Γράφει ο Μαργαρίτης Γκιόκας
Διδάκτωρ, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Ερευνητής στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»
Σύμφωνα με τις πρόσφατες αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εφαρμογή των κεφαλαίων των διαπραγματεύσεων, η πορεία της Αλβανίας προς την ένταξη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το κράτος δικαίου.
Ο Ευρωβουλευτής Φρέντης Μπελέρης ψήφισε υπέρ της ένταξης, ενώ ταυτόχρονα τόνισε στη συζήτηση της ΕΕ για την εφαρμογή των 5 κεφαλαίων, κατά την 20η συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Σταθεροποίησης-Σύνδεσης ΕΕ-Αλβανίας, ότι η Αλβανία δεν είναι ακόμα έτοιμη για ένταξη, καταγγέλλοντας μια “ψευδή πραγματικότητα” που παρουσιάζεται στις Βρυξέλλες.
Υποστήριξε ότι το σύστημα δικαιοσύνης παραμένει υπό πολιτική επιρροή, η διαδικασία του vetting απέτυχε να καθαρίσει το σύστημα, και τα θεμελιώδη δικαιώματα – ιδιαίτερα τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και των μειονοτήτων – βρίσκονται σε κρίση.
Ο κ. Μπελέρης υπογράμμισε ότι μόνο το 50% περίπου των πολιτών απολαμβάνει πραγματικά το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, ποσοστό που μειώνεται σημαντικά για τις μειονότητες, ενώ οι καθυστερήσεις στην εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων επιβεβαιώνουν ότι «δικαιοσύνη που καθυστερεί είναι δικαιοσύνη που απονέμεται».
Αυτή η γενική εικόνα αντικατοπτρίζεται άμεσα στη συγκεκριμένη περίπτωση ενός πολίτη από την περιοχή της Χειμάρρας, η καταγγελία του οποίου χρησιμεύει ως ένα από τα παραδείγματα που επιβεβαιώνουν την καταγγελία του Ευρωβουλευτή Μπελέρη σχετικά με την επαγγελματική ανεπάρκεια και την παθητικότητα των δικαστικών οργάνων.
Η ιστορία της υπόθεσης ξεκίνησε το 2020, όταν η εισαγγελία αμνήστευσε τον δράστη της κλοπής της ιδιοκτησίας, αποφεύγοντας την ποινική δίωξή του και αφήνοντας τα κτήματα στο όνομα του λάθος προσώπου λόγω της μη επιβολής συντηρητικής κατάσχεσης. Αυτή η «κληρονομιά» ατιμωρησίας συνεχίζεται.
Παρά τα στοιχεία που δείχνουν ότι το ίδιο πρόσωπο έχει προβεί σε νέες εγκληματικές ενέργειες – ανακαλώντας δηλώσεις και ανανεώνοντας πιστοποιητικά για ιδιοκτησίες που το δικαστήριο έχει αποδείξει ότι δεν του ανήκουν – η σημερινή εισαγγελία επέλεξε να σιωπήσει, αρχειοθετώντας την ποινική μήνυση.
Όταν οι εισαγγελείς αγνοούν τα δικαστικά αποδεδειγμένα γεγονότα, αποτυγχάνουν να εφαρμόσουν τις αποφάσεις και αγνοούν τον κίνδυνο αλλοτρίωσης της ιδιοκτησίας, υπονομεύουν τη βούληση των Βρυξελλών και κρατούν τη χώρα δέσμια.
Η Αλβανία δεν μπορεί να γίνει μέρος της ευρωπαϊκής οικογένειας όσο το σύστημα δικαιοσύνης προστατεύει την παρανομία και αφήνει τα θύματα χωρίς προστασία. Η δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι μια διακόσμηση για τα τραπέζια των διαπραγματεύσεων, ενώ στο γραφείο του εισαγγελέα συνεχίζει να κυριαρχεί η ανεπάρκεια ή η συνενοχή.
Επιπλέον, η πρόσφατη προδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων το 2025, με την οποία κρίνεται καταρχήν βάσιμη η προσφυγή του Ευρωβουλευτή Φρέντη Μπελέρη κατά της παράνομης προφυλάκισής του, αποτελεί ένα ακόμα τρανταχτό δείγμα των σοβαρών παθογενειών της αλβανικής δικαιοσύνης. Η απόφαση αυτή επιβεβαιώνει τις ανησυχίες για το κράτος δικαίου στη χώρα.
Σημείωση: Ο πολίτης διαθέτει τον συγκεκριμένο φάκελο και τη δικαστική απόφαση, καθώς και την απόφαση παύσης από εισαγγελέα, τα οποία μπορεί να θέσει στη διάθεση των ενδιαφερόμενων θεσμών εάν ζητηθεί.