Τοῦ κ. Χρήστου Ἱ. Π. Κολοβοῦ, Ἀνεξαρτήτου Ἐνεργειακοῦ Συμβούλου, Δρ Μηχανικοῦ Μεταλλείων –
Μεταλλουργοῦ Μηχανικοῦ ΕΜΠ, τ. Διευθυντοῦ Μεταλλευτικῶν Μελετῶν & Ἔργων ΔΕΗ ΑΕ / Λιγνιτικὸν Κέντρον Δυτικῆς Μακεδονίας
Σύμφωνα μὲ δημοσιεύματα, ἀπαντώντας στὴ Βουλὴ γιὰ τὴ λιγνιτικὴ μονάδα Πτολεμαΐδα 5 ὁ (μὴ αἱρετὸς) Ὑφυπουργὸς Ἐνέργειας κ.Τσάφος ἰσχυρίστηκε ὅτι «ἡ μονάδα δὲν εἶναι οἰκονομικὰ ἀνταγωνιστικὴ» καὶ ὅτι ἡ ποιότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ λιγνίτη εἶναι «χαμηλή». Ὁ μῦθος γιὰ τὴν ποιότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ λιγνίτη ἐπανέρχεται κατὰ καιρούς, γιὰ νὰ κουκουλώσει τὴν ΠΟΛΙΤΙΚΗ ἀπόφαση/σκάνδαλο, γιὰ ἀντικατάσταση τοῦ 100% ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ λιγνίτη μὲ τὸ 100% ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΟ φυσικὸ ἀέριο (βλ. Πρακτικὰ Βουλῆς, Συνεδρίαση Η΄, 14/10/2010, Ὑφυπουργὸς Ἰω. Μανιάτης). Ἡ ποιότητα τοῦ λιγνίτη σὲ τίποτα δὲν ἐμπόδισε νὰ τροφοδοτήσει τὴ χώρα μὲ φθηνὸ ἠλεκτρισμὸ γιὰ δύο γενιὲς Ἑλλήνων καὶ τὸν μῦθο αὐτὸ τὸν ἔχουμε ἀντικρούσει ἤδη τὸ 2014.
«Μόνο γιὰ νὰ καλύψει τὶς ἐκπομπὲς CO2 ἡ Πτολεμαΐδα 5 χρειάζεται €85» φέρεται νὰ εἶπε ὁ Ὑφυπουργὸς (ἐννοεῖ ἐπιβάρυνση σὲ κάθε μεγαβατώρα). Ἀλλὰ ΔΕΝ εἶπε ὅτι ἡ κυβέρνηση τὸ 2014 ἀπέφυγε νὰ ζητήσει δωρεὰν δικαιώματα CO2, ὅπως ἔκαναν πολλὲς χῶρες τῆς ΕΕ. Καὶ οὔτε εἶπε ὅτι οἱ πολιτικοὶ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΑΝ ΑΓΡΙΑ τὴν τιμὴ τοῦ δικαιώματος ἐκπομπῆς CO2 ἀπὸ τὸ 2018 καὶ μετά. Ὑποτίθεται ὅτι τὸ Εὐρωπαϊκὸ Σύστημα Ἐμπορίας Δικαιωμάτων Ἐκπομπῶν «Ἀερίων τοῦ Θερμοκηπίου» δημιουργήθηκε, γιὰ νὰ ὁδηγήσει ἐκτὸς ἀγορᾶς παλιές, ρυπογόνες καὶ ἀντιοικονομικὲς μονάδες. Στὴν πράξη ὡστόσο τὸ σχετικὸ Χρηματιστήριο ἀποτέλεσε ἕναν ἀκόμα ναὸ χρηματοοικονομικῆς κερδοσκοπίας, ποὺ ἔκανε πανάκριβο τὸν ἠλεκτρισμὸ γιὰ τὴν οἰκονομία καὶ ἀνάγκασε πάρα πολλὲς βιομηχανίες νὰ μεταναστεύσουν σὲ Ἄπω Ἀνατολὴ ἢ ΗΠΑ. Τελευταῖο κατόρθωμα τῶν πολιτικῶν εἶναι ἡ ἀπόφαση τῆς Φολκσβάγκεν νὰ περικόψει πάνω ἀπὸ 35 χίλ. θέσεις ἐργασίας στὴ Γερμανία μέχρι τὸ 2030 καὶ νὰ μεταφέρει τὸ σύνολο τῆς παραγωγῆς τοῦ Γκὸλφ στὸ Μεξικό, λόγω ἐνεργειακοῦ κόστους.
Ἡ μετανάστευση τῶν βιομηχανιῶν ἄφησε πίσω της παντοῦ ἀνεργία καὶ οἰκονομικὴ ἀνέχεια, ἀκριβῶς ὅπως αὐτὴ ποὺ ἐπέβαλε στὴ Δυτικὴ Μακεδονία ἡ ἀψυχολόγητα βιαστικὴ ἀπολιγνιτοποίηση. Εἶναι ἀκριβῶς ἡ ΕΣΦΑΛΜΕΝΗ πολιτικὴ ποὺ δημιουργεῖ ἀνεργία καὶ οἰκονομικὴ ἀνέχεια κι αὐτὴ μὲ τὴ σειρὰ τῆς τροφοδότησε τὴν ἄνοδο ἐθνικιστικῶν κομμάτων στὴ ΕΕ. Ἡ ἀποτυχία τῆς Δημοκρατίας τῆς Βαϊμάρης στὸ Μεσοπόλεμο καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἀνέχεια ἔφεραν στὴν ἐξουσία τὸ Χίτλερ, μὲ τὰ γνωστὰ ἐπακόλουθα. Ἡ ἀποτυχία τῆς πολιτικῆς τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης νὰ διατηρήσει τὴ βιομηχανία στὴν Εὐρώπη ἤδη δὲν γίνεται ἀποδεκτὴ ἀπ’ τοὺς λαούς της, ποὺ παντοῦ φωνάζουν: δὲν εἶναι στραβὸς ὁ γιαλός, ἡ ΕΕ ἀρμενίζει στραβά!
Χρειαζόμαστε ἀκόμα τὸ λιγνίτη, σὲ ἕνα μεῖγμα ἠλεκτροπαραγωγῆς ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΟ καὶ ὄχι ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΠΡΟΚΑΤΕΙΛΗΜΜΕΝΟ, μὲ συμμετοχὴ ΌΛΩΝ τῶν ΕΓΧΩΡΙΩΝ πηγῶν, ἀνάλογα μὲ τὸ τί μπορεῖ νὰ δώσει κάθε τεχνολογία. Ἀπὸ τὸ 2021 εἶχα ἐπισημάνει, σὲ σχετικὴ διαβούλευση τῆς Ρυθμιστικῆς Ἀρχῆς Ἐνέργειας, πὼς τὸ πρόβλημα ἀκριβοῦ ἠλεκτρισμοῦ ξεκινᾶ ἀπὸ τὸ πολὺ στενὸ ἐνεργειακὸ μεῖγμα, μὲ μόνη ἀξιόπιστη πηγὴ τὸ 100% ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΟ φυσικὸ ἀέριο. Ὅμως ἐδῶ καὶ 5 χρόνια βλέπουμε διαρκεῖς ἀναταραχὲς στὶς τιμὲς τοῦ φυσικοῦ ἀερίου, ποὺ μᾶς κοστίζουν δεκάδες δισεκατομμύρια. Τὴν ἴδια στιγμὴ ἡ τιμὴ τοῦ φυσικοῦ ἀερίου στὶς ΗΠΑ παραμένει πολὺ πιὸ χαμηλὰ ἀπὸ τὴν τιμὴ στὴν ΕΕ, ὑπονομεύοντας τὴν ἀνταγωνιστικότητα τῆς Εὐρωπαϊκῆς οἰκονομίας.
Πρόσφατα ἡ Ἰταλίδα πρωθυπουργὸς πρότεινε νὰ ἐπιδοτήσει τὶς ἐκπομπὲς CO2 τῶν τεσσάρων τελευταίων ἐργοστασίων ἠλεκτροπαραγωγῆς μὲ λιθάνθρακα τῆς Ἰταλίας, προκειμένου νὰ μειώσει τὸ ἐνεργειακὸ κόστος τῆς βιομηχανίας της, μεταφέροντας καὶ τὴν ἀπόσυρσή τους ἀπὸ τὸ 2026 στὸ 2038. Ἡ Ἰταλία δὲν ἔχει λιθάνθρακα, τὸν εἰσάγει καὶ θέλει νὰ τὸν ἐπιδοτήσει. Ἐπίσης, οἱ τοπικὲς κυβερνήσεις τῶν κρατιδίων Βρανδεμβούργου & Σαξονίας στὴ Γερμανία βρίσκονται σὲ συζητήσεις μὲ τὸν τοπικὸ λιγνιτοπαραγωγό, γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τοῦ κόστους δικαιωμάτων ἐκπομπῶν CO2. Στὴν Ἑλλάδα, ποὺ ἔχουμε τὴν εὐλογία νὰ ἔχουμε λιγνιτικὰ ἐργοστάσια, ὁ πρωθυπουργὸς ἄνοιξε συζήτηση γιὰ …πυρηνικά. Κι ὅμως, μόλις τὸν Ὀκτώβριο 2025 ὁ ἴδιος ἔγραψε στοὺς Φαϊνάνσιαλ Τάιμς: «Ἂν χρειαστεῖ νὰ ἀποδεχθοῦμε ὁρισμένες ἐκπομπὲς γιὰ λίγο ἀκόμη, προκειμένου νὰ σώσουμε τὶς βιομηχανίες μας ἢ νὰ διατηρήσουμε τὴν κοινωνικὴ συνοχή, ἔτσι πρέπει νὰ γίνει. Ὀφείλουμε νὰ ἔχουμε αὐτὲς τὶς συζητήσεις μὲ εἰλικρίνεια. Δὲν μποροῦμε νὰ ξεκινᾶμε ἀπὸ τὴν κλιματικὴ οὐδετερότητα καὶ νὰ ἐλπίζουμε ὅτι ὅλα τὰ ὑπόλοιπα θὰ τακτοποιηθοῦν ἀπὸ μόνα τους».
Ἡ Πτολεμαΐδα 5 κατασκευάστηκε μὲ τρόπο ποὺ μπορεῖ νὰ προστεθεῖ σύστημα συλλογῆς τοῦ CO2. Ὑπάρχει μάλιστα πρωτοποριακὴ ΕΛΛΗΝΙΚΗ τεχνολογία ἐξουδετέρωσης τοῦ CO2, ποὺ ἀναπτύχθηκε ἀπὸ τὸ 2023 κυρίως γιὰ τὶς ἀνάγκες τῆς ναυτιλίας. Ἀλλά, ἀντὶ οἱ πολιτικοὶ ν’ ἀφήσουν τὴν τεχνολογία καὶ τὴν ἀγορὰ νὰ μειώσουν τὶς ἐκπομπὲς CO2, κάνουν οἱ ἴδιοι διαρκεῖς ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΕΣ παρεμβάσεις στὴν ἀγορά.
Τέλος, δὲν μᾶς ἐξήγησε ὁ Ὑφυπουργὸς πῶς γίνεται νὰ καίγεται ὁ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ λιγνίτης στὶς μονάδες τῶν Σκοπιανῶν στὰ Μπίτολα καὶ νὰ εἰσάγουμε ἀπὸ ἐκεῖ ἠλεκτρισμό, ἀλλὰ νὰ παραμένει πεισματικὰ κλειστὸς ὁ πολὺ λιγότερο ρυπογόνος ἀπ’ τὶς Σκοπιανὲς μονάδες ΑΗΣ Μελίτης.
Ἡ Πτολεμαΐδα 5, ὁ ΑΗΣ Μελίτης, ὁ Ἅγιος Δημήτριος 5 εἶναι ὑποδομὲς στρατηγικῆς σημασίας γιὰ τὴ χώρα καὶ οἱ δύο πρῶτες δὲν ἔχουν κάνει κἄν ἀπόσβεση. Δουλειὰ τῆς κυβέρνησης εἶναι νὰ σεβαστεῖ τὸ δημόσιο χρῆμα καὶ βρεῖ τρόπο νὰ τὶς ἀξιοποιήσει, ὄχι νὰ ἐκθέτει τὴ χώρα σὲ ἐνεργειακὲς περιπέτειες. Διατηρώντας καὶ τὴν κοινωνικὴ συνοχή, ποὺ τὴν ἔχει διαταράξει ἄγρια στὴ Δυτικὴ Μακεδονία, ὁδηγώντας τοὺς νέους σὲ μετανάστευση καὶ τὴν περιοχὴ σὲ γήρανση καὶ μείωση τοῦ πληθυσμοῦ.