Εργάτες αποκατάστασης μνημείων στο Κρεμλίνο της Μόσχας αποκάλυψαν τον περασμένο μήνα τα άφθαρτα λείψανα του Αγίου Ντμίτρι Ντόνσκοϊ, του μεσαιωνικού Ρώσου πρίγκιπα που φημίζεται για τη νίκη του επί της Χρυσής Ορδής στη Μάχη του Κουλίκοβο.
Η ανακάλυψη έγινε κατά τη διάρκεια επειγουσών εργασιών αποκατάστασης στον Καθεδρικό Ναό του Αρχαγγέλου του Κρεμλίνου της Μόσχας, όπου οι βυθισμένες πλάκες δαπέδου είχαν θέσει σε κίνδυνο κατάρρευσης αρχαίους τάφους. Οι εργαζόμενοι αποσυναρμολόγησαν τις πλινθόκτιστες ταφικές κατασκευές κατά μήκος του νότιου τοίχου του καθεδρικού ναού τον Ιούλιο του 2026 και βρήκαν τρεις άθικτες σαρκοφάγους από λευκή πέτρα που ανήκαν στον Άγιο Ντμίτρι Ντόνσκοϊ, τον πατέρα του, τον Μεγάλο Πρίγκιπα Ιβάν Ιβάνοβιτς τον Ωραίο, και τον Πρίγκιπα Ντμίτρι Ιβάνοβιτς Ζίλκα του Ούγκλιτς, αναφέρει το Patriarchia.ru .
Το εύρημα ανέτρεψε τις πεποιθήσεις του προσωπικού του μουσείου σχετικά με τη διάταξη ταφής για πάνω από 150 χρόνια. Αρχεία του 19ου αιώνα υποδηλώνουν ότι η σαρκοφάγος του Αγίου Δημητρίου είχε τοποθετηθεί κάτω από τη σαρκοφάγο του πατέρα του για να δημιουργηθεί χώρος για τους σωλήνες θέρμανσης. Οι συντηρητές λένε τώρα ότι δεν συνέβη αυτό: κατά τη διάρκεια των εργασιών τη δεκαετία του 1860, και οι δύο σαρκοφάγοι στην πραγματικότητα ανυψώθηκαν στο επίπεδο του δαπέδου πάνω από τους αρχικούς λάκκους ταφής τους, με τους εργάτες να αποσυναρμολογούν εν μέρει τον νότιο τοίχο του καθεδρικού ναού για να χωρέσει η σαρκοφάγος του Ιβάν του Καλού σε μια κόγχη. Και οι δύο άγιοι παρέμειναν στις αρχικές τους θέσεις όλο αυτό το διάστημα.
Το καπάκι της λάρνακας του Αγίου Δημητρίου είχε δύο ρωγμές που διαπερνούσαν το εσωτερικό του, με το κεντρικό τμήμα να κινδυνεύει να υποχωρήσει και να προκαλέσει ζημιά στα λείψανα στο εσωτερικό. Με την ευλογία του Πατριάρχη Κυρίλλου, οι ειδικοί αποκατάστασης αφαίρεσαν και επισκεύασαν το ραγισμένο καπάκι, ενισχύοντάς το με μεταλλικούς ιμάντες, και βρήκαν τα λείψανα στο εσωτερικό ακόμα ντυμένα με ταφικά άμφια.
Αρχαιολόγοι και ανθρωπολόγοι από το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών εξέτασαν τα λείψανα και τα βρήκαν εντελώς άθικτα εκτός από το αριστερό οστό της φτέρνας, χωρίς σημάδια μεταθανάτιας βλάβης και με κάποιους διατηρημένους μαλακούς ιστούς στη θέση τους. Προσδιόρισαν ότι τα λείψανα ανήκαν σε έναν άνδρα 35 έως 45 ετών κατά τον θάνατο, με ύψος περίπου 1,75 μέτρα – αξιοσημείωτο ύψος για τη μεσαιωνική περίοδο. Τα λείψανα έδειξαν ένα μεγάλο επουλωμένο τραύμα στη δεξιά πλευρά του μετώπου που είχε υποστεί χρόνια πριν από τον θάνατο, μαζί με σημάδια έντονης σωματικής καταπόνησης στους μύες του βραχίονα και του στήθους και αρθρίτιδας πρώιμου σταδίου στο γόνατο. Οι ερευνητές δεν βρήκαν τραύματα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν θάνατο, κάτι που συνάδει με τις ιστορικές αναφορές ότι ο Άγιος Δημήτριος πέθανε από φυσικά αίτια σε ηλικία 39 ετών.
Με βάση τα ιστορικά αρχεία, το αρχαιολογικό πλαίσιο και τα ανθρωπολογικά ευρήματα, οι εκκλησιαστικές αρχές επιβεβαίωσαν την αυθεντικότητα των λειψάνων. Ο Πατριάρχης Κύριλλος ευλόγησε την τοποθέτηση αρκετών θραυσμάτων των λειψάνων, που ελήφθησαν από χαλαρό υλικό μέσα στη λάρνακα, σε λειψανοθήκες για να τις προσκυνήσουν οι πιστοί. Αυτές οι λειψανοθήκες αναμένεται να διανεμηθούν στον Καθεδρικό Ναό του Σωτήρος Χριστού και σε άλλες εκκλησίες γύρω από τη Μόσχα.
Στις 18 Αυγούστου, ο Πατριάρχης Κύριλλος τέλεσε δέηση στα πρόσφατα ανακαλυφθέντα λείψανα. Σε ομιλία του προς τους συγκεντρωμένους, αποκάλεσε τον Άγιο Δημήτριο «μεγάλο άγιο της γης μας και μεγάλο ηγεμόνα» και ζήτησε από τους πιστούς να προσευχηθούν ώστε ο πρίγκιπας «να πρεσβεύει για τη γη μας, για την πατρίδα μας». Ο Πατριάρχης προσευχήθηκε επίσης για ενότητα μεταξύ του ρωσικού λαού, λέγοντας ότι αυτή η ενότητα είναι που οδήγησε τη χώρα στις πιο δύσκολες ιστορικές δοκιμασίες της.
Μετά τη δέηση, ο Πατριάρχης Κύριλλος πλησίασε την ανοιχτή λάρνακα κατά μήκος του νότιου τοίχου του καθεδρικού ναού και προσκύνησε τα λείψανα. Μόλις ολοκληρωθούν οι εργασίες αποκατάστασης, η σαρκοφάγος θα κλείσει και η κρύπτη θα επανέλθει στην αρχική της κατάσταση.