ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΥΙΟΥ
8 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026
Ἀπόστολος: Α΄ Κορ. στ΄ 12 – 20
Εὐαγγέλιον: Λουκ. ιε΄ 11-32
Ἦχος: β΄- Ἑωθινόν: Β΄
ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
«Καὶ ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι» (Λουκ. ΙΕ΄ 16).
Τὸ ἀπάνθισμα τοῦ Εὐαγγελικοῦ Λόγου!
Ἅπαντες, σχεδόν, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ἅπαντες οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, καθὼς καὶ ἅπαντες οἱ ἑρμηνευταὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης, συμφωνοῦσιν εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι ἀκόμη καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ Ἁγία Γραφή, θὰ ἤρκῃ ἡ σήμερον ἀναγνωσθεῖσα παραβολὴ τοῦ «ἀσώτου υἱοῦ», ἵνα καλύπτῃ ἅπασαν τὴν Θείαν διδασκαλίαν ἁπάσσης τῆς Ἁγίας Γραφῆς! Θὰ ἤρκῃ καὶ μόνον αὕτη ἡ παραβολή, ἵνα παρηγορῇ καὶ διδάσκῃ καὶ κατευθύνῃ τοὺς ἀγωνιζομένους εἰς τὴν σωτηρίαν! Ὁ Πανάγιος καὶ γλυκύτατος Πατήρ, ἀφ’ ἑνὸς μέν, δίδει καὶ παραχωρεῖ τόπον καὶ ἐλευθερίαν εἰς πάντας˙ ἀκόμη καὶ ἂν οὗτοι θέλουσιν νὰ ἀρνηθῶσι τὴν ἀγάπην Του! Ἀφ’ ἑτέρου, κινούμενος ἐκ τῆς ἀπείρου Θείας ταύτης Ἀγάπης Του, ἀναμένει τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἀποστάτου καὶ «ἀσώτου υἱοῦ», ἀλλὰ καὶ πάλιν «δεικνύει τὴν ἔξοδον τῆς ἐλευθερίας» εἰς πάντα τὸν «διαφωνοῦντα» καὶ ἀρνούμενον τὴν ἄπειρον συγκατάβασιν καὶ συγχώρησίν Του!
Τοῦ τοιούτου ὑπερόχου Οὐρανίου Πατρὸς ἠξιώθημεν νὰ λογιζώμεθα τέκνα, παρὰ τὴν πλήρη ἀναξιότητα ἡμῶν˙ Τούτου τοῦ Παναγάθου Δεσπότου, ἀπολαμβάνομεν ἀνὰ πᾶσαν ὥραν καὶ στιγμήν, οὐχὶ μόνον τὴν ἄπειρον Αὐτοῦ οἰκονομίαν καὶ συγκατάβασιν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὸ Θεῖον ἔλεος, ἅτινα παρέχονται διὰ τῶν σωτηριωδῶν Μυστηρίων τῆς Μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως καὶ τῆς Θείας Εὐχαριστίας, καὶ τέλος˙ χάριν Τούτου τοῦ Παναγάθου Κυρίου, ἡ θύρα τοῦ Παλατίου Αὐτοῦ, θὰ εἶναι πάντοτε ἀνοικτὴ καὶ θὰ μᾶς περιμένῃ!
Ἡ ἀπαισία εἰκὼν τοῦ ἁμαρτωλοῦ!
Εἶναι γνωστή, ἀγαπητοί μου, ἡ θαυμασία αὕτη παραβολὴ τοῦ Κυρίου, σχεδὸν εἰς πάντας! Ὁ Κύριος ἀναπαριστᾷ μὲ ἰδιαιτέρως χαρακτηριστικὸν τρόπον, ἀφ’ ἑνὸς τὴν ἀλαζονείαν καὶ τὸ θράσος καὶ τὴν ἀναίδειαν τοῦ νεωτέρου υἱοῦ, ὅστις ἀποφασίζει νὰ ἀποστασιοποιηθῇ ἀπὸ τοῦ εὐλογημένου καὶ ἀγαθοῦ πατρός του! Ἀναζητεῖ οὗτος ὁ υἱός, τὴν ἐλευθερίαν του καὶ τὴν ἀπεξάρτησίν του ἐκ τῆς ἐποπτείας καὶ τῶν συμβουλῶν τοῦ γέροντος καὶ πεπειραμένου πατρός του καὶ ἐπιλέγει τὴν συμπόρευσιν καὶ «ὑποταγήν» του εἰς τὴν κοσμικὴν καὶ ἁμαρτωλὸν ζωήν!
Πίπτει, ὅμως! Καὶ πίπτει μετὰ πόνου καὶ συντριβῆς! Ἡ κοσμικὴ ζωή του, ἐπιφέρει εἰς τοῦτον τὴν ἄκραν πνευματικὴν πτωχείαν καὶ τὴν κατάρρευσιν τούτου εἰς τὸ θλιβερὸν ἐπίπεδον τῶν κτηνῶν! Οἱ ἄνθρωποι τοῦ κόσμου, οἵτινες συνεπορεύοντο μετ’ αὐτοῦ ἐν ὅσῳ οὗτος ἦτο ἀκόμη πλούσιος μὲ τὸν πατρικὸν πλοῦτον, οὗτοι πλέον ἐγκατέλειψαν τοῦτον˙ γενομένου δὲ καὶ τοῦ «ἰσχυροῦ λιμοῦ» εἰς ἐκείνην τὴν χώραν τῆς ἀποστασίας του, εὑρέθη γυμνὸς καὶ ἀσκεπὴς καὶ πεινῶν…! Κατὰ τὴν Θείαν ἐξιστόρησιν, ἀναζητῶν οὗτος τρόπους στοιχειώδους ἐπιβιώσεως καὶ εὑρισκόμενος ὀλίγον πρὸ τοῦ θανάτου, «πορευθεὶς ἐκολλήθη ἑνὶ τῶν πολιτῶν τῆς χώρας ἐκείνης, καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ βόσκειν χοίρους»˙ καὶ ἐνῶ θεωρεῖ ὅτι ἴσως «θεραπεύσει» οὗτος ἐν μέρει ἔστω τὴν ἀθλίαν αὐτοῦ κατάστασιν, διαπιστώνει ὅτι ἡ ἐλαχίστη τροφὴ ἥτις τοῦ ἐδίδετο ἦτο τοσοῦτον ὀλίγη καὶ ἀνεπαρκής, ὥστε … «ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι»! Κύπτει καὶ οὗτος μετὰ τῶν κτηνῶν καὶ συνεσθίει ἀπὸ τῶν κερατίων, προκειμένου νὰ θεραπεύσῃ τὴν πεῖναν του!
«Μεγάλη ἡ μετάνοια»!!!
Ταύτην τὴν φράσιν, τὴν τόσον αἰσιόδοξον καὶ πανηγυρικήν, ἀκούομεν κατὰ τὴν ἀκολουθίαν τῆς Μεγ. Τετάρτης, ἥτις ἀναφέρεται εἰς τὰ δάκρυα καὶ τὴν μετάνοιαν τῆς ἁμαρτωλοῦ γυναικός! Ἐκείνης τῆς γυναικός, ἥτις, «προσῆλθεν αὐτῷ ἀλάβαστρον μύρου ἔχουσα βαρυτίμου, καὶ κατέχεεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀνακειμένου» (Ματθ. ΚΣΤ΄ 7)! Αὕτη ἀκριβῶς, ἡ σωτήριος μετάνοια κυριαρχεῖ καὶ ἐν προκειμένῳ εἰς τὴν καρδίαν τοῦ ἀσώτου τούτου υἱοῦ! Ἐκεῖ εἰς τὸν βρωμερὸν καὶ δυσώδη τόπον τῆς ἁμαρτίας (τὴν στάνην τῶν ἀκαθάρτων χοίρων), «ἔρχεται εἰς ἑαυτόν»! Ἀναμιμνήσκεται τὰς εὐτυχεῖς ἐκείνας ἡμέρας, ὅτε εὑρίσκετο μετὰ τοῦ γλυκυτάτου πατρός του! Ὅτε ἤσθιεν ὡς βασιλεύς, καὶ ἐνεδιδύσκετο λαμπρὰ καὶ πολυτελῆ ἐνδύματα, καὶ ὅτε ὑπηρετεῖτο ὑπὸ πλειάδος ὑπηρετῶν καὶ δὲν ὑστερεῖτο τὸ παραμικρόν! Σὺν τούτοις, βλέπει καὶ αἰσθάνεται τὴν ἀθλίαν, ἐν προκειμένῳ, κατάστασίν του, καὶ οἰκτίρων καὶ κατηγορῶν τὸν μόνον αἴτιον τόν ἑαυτόν του, θρηνεῖ καὶ ὀδύρεται!
Παρὰ τὸν «κατακλυσμόν» τῶν λογισμῶν, οἵτινες ἀπελπίζουσι τοῦτον καὶ ὁδηγοῦσι τοῦτον εἰς τὸ κενόν, οὗτος λαμβάνει τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιστροφῆς εἰς τὸν πατρικὸν οἶκον! Εἶναι ἕτοιμος, νὰ προσπέσῃ εἰς τοὺς πατρικοὺς πόδας καὶ ἐκφράσῃ τὴν ἐκ βάθους καρδίας μετάνοιάν του, ἀλλὰ καὶ δεχθῆ τὸ οἱονδήποτε ἐπιτίμιον καὶ τὴν οἱανδήποτε ἐπίπληξιν καὶ τιμωρίαν, ὑπὸ τοῦ πατρός του!
Φεύγει ἀπὸ τὴν χώραν τῆς ἁμαρτίας καὶ ἔχει ἐντός του τὴν βεβαιότητα, ὅτι ὁ εὔσπλαγχνος πατήρ του θὰ τὸν δεχθῇ ἔστω ἀκόμη καὶ ὡς δοῦλον! Προτιμᾷ ταύτην τὴν «δουλείαν» παρὰ τὴν κοσμικὴν δῆθεν ἐλευθερίαν! Ἐγγίζει πρὸς τὴν πατρικὴν ἑστίαν καὶ ὤ τῆς ἐκπλήξεως!!! Ὁ Πατήρ του τὸν περιμένει. Παρὰ τὴν καταλυτικὴν ἐξωτερικὴν ἀλλοίωσίν του, ἡ πατρικὴ καρδία τὸν ἀναγνωρίζει καὶ τότε «ἔτι αὐτοῦ μακρὰν ἀπέχοντος εἶδεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἐσπλαγχνίσθη, καὶ δραμὼν ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ κατεφίλησεν αὐτόν»! Τρεῖς λέξεις καταδεικνύουσι τὸν πόθον καὶ τὴν ἀγάπην τοῦ γηραλέου ἐκείνου πατρός! Οὔτε ἐπιπλήττει, οὔτε ἀπειλεῖ, οὔτε ἐκδικεῖται! Τοὐναντίον «δραμών, ἐπέπεσε καὶ κατεφίλησεν»! Αὗται αἱ τρεῖς λέξεις, δίδουσιν νὰ κατανοήσωμεν, τὴν πατρικὴν ταύτην καρδίαν!
Ὅτε δὲ ὁ υἱὸς οὗτος προσέπεσεν εἰς τοὺς πόδας τοῦ πατρός του, ἵνα, ὡς ὤφειλεν, ἐκζητήσῃ τὴν συγγνώμην αὐτοῦ, «Εἶπεν ὁ πατὴρ πρὸς τοὺς δούλους αὐτοῦ· ἐξενέγκατε τὴν στολὴν τὴν πρώτην καὶ ἐνδύσατε αὐτόν, καὶ δότε δακτύλιον εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ καὶ ὑποδήματα εἰς τοὺς πόδας, καὶ ἐνέγκαντες τὸν μόσχον τὸν σιτευτὸν θύσατε, καὶ φαγόντες εὐφρανθῶμεν, ὅτι οὗτος ὁ υἱός μου νεκρὸς ἦν καὶ ἀνέζησε, καὶ ἀπολωλὼς ἦν καὶ εὑρέθη» (Λουκ. ΙΕ΄ 22-24)!
«Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί» (Α΄ Ἰωάν. Δ΄ 8)!
Οὕτω χαρακτηρίζει καὶ ὀνομάζει τὸν Κύριον, ὁ «μαθητὴς τῆς ἀγάπης»! Ναί! Καὶ ὅσοι προσεπάθησαν καὶ ἔτι ἐπιχειροῦσι νὰ προσδίδωσιν εἰς τὸν Θεόν, τὴν εἰκόνα τοῦ ἐκδικητοῦ καὶ τιμωροῦ οὗτοι μαρτυροῦσι τὴν ἑαυτῶν ἐκδίκησιν, ὡς ἐκεῖνος ὁ πρῶτος υἱὸς τῆς παραβολῆς! Ὄχι, ὅμως! Ὁ Κύριος ἐπιμένει εἰς τὴν ἀγάπην Του καὶ ὑποδεικνύει εἰς τὸν μεγάλον καὶ πρῶτον υἱόν, ἀκόμη καὶ τὴν ἔξοδον, ἐὰν συνεχίσῃ οὗτος νὰ ἐπιζητῇ τὴν πειθαρχικὴν τιμωρίαν τοῦ ἀδελφοῦ του!
Φίλοι μου, ἀπὸ ἡμᾶς ἐξαρτᾶται ἡ σωτηρία μας! Καὶ αὕτη θὰ ἐπέλθῃ διὰ τῆς μετανοίας καὶ ἐπιστροφῆς εἰς τὴν ἀγκάλην τοῦ Θεοῦ! Οὕτως ἐπέστρεψεν ἡ πόρνη, ὁ ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ ληστής, ὁ Ζακχαῖος, ἡ Σαμαρεῖτις, καὶ τόσοι ἄλλοι! Συνεπῶς, ἂς μὴ δυσκολεύωμεν τὴν σωτηρίαν μας!
Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου
Ἱεροκήρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν