοὺς Ἀρμενίους  Πολυκάρπου, Ἐπισκόπου Σμύρνης ἦταν μποροῦμε νὰ ποῦμε πιὸ φρικτὰ ἀπὸ τοὺς πρώτους διωγμούς. Δὲν ἔβλεπες τίποτα ἄλλο, παρὰ φωτιές καὶ πτώματα. Τὰ καταναγκαστικὰ ἔργα ποὺ ἐπέβαλαν στοὺς Ἕλληνες μέσα σὲ ἄθλιες συνθῆκες ὁδηγοῦσαν τοὺς τρεῖς ἀπὸ τοὺς τέσσερις ἄνδρες στὸν θάνατο. Γυναῖκες καὶ κόρες καταδικασμένες σὲ βιασμοὺς καὶ μαρτύρια καὶ κατόπιν στὸν θάνατο.

Οἱ μαζικοὶ ἐκτοπισμοὶ ἔργο τῶν Γερμανῶν

Προοίμιο τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς ἦταν ὁ ἐμπορικὸς ἀποκλεισμὸς τῆς περιόδου 1909 – 1911, ἐνῶ τὸν Ἰούλιο τοῦ 1913 ἐγκαθιδρύθηκε δικτατορία ἀπὸ τὸ νεοτουρκικὸ κομιτᾶτο. Ἡ ἔναρξη γενικευμένων διωγμῶν ξεκίνησε κατὰ τὰ τέλη τοῦ 1913, μὲ τὸ τέλος τῶν Βαλκανικῶν Πολέμων, ἐνῶ ἀρχικὸς στόχος ἦταν οἱ ἑλληνικοὶ πληθυσμοὶ τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης. Μὲ τὴν καθοδήγηση ὅμως Γερμανῶν συμβούλων ἀπὸ τὸν Μάϊο τοῦ 1914, οἱ διώξεις ἐπεκτάθηκαν ἐπίσης καὶ στὴ δυτικὴ Μικρὰ Ἀσία.

Μάϊος 1919

Οἱ Σύμμαχοι ἐπιτρέπουν στὸν Ἑλληνικὸ στρατὸ νὰ ἀποβιβασθῆ στὴν Σμύρνη, ἀποβλέποντες μόνον στὴν κάλυψή τους ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸ στρατό,  τὸν ὁποῖον τελικὰ ἐγκαταλείπουν ἀβοήθητο χωρὶς τρόφιμα καὶ πολεμοφόδια μὲ ἀποτέλεσμα τὴν μεγάλη καταστραφή.

Καὶ τὸ Βατικανὸ ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων

«Ἀκόμα καὶ τὸ Βατικανὸ ἔχει ἀνάμειξη στὰ γεγονότα. Λίγα χρόνια μετὰ τὴν καταστροφὴ ρχονται στὸ φῶς διάφορα ἔγγραφα ποὺ ἀποδεικνύουν περίτρανα πὼς τὸ Βατικανό, ὅπως καὶ ἄλλες δυνάμεις, εἶχαν παρακινήσει τὴ Γαλλία νὰ βοηθήση τοὺς Τούρκους, γιατὶ δὲν θελε νὰ πάρουν οἱ Ὀρθόδοξοι Ἕλληνες τὴν Κωνσταντινούπολη. Τὸ Βατικανὸ φοβόταν πὼς ἡ Ἑλληνορθόδοξος Ἐκκλησία θὰ γινόταν σοβαρὸς ἀντίπαλος σὲ περίπτωση ποὺ θὰ ἑδραιωνόταν στὸ παλιὸ κέντρο τοῦ ἀνατολικοῦ χριστιανισμοῦ».

«Οἱ χριστιανοὶ τότε μόνο θὰ εἶναι πραγματικὰ εὐτυχεῖς, ὅταν ἐξαφανιστοῦν οἱ καταραμένοι Ἕλληνες αἱρετικοὶ κι οἱ Τοῦρκοι καταστρέψουν τὴν Κωνσταντινούπολη» .

Ἡ βλακεία μας

Στὴν ἄλλη πλευρὰ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, στὴν Ἰωνία, ἀρχίζει ἡ τελικὴ φάση τῆς τραγωδίας. Μὲ νόμο ποὺ ἐκδίδει ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση στὶς 28 Ἰουλίου 1922 (2870/22) ἀπαγορεύει τὴν ἔξοδο τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ ἀπὸ τὴν Ἰωνία. Τὸ νομοθέτημα αὐτὸ προβλέπει αὐστηρὲς ποινές, πειθαρχικὲς καὶ χρηματικές, στὴν περίπτωση σύλληψης πλοίων ποὺ μεταφέρουν πληθυσμό. Ἡ ἀπαγόρευση αὐτὴ θεσπίζεται παρ᾽ ὅλο ποὺ ἡ ἐκκένωση τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, πολὺ καιρὸ πρίν, εἶχε ἀρχίσει νὰ συζητιέται σοβαρὰ στὰ ἀνώτερα κυβερνητικὰ καὶ στρατιωτικὰ κλιμάκια.

Στὶς 26 Αὐτούστου 1922, σπάει τὸ Ἑλληνικὸ μέτωπο στὸ Ἀφιὸν Καραχισάρ, μετὰ ἀπὸ τουρκικὴ ἀντεπίθεση. Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς διαλύεται μέσα σὲ λίγες μέρες.

∆ὲν ὑπάρχει κανένα ἑλληνικὸ σχέδιο ἄμυνας. Ὁ Ἕλληνας ἀξιωματικὸς Σιμιτόπουλος γράφει: «Ἡ βλακεία τοῦ ἐπιτελείου τοῦ στρατοῦ μας ἦτο χαρακτηριστικωτάτη».

Ἡ ἐπερχόμενη καταστροφὴ

«Ὑπάρχουν συγκεκριμένες καταγγελίες γιὰ βίαιη ἐμπόδιση ἀπὸ τὶς ἑλληνικὲς ἀρχὲς τῆς ἀναχώρησης Ἑλλήνων τῆς Ἰωνίας, λίγες μόνο μέρες πρὶν τὴν εἴσοδο τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ.

Ὁ Γ. ∆άφνης ἀναφέρει ὅτι λίγο πρὶν τὴν καταστροφή, εἶχε ἐπισκεφθῆ τὸν ἁρμοστὴ τῆς Ἑλλάδας στὴ Σμύρνη, Στεργιάδη, ὁ πολιτικὸς Γ. Παπανδρέου. Ὁ Στεργιάδης ἀνακοίνωσε στὸν Παπανδρέου τὴν ἐπερχομένη καταστροφή. Σὲ ἐρώτηση τοῦ Παπανδρέου “Γιατὶ δὲν εἰδοποιεῖ τὸν κόσμο νὰ φύγη;” ὁ Στεργιάδης ἀπαντᾶ: “Καλύτερα νὰ μείνουν ἐδῶ νὰ τοὺς σφάξη ὁ Κεμάλ, γιατὶ ἄν πᾶνε στὴν Ἀθήνα, θὰ ἀνατρέψουν τὰ πάντα”.

Ὁμολογία Συμμαχικῶν Δυνάμεων

«Ὁ ἴδιος ὁ Ἄγγλος πρωθυπουργὸς Leoyd George κατηγόρησε στὸν τελευταῖο λόγο του (4 Αὐγούστου 1922) γιὰ τὸν ἑλληνοτουρκικὸ πόλεμο τοὺς Τούρκους “ὅτι καὶ τώρα, ὅπως καὶ  πρίν,  γράφουν τἠν ἱστορία τους μὲ  αἷμα  καὶ  ἐξαλείφουν τὸν μὴ μωαμεθανικὸ πληθυσμὸ μὲ θανάτους καὶ ἐξορίες”. Παραδέχθηκε βέβαια ἐπίσης ὅτι καὶ οἱ χῶρες τῆς Ἀντάντ  φέρουν ἕνα μέρος τῆς εὐθύνης, γιατὶ Ἑλλάδα ὕστερα ἀπὸ ὑπόδειξη τῆς Μεγάλης Βρετανίας, τῆς Γαλλίας, τῆς Ἰταλίας, τῶν ΗΠΑ καὶ τῆς Ἰαπωνίας κατέλαβε τὴ Σμύρνη καὶ τὰ γειτονικὰ βιλαέτια, μιὰ καὶ αὐτὰ τόσο ἀπὸ ἄποψη σύνθεσης τοῦ πληθυσμοῦ ὅσο καὶ πὸ τὴν ἄποψη τῶν συμφερόντων καὶ τῆς ἱστορίας τους ἦταν κατὰ κύριο λόγο ἑλληνικά”. Ὁ ἐκδότης τῆς ἐφημερίδας Observer σὲ κύριο ἄρθρο του δήλωνε ρητὰ καὶ κατηγορηματικὰ ὅτι ἡ Μεγάλη Βρετανία παρακίνησε τὴν Ἑλλάδα νὰ πάρη ἐπάνω της πολὺ μεγάλο μέρος τῆς εὐθύνης, τώρα ὅμως ἡ κατάσταση τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν χριστιανικῶν μειονοτήτων εἶναι πολὺ κακή”».

Πίσω ἀπὸ τὶς πλάτες τῶν Ἑλλήνων

«Ἡ Μεγάλη Βρετανία, ἐνῶ ἀρχικὰ ὑποστηρίζει τὶς ἑλληνικὲς θέσεις, δὲν ἐπεμβαίνει, γιὰ νὰ περιορίση τὴν ἧττα τῆς συμμάχου της Ἑλλάδας.

Πίσω ἀπὸ τὶς πλάτες τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης, Ἄγγλοι, Γάλλοι καὶ Ἀμερικανοὶ μὲ τὸν στρατηγὸ Χάρμποτ, πηγαίνουν στὴ Σεβάστεια γιὰ ἐπαφὲς μὲ τοὺς κεμαλικοὺς στρατηγούς, ἀναγνωρίζοντας ἔτσι τὸ κεμαλικὸ κίνημα. Τὰ στρατιωτικὰ ὄργανα τῶν συμμάχων ποὺ εἶχαν καθῆκον νὰ φρουροῦν τὶς ἀποθῆκες πολεμοφοδίων, ἀφήνουν ἐλεύθερες τὶς πόρτες, γιὰ νὰ ἐξοπλίζεται στὰ φανερὰ πιὰ ὁ κεμαλικὸς στρατός.

Τὴν περίοδο ποὺ τὸ Βατοὺμ βρίσκεται στὴν κατοχὴ τῶν Ἄγγλων, ὁ Βρετανὸς ἁρμοστὴς ἀπαγορεύει στὶς ποντιακὲς ὀργανώσεις νὰ συγκροτήσουν ποντιακὰ τάγματα, γιὰ νὰ ἀγωνιστοῦν γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ Πόντου. Ἐπίσης ἀπαγορεύει τὴν ἀπόβαση ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴν Τραπεζοῦντα.

Ἀκόμα καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἄγγλος πρωθυπουργὸς Λόϋντ Τζώρτζ παραδέχεται τὶς Ἀγγλικὲς εὐθύνες. ∆ηλώνει στὴ Βουλὴ τῶν Κοινοτήτων: “Οἱ Τοῦρκοι ὀργιάζουν ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων τοῦ Πόντου, χωρὶς νὰ διασώζωνται ἀπ᾽τὶς Ἀγγλογαλλικὲς δυνάμεις”.

Οἱ Ἰταλοὶ μαζὶ μὲ τοὺς Γάλλους, ἐφοδιάζουν τὸν κεμαλικὸ στρατὸ μὲ ὅπλα, ἱματισμό, φορτηγὰ αὐτοκίνητα, ἀεροπλάνα, καταδιωκτικὰ καὶ ἀναγνωριστικά, ἐνῶ ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἔχει ἀφεθῆ ἀπὸ τοὺς “συμμάχους τελείως ἀβοήθητος”».

Ὁ Χρυσόστομος
πρὸς τὸν Βενιζέλο (25 – 8 – 1922)

«Ἀγαπητὲ φίλε καὶ ἀδελφὲ κ. Ἐλευθέριε Βενιζέλε.

Ἐπέστη ἡ μεγάλη στιγμὴ τῆς μεγάλης ἐκ μέρους Σας χειρονομίας. Ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Μ. Ἀσίας, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος,  ἀλλὰ  καὶ  σύμπαν  τὸ  Ἑλληνικὸν Ἔθνος καταβαίνει πλέον εἰς τὸν Ἅδην, ἀπὸ τοῦ ὁποίου καμμία πλέον δύναμις δὲν θὰ δυνηθῆ νὰ τὸ ἀναβιβάση καὶ τὸ σώση. Τῆς ἀφαντάστου ταύτης καταστροφῆς, βεβαίως αἴτιοι εἶναι οἱ πολιτικοὶ καὶ προσωπικοί Σας ἐχθροί, πλὴν καὶ Ὑμεῖς φέρετε μέγιστον τῆς εὐθύνης βάρος, διὰ δύο πράξεις σας.

»Πρῶτον, διότι ἀπεστείλατε εἰς Μ. Ἀσίαν ὡς Ὕπατον Ἁρμοστὴν ἕνα τοῦτ᾽ αὐτὸ παράφρονα καὶ ἐγωϊστήν, φλύαρον…

»Καὶ δεύτερον, διότι πρὶν ἀποπερατώσητε τὸ ἔργον Σας εἴχατε τὴν ἀτυχῆ καὶ ἔνοχον ἔμπνευσιν νὰ διατάξητε ἐκλογὰς κατ᾽ αὐτὰς ἀκριβῶς τὰς παραμονὰς τῆς εἰσόδου σας εἰς Κωνσταντινούπολιν καὶ τῆς καταλήψεως αὐτῆς ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ὅρων τῆς -οἴμοι- διὰ παντὸς καταστραφείσης Συνθήκης τῶν Σεβρῶν (10.8.1920)…».

Ἡ πυρπόληση τῆς Σμύρνης (31 Αὐγούστου)

Τὸ βδελυρὸ παιγνίδι τῶν ∆υνάμεων, ποὺ γιὰ τὰ οἰκονομικὰ καὶ ἐπεκτατικὰ συμφέροντά τους δὲν βοήθησαν τὴν μαχομένη καὶ ἐξουθενωμένη οἰκονομικὰ Ἑλλάδα, ποὺ οἱ ἴδιοι εἶχαν στείλει στὴν Μ. Ἀσία, ἀλλὰ μετὰ ἀπὸ τρία χρόνια σκληρῶν μαχῶν ὑποχρέωσαν τοὺς Ἕλληνες νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν Μ. Ἀσία καὶ Ἀνατολικὴ Θράκη (Ἀνακωχὴ Μουδανιῶν,

13  Ὀκτ.  1922).  Στὶς  27  Αὐγούστου  οἱ Τοῦρκοι μπῆκαν στὴν Σμύρνη καὶ ἀρχίζει ἡ μεγάλη συμφορά.

«Πολὺ σημαντικὴ μαρτυρία σὲ σχέση μὲ τὴν πυρπόληση τῆς Σμύρνης ἀποτελεῖ καὶ ἡ ναφορὰ τοῦ αἰδεσιμωτάτου Charies Dobson, φημέριου τῆς βρετανικῆς ἐκκλησίας. Τὴν ναφορὰ συνυπογράφουν καὶ ἄλλοι διακεκριμένοι Βρετανοὶ πολίτες, συμπεριλαμβανομένων τῶν ἐφημερίων τοῦ Βουρνόβα καὶ τοῦ Μπουτζᾶ. Ἡ κοινὴ μαρτυρία ἐπιρρίπτει εὐθύνες στοὺς Τούρκους “φανατικὰ στοιχεῖα τῶν ὁποίων, ἀφοῦ λαφυραγώγησαν τὴν πόλη ἐπὶ τριήμερο καὶ ἀποθρασύνθηκαν μὲ τὴν τιμωρησία, πυρπόλησαν τὴ Σμύρνη, γιὰ νὰ ἐξαναγκάσουν ὅσους δὲν ἦταν μουσουλμάνοι ἤ Ἑβραῖοι νὰ βγοῦν ἀπὸ τὰ σπίτα ὅπου κρύβονταν”. Αὐτὴ ἡ ἀναφορά, ἀπὸ μιὰ τόσο γκυρη πηγή, δὲν ἀφήνει πλέον καμμιὰ ἀμφιβολία ὅτι ἡ Σμύρνη ἔπεσε θῦμα πυρπόλησης καὶ ὅτι οἱ ἐμπρηστὲς ἦταν Τοῦρκοι».

G. Horton

Πλῆθος μαρτύρων

50.000 θανατώθηκαν Σμυρναῖοι, ἐπίσης 4.000  Ἀϊβαλιῶτες,  3.500  Φωκαεῖς,  3.361 Περγαμηνιῶτες, 6.000 Μοσχονησιῶτες, ἀνάμεσά τους μικρὰ παιδιά. Στὰ Βουρλᾶ, ὅπου ζοῦσαν 3.500 Ρωμιοί, ὅλοι σχεδὸν οἱ ἄνδρες κατακρεουργήθηκαν, πολλὲς Βουρλιώτισσες ἔπεφταν στὰ πηγάδια ἤ ἀπὸ τὰ μπαλκόνια τῶν σπιτιῶν τους σὲ ἕνα νέο Χορὸ τοῦ Ζαλόγγου. Μιὰ ζωὴ γεμάτη διωγμοὺς καὶ μαρτύρια.

Μαρτύρια Κληρικῶν

Κατὰ τὴν Μικραστιατικὴ Καταστροφὴ μαρτύρησαν 347 κληρικοὶ (ἀπὸ τὸ σύνολο τῶν 459 ἱερέων καὶ διακόνων τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐπαρχιῶν Ἐφέσου, Σμύρνης, Φιλαδελφείας, Ἡλιουπόλεως, Ἀνέων, Κρήνης, Βρυούλων, Περγάμου Ἀδραμυττίου, Μοσχονησίων καὶ Κυδωνιῶν.

Μεταξὺ αὐτῶν οἱ ἐπίσκοποι Χρυσόστομος Σμύρνης, Γρηγόριος Κυδωνιῶν, Προκόπιος Ἰκονίου, Ἀμβρόσιος Μοσχονησίων, Εὐθύμιος Ζήλων, τῶν ὁποίων ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τὴν μνήμη τὴν Κυριακὴ πρὸς τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ.

Ἡ γενναία στάσις τῶν Ἰαπώνων

Ἀψευδὴς πηγὴ τῶν γεγονότων ἡ μαρτυρία τῆς τότε ἐφημερίδος «ΕΜΠΡΟΣ» (4.9.1922)

«Ἀξίζει νὰ ἐξαρθῆ τὸ γεγονὸς τῆς φιλανθρωπικῆς, ἀλλὰ καὶ γενναίας στάσεως τοῦ κυβερνήτου τοῦ Ἰαπωνικοῦ σκάφους «Τόκεϊ – Μαροῦ», ὅστις κατώρθωσε νὰ διασώσῃ 825 ὁμογενεῖς πρόσφυγας, παρὰ τὰς Τουρκικὰς ἀπειλάς.

∆ιότι, ὅταν ὁ Ἰάπων κυβερνήτης, συγκινηθεὶς ἐκ τῶν ἀγρίων σφαγῶν καὶ τῶν ἐκκλήσεων τῶν προσφύγων ἀπέστειλεν ὅλας τὰς λέμβους τοῦ πλοίου, ὅπως παραλάβη ὅσους ἠδύνατο περισσοτέρους πρόσφυγας, ἀξιωματικοὶ τοῦ Κεμαλικοῦ στρατοῦ περικυκλώσαντες τὰς λέμβους, ἠπείλουν νὰ τὰς καταβυθίσουν.

Τότε ὁ Ἰάπων πλοίαρχος σπεύσας αὐτοπροσώπως, ἐδήλωσεν εἰς τοὺς Κεμαλικούς, ὅτι εἰς περίπτωσιν καθ᾽ ἥν ἔθιγον ἔστω καὶ μία τρίχα προσφύγων, θὰ τὸ ἐθεώρει ὡς προσβολὴν τῆς Ἰαπωνικῆς σημαίας καὶ θὰ ἀπήτει παρὰ τῆς Κυβερνήσεώς του ἄμεσον ἱκανοποίησιν.

Πρὸ τῆς ἀπειλῆς ταύτης οἱ Κεμαλικοὶ συνενοηθέντες μετὰ τοῦ ἀρχηγοῦ των, ἠναγκάσθησαν ν᾽ἀφήσουν ἀνενοχλήτους τοὺς ἐπὶ τοῦ Ἰαπωνικοῦ σκάφους ἐπιβιβασθέντας  πρόσφυγας».

Οἱ βιασμοὶ

Ἡ διακεκριμένη Ἀμερικανίδα γιατρὸς  Μ. C. Elliott σὲ ἐπιστολή της πρὸς τὸν G. Horton καταθέτει τὴν ἀδιάψευστη μαρτυρία της:

«Ἀγαπητὲ κύριε Horton,

Τώρα πιὰ βλέπω πόσο δίκιο εἶχε ὁ Γλάδστον, ὅταν ἔκανε τὴν περίφημη δήλωσή του γιὰ τὸ χαρακτήρα τῶν Τούρκων – τὸ βλέπω τώρα ποὺ τὰ λόγια του βγαίνουν ἀληθινὰ μὲ ὅσα ἔγιναν στὴν καταστροφὴ τῆς Σμύρνης.

Ὡς γυναίκα γιατρὸς εἶμαι σὲ θέση νὰ γνωρίζω καλύτερα ἀπὸ τὸν καθένα τὴ μεταχείριση ποὺ εἶχαν τὰ κορίτσια τῆς πόλης στὰ χέρια τῶν Τούρκων στρατιωτῶν. Στὰ τέσσερα χρόνια τῆς θητείας μου στὴν Τουρκία, ἐντυπωσιάστηκα ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν εἶδα ποτὲ μουσουλμάνα νὰ πέφτη θῦμα βιασμοῦ. Σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν προηγουμένη διαπίστωση, τονίζω ὅτι στὸ ἴδιο διάστημα εἶδα ἑκατοντάδες χριστιανὲς – καὶ μάλισα μικρὰ κορίτσια- νὰ πέφτουν θύματα τῶν Τούρκων. Ἡ πρόσφατη καταστροφὴ τῆς Σμύρνης δὲν ἀποτέλεσε ἐξαίρεση. Ἀπ᾽ ὅσα εἶδα μὲ τὰ μάτια μου, μπορῶ νὰ συμπεράνω μὲ βεβαιότητα ὅτι ὁ βιασμὸς τῶν κοριτσιῶν στὴ Σμύρνη ἦταν γενικὸ  φαινόμενο».

«Ὁ συνωστισμός»

Ἡ Μάρτζορι Χουσιπιὰν Ντόμπκιν, Ἀμερικανίδα ἀρμενικῆς καταγωγῆς, ἔγραψε ἕνα βιβλίο μὲ τὸν τίτλο Smyrna 1922: The destruction of a city (Σμύρνη. 1922: Ἡ καταστροφὴ μιᾶς πόλης). Σὲ αὐτὸ καταγράφει τὶς μνῆμες ἑνὸς πρόσφυγα: «Τὸ νερὸ ταν γεμάτο πτώματα… Οἱ Τοῦρκοι περπατοῦσαν ἀνάμεσα στὸ πλῆθος μὲ σπαθιά, λήστευαν τὸν κόσμο, ἅρπαζαν κορίτσια, ἔκαναν ὅ,τι ἤθελαν. Τὰ γαλλικὰ καὶ ἀμερικανικὰ καὶ βρετανικὰ πλοῖα δὲν ἔκαναν τίποτε, γιὰ νὰ βοηθήσουν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους».

«Οἱ μουσικοὶ ποὺ ἦταν ἐπιβιβασμένοι στὰ ἀμερικανικὰ πολεμικὰ πλοῖα εἶχαν ἐντολὴ νὰ παίζουν μουσικὴ ὅσο πιὸ δυνατὰ μποροσαν, ὥστε νὰ πνίγουν τὶς ἱκετευτικὲς κραυγὲς ὅσων κολυμποῦσαν. Οἱ Ἄγγλοι ἔριχναν καυτὸ νερὸ στοὺς ἄμοιρους ποὺ ἔφταναν στὰ πλοῖα τους. Τὸ λιμάνι εἶχε φράξει τόσο πολὺ ἀπὸ τὰ πτώματα, ποὺ οἱ ἀξιωματικοὶ συχνὰ ἀργοῦσαν στὶς συναντήσεις τους γιὰ δεῖπνο, καθὼς τὰ πτώματα μπερδεύονταν στὶς προπέλες ἀπὸ τὶς μαοῦνες τους».

∆ὲν τὰ ὁμολογοῦν Ἕλληνες αὐτά, ἀλλὰ ξένοι ποὺ εἶδαν καὶ λυπήθηκαν γιὰ τὸ ἀνθρώπινο κατάντημα. ∆υστυχῶς, νεο – Ἕλληνες ὅλη αὐτὴ τὴν τραγωδία, ποὺ δὲν ἔχει ξαναγίνει ἀκόμη οὔτε στὴν καταστροφὴ τῆς Καρχηδόνος τὴν ὀνομάζουν συνωτισμό!!! ∆ὲν ὑπάρχει ἴχνος ἐθνικοῦ ἰδεώδους. Τέτοια διαστρέβλωση τῆς ἱστορίας δὲν ἔχει ξαναγίνει. Ντροπή, Ντροπή, Ἕλληνες, λέγει ὁ Μακρυγιάννης.

Ὁ Τσῶρτσιλ στὰ ἀπομνημονεύματά του γράφει: “Ὁ Κεμὰλ γιόρτασε τὸ θρίαμβό του μὲ τὴν μεταβολὴ τῆς Σμύρνης σὲ τέφρα καὶ τὴν τεράστια σφαγὴ τοῦ ἐκεῖ χριστιανικοῦ  πληθυσμοῦ”».

* * *

«Ἡ καταστροφὴ τῆς Σμύρνης (1922) πρoκλήθηκε ἀπὸ τὰ ἀλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα Χριστιανικῶν ∆υνάμενων».

G. Horton

«Τοὺς ψέκασαν μὲ καυτὸ νερό»

«πῆρχαν πολλὰ ἐμπορικὰ πλοῖα στὸ λιμάνι τοῦ Τσεσμέ. Κανένα δὲν δέχθηκε νὰ ἐπιβιβάση τοὺς ἀπελπισμένους πρόσφυγες. πῆρξαν ἄνδρες ποὺ προσπάθησαν νὰ κολυμπήσουν μέχρι τὰ πλοῖα καί, μόλις ἔφτασαν, τοὺς ψέκασαν μὲ καυτὸ νερὸ ἤ τοὺς πέταξαν ἔξω…» γράφει στὸ βιβλίο της μὲ τίτλο: Demetrios the Survior (∆ημήτριος ὁ Ἐπιζήσας, 2002) ἡ Τζασμὶν Ἄνδριους (Jasmine P. Antrews).

«Οἱ προσχωρήσεις στὸ Ἰσλάμ δὲν μποροῦσαν πλέον νὰ μετρηθοῦν, γιατὶ οἱ Τοῦρκοι ἐκμεταλλεύονταν τὴ φτώχεια, τὴν πεῖνα, τὸ κρύο καὶ τὴν ἀπελπισία. Μὲ ἕνα πιάτο φακὲς μποροῦσε κανεὶς νὰ “ἀγοράση” τὴν προσχώρηση στὸ Ἰσλάμ.

* * *

Στὰ χωριὰ τῆς Τοκάτης, οἱ ἄνδρες θανατώνονταν ἤ πέθαιναν ἀπὸ τὴν πεῖνα. Γυναῖκες και παιδιὰ ἀναγκάζονταν μὲ τὴ βία νὰ προσχωρήσουν στὸ Ἰσλάμ».

Μέτρα κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ  πλυθυσμοῦ

«Τὸ χιόνι μέχρι τὰ γόνατα καὶ τὸ κρύο τσουχτερό, ἐντούτοις προχωροῦν μὲ συνοδεία πολιτοφυλάκων χιλιάδες παιδιά, γυναῖκες καὶ ἄρρωστοι γέροι πρὸς τὴ Σεβάστεια… Οἱ ἄρρωστοι ἐγκαταλείπονται στὴν ἄκρη τοῦ δρόμου σχεδὸν ὅλοι ξυπόλυτοι, καταδικασμένοι δηλ. ἐκ τῶν προτέρων σὲ θάνατο ἀπὸ τὸ ψῦχος…».

Γράφει ὁ Μητρ. Σαμψούντας Γερμανὸς

Ντρεπόμουν ποὺ ἀνῆκα στὸ ἀνθρώπινο Γένος

«Στὴν Σμύρνη σὲ ὅλη τὴ διάρκεια αὐτοῦ τοῦ δράματος, ποὺ ἦταν διαβολικῆς συλλήψεως, οἱ Τοῦρκοι δὲ σταμάτησαν οὔτε λεπτὸ τὸ πλιάτσικο καὶ τοὺς βιασμούς. Ἕνα ἀπὸ τὰ βασανιστικὰ αἰσθήματά μου ἐκεῖνες τὶς μέρες ἦταν τῆς ντροπῆς· ντρεπόμουν ποὺ ἀνῆκα στὸ ἀνθρώπινο γένος».

G. Horton

«Ἡ εἰκόνα τῶν συμμαχικῶν πολεμικῶν πλοίων στὸ λιμάνι τῆς Σμύρνης τὸ σωτήριο ἔτος 1922, νὰ παρακολουθοῦν σιωπηλὰ τὴν τελευταία πράξη τῆς τραγωδίας τῶν χριστιανῶν τῆς Τουρκίας, ἦταν ἴσως ἡ πιὸ θλιβερὴ καὶ πιὸ σημαντικὴ ἀπ᾽ ὅλες».

Ὁ  Διχασμὸς

«Ἀναμφίβολα ἡ Ἑλλάδα ὑποφέρει ἀπὸ τὸν τυχῆ διχασμὸ ἀνάμεσα στοὺς ὀπαδοὺς τοῦ Βενιζέλου καὶ τοῦ Κωνσταντίνου, ποὺ παραλύει τὶς προσπάθειές της. Εἶναι ἀξιοσημείωτο ὅτι αὐτὴ κατόρθωσε ὅσα κατόρθωσε. ∆ιατήρησε στρατό, στρατὸ πολυάριθμο. Μοῦ ἔχουν πεῖ ὅτι ὑπάρχουν στρατιῶτες ποὺ δὲν ἔχουν πιστρέψει στὰ σπίτια τους ἐδῶ καὶ 12 χρόνια-χωρικοὶ ποὺ ἄφησαν τὰ χωράφια τους- καὶ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἀκόμα πρόθυμοι νὰ συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα, γιὰ νὰ λευτερώσουν τοὺς ὁμοεθνεῖς τους. Ἔχουν ὑποστῆ οἰκονομικὲς θυσίες σχεδὸν ἀπίστευτες. Γιὰ νὰ βγεῖ ἡ χώρα ἀπὸ τὶς οἰκονομικὲς δυσκολίες, πινοήθηκε τὸ εὐφυὲς ἐκεῖνο μέτρο, ποὺ διχοτόμησαν τὰ χαρτονομίσματα καὶ τὸ ἕνα κομμάτι τους διατηρήθηκε ὡς νόμισμα μὲ ἀξία μισὴ ὡς πρὸς τὴν ἀρχική, ἐνῶ τὸ ἄλλο κομμάτι ἔγινε δάνειο ἀναγκαστικὸ γιὰ τὶς ἀνάγκες τῆς πατρίδας. Αὐτὸ εἶναι ἕνα τέχνασμα ντάξιο τῆς ἐφευρετικότητος τῶν Ἑλλήνων».

Τὸ μαρτύριο τοῦ Ἁγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης

«... τοῦ ἔσκισαν τὰ ροῦχα, τὸν μαχαίρωσαν καὶ στὸ τέλος ἄρχισαν νὰ τὸν σέρνουν στοὺς δρόμους.

Τὰ μοναδικὰ ἁμαρτήματα τοῦ Χρυσόστομου ἦταν ὁ πατριωτισμὸς καὶ ἡ ἱκανότητά του. Πίστευε στὴν ἐξάπλωση τῆς φυλῆς του, στόχο τὸν ὁποῖο ὑπηρέτησε πιστά. Ὁ Γάλλος πρόξενος τοῦ πρόσφερε ἄσυλο καὶ τοῦ συνέστησε νὰ δεχθῆ μερικοὺς Γάλλους ναῦτες σὰν συνοδεία γιὰ τὴν ἀσφάλειά του, ἀλλὰ ὁ Χρυσόστομος ἀρνήθηκε λέγοντας ὅτι ἦταν καθκον του νὰ παραμείνη μὲ τὸ ποίμνιό του μέχρι τέλους. Μοῦ εἶχε πεῖ, θυμᾶμαι, τὰ ἑξῆς: “Εἶμαι σὰν τὸν ποιμένα. ∆ὲν μπορῶ νὰ ἀφήσω τὸ ποίμνιό μου”».

G. Horton

Νέος Ζάλογγος

«Ὁ βόγγος, ὁ θρῆνος ἔγιναν ἕνα δυνατὸ βουητό. Σὲ μιὰ στιγμὴ δὲν πιστεύαμε τὰμάτια μας· γυναῖκες πολλές, μιὰ σειρὰ ἀτελείωτη ἀπὸ τὸ μπουλούκι ποὺ ἐρχόταν ἀπὸ τὸ Κορδελιό, σπρώχνοντας ἡ μία τὴν ἄλλη καὶ σκύφτοντας, τραβοῦσαν κατὰ τοὺς ψηλοὺς βράχους, ἐκεῖ στὰ Πετρωτά. Ὥσπου νὰ καλοκαταλάβης, πηδοῦσαν καὶ χάνοντα μέσα στὴ θάλασσα. Πολλὲς κρατοῦσαν ἀγκαλιὰ καὶ τὰ μωράκια τους. Πλάϊ τους, πάνω ἀπὸ τὰ κεφάλια τους, ἦταν οἱ Τσέτες, ἕτοιμοι νὰ τὶς ντροπιάσουν, καὶ ἤθελαν νὰ γλυτώσουν ἀπὸ τὰ χέρια τους, νὰ πέσουν ὅσο πιὸ γρήγορα γινόταν στὸ γκρεμό, νὰ χαθοῦνε».

Οἱ Κρυπτοχριστιανοὶ

«Πρὶν ἀπὸ τὴν ἀνταλλαγὴ τῶν πληθυσμῶν καλοῦσαν ἀπο τὰ γειτονικὰ χριστιανικὰ χωριὰ ἕνα ἱερέα, ὁ ὁποῖος τοὺς βάφτιζε, τοὺς στεφάνωνε, τοὺς κήδευε καὶ γιόρταζε μαζί τους τὶς μεγάλες χριστιανικὲς γιορτές. Τώρα ὅμως δὲν ὑπῆρχε πουθενὰ ἱερέας καὶ ἦταν ὑποχρεωμένοι νὰ κάνουν τὸ μεγάλο ταξίδι στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὡς πρόφαση γιὰ αὐτὸ τὸ ταξίδι χρησίμευε ἡ τακτοποίηση διαφόρων ὑποθέσων. Ὁ πραγματικὸς καὶ κύριος σκοπός τους ὅμως ἦταν ἡ ἄσκηση τῆς χριστιανικῆς πίστης τους.

Ὁ ἱερέας τοὺς ἄκουγε μὲ ἐνδιαφέρον καὶ δὲν μποροῦσε νὰ κρατήση τὰ δάκρυά του. Νόμιζε πὼς ἄκουγε θρύλους ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ ∆ιοκλητιανοῦ. Μετὰ τὴν ἐξομολόγηση, κατέβηκαν ὅλοι μαζὶ κάτω στὸ σκοτεινὸ παρεκκλήσιο, γιὰ νὰ παρακολουθήσουν μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους Χριστιανοὺς τὴ λειτουργία. Καὶ ὅταν ἔφυγαν ὅλοι οἱ Χριστιανοὶ καὶ ὁ νεωκόρος, κλείδωσε ὁ ἱερέας ὅλες τὶς πόρτες καὶ κοινώνησε τοὺς ξένους. ∆ὲν πρόλαβε νὰ τελειώση ἡ κοινωνία καὶ οἱ ξένοι ζήτησαν μιὰ ἄλλη χάρη ἀπὸ τὸν ἱερέα: “Πάτερ, κάνε μας ἀκόμα μιὰ χάρη! Φέραμε καὶ τὶς γυναῖκες καὶ τὰ παιδιά μας μαζὶ μας. Θὰ βαφτίσης αὔριο τὰ παιδιά μας, θὰ τὰ μυρώσης καὶ θὰ τὰ κάνης Χριστιανούς; Ὁ ἱερέας τῆς ἐνορίας φοβᾶται τοὺς Τούρκους καὶ ἀρνεῖται νὰ τὸ κάνη. Τὶ ἄλλο νὰ κάνουμε; Στὴν Ἐλλάδα δὲν μᾶς ἐπιτρέπουν νὰ πᾶμε. Στὸ ὄνομα τῆς Παναγίας Σουμελᾶ σὲ παρακαλοῦμε ἐμεῖς, τὰ παιδιά σου, νὰ μᾶς κάνης αὐτὴ τὴ χάρη”».

Ἡ Γενοκτονία τῶν Ἑλλήνων

Τὸ 1998 ἡ βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ψήφισε ὁμόφωνα τὴν ἀνακήρυξη τῆς 14ης Σεπτεμβρίου ὡς «ἡμέρα ἐθνικῆς μνήμης τῆς Γενοκτονίας τῶν Ἑλλήνων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης ἀπὸ τὸ Τουρκικὸ Κράτος».

Τὸ ∆εκέμβριο τοῦ 2007 ἡ ∆ιεθνὴς Ἕνωση Μελετητῶν Γενοκτονιῶν (IAGS) ὑπερψήφισε ἕνα ψήφισμα ὅτι ἡ ἐκστρατεία ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὸ 1917 ὥς τὸ 1923 ἀποτελοῦσε γενοκτονία.

Ἡ ἀναγνώριση τῆς Γενοκτονίας τῶν Ἑλλήνων πραγματοποιήθηκε ἀπὸ τὴ Βουλὴ τῶν Ἀντιπροσώπων τῆς Κυπριακῆς ∆ημοκρατίας καὶ στὶς 24 Μαρτίου 2015 ἡ Ἀρμενία ἀναγνώρισε τὴ Γενοκτονία τῶν Ἑλλήνων καὶ Ἀσσυρίων.

Ἐπίσης ἔχει ἀναγνωρισθῆ ἀπὸ τὶς Πολιτεῖες τῶν Η.Π.Α. (Νέα Ὑόρκη (2002), Νιοῦ Τζέρσεϊ  (2002), Columbia (2002), South

Carolina  (2003),  Pennsylvania  (2003),

Clevelano (2005).

Πηγές:

1) «Ποντιακὸς Ἑλληνισμός», Βλάση Ἀγτζίδη.

2) Οἱ Ἐξισλαμισμοὶ τῆς Μ. Ἀσίας καὶ οἱ κρυπτοχριστιανοὶ τοῦ Πόντου», Κ. Φωτιάδη.

3) «Ἡ κατάρα τῆς Ἀσίας» George Horton.

4) Θέματα νεότερης καὶ σύγχρονης Ἱστορίας ἀπὸ τὶς πηγές» Ο.Ε.Δ.Β.

5) Ἑστία Νέας Σμύρνης

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Στὴ Μ. Ἀσία ἑκατοντάδες χρόνια πρὸ Χριστοῦ γεννήθηκε ἡ τέχνη (Ὅμηρος 9ος αἰ. π.Χ.) καὶ ἡ ἐπιστήμη (Θαλῆς ὁ Μιλήσιος 7ος π.Χ. αἰ., Ἡράκλειτος, Ἀναξαγόρας κ. ἄ) γενικὰ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες. Ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾶ ἡ πρ τη χριστιανικὴ τέχνη τῆς Δύσεως. Στὴ Μ. Ἀσία ὁ Ἀπόστολος Παῦλος θεμελίωσε τὸν Χριστιανισμό. Ἐκεῖ ἔζησαν οἱ Πατέρες τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ὁριοθέτησαν τὴν ἀληθινὴ πίστη καὶ τὴν ἐν Χριστῷ ζωή. Ἡ Καππαδοκία εἶναι ἡ ἁγία Τράπεζα τῆς Ὀρθοδοξίας.

24 Ἰουλίου 1923 μὲ τὴν Συνθήκη τῆς Λωζάννης, ἄν καὶ οἱ Ἕλληνες ἀγωνίσθηκαν, γιὰ νὰ στηρίξουν τοὺς Συμμάχους, οἱ Σύμμαχοι δὲν ἔδωσαν τίποτε στὴν Ἑλλάδα, ἐνῶ ἔδωσαν τὴν Ἀνατολικὴ Θράκη, τὴν Ἴμβρο, Τένεδο καὶ τὰ Στενὰ στὴν Τουρκία, τὰ Δωδεκάνησα στὴν Ἰταλία, τὴν Κύπρο στὴν Ἀγγλία. Μὲ χωριστὴ ἑλληνοτουρκικὴ συμφωνία (30.1.23) διευθετήθηκε τὸ ζήτημα τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν. Περίπου 1.300.000 Ἕλληνες ἐγκατέλειψαν τὶς ἑστίες τους καὶ ἔγιναν πρόσφυγες στὴν Ἑλλάδα· καὶ περίπου 500.000 Τοῦρκοι ἀκολούθησαν τὸν ἀντίστροφο δρόμο.

Χρέος μας ἱερὸ εἶναι νὰ μὴ ξεχνοῦμε τὴν Ἰωνία καὶ νὰ ἐμπνεώμασθε ἀπὸ τὴν πίστη καὶ τὸν πολιτισμὸ τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἔζησαν ἐκεῖ. Τὰ ὑπάρχοντα ἐκεῖ κειμήλια εἶναι κραυγαλέα μαρτυρία σὲ ποιοὺς ἀνήκουν οἱ τόποι αὐτοί.

Previous Article

Η ενοικίαση ΑΟΖ της Λιβύης από την Τουρκία και οι συσσωρευμένες ελληνικές ανοησίες

Next Article

Πανηγυρίζουν αντί να ντρέπονται!