Μαθητές του Ζωγραφείου Λυκείου Κωνσταντινούπολης στο Κεστοράτι: Οδοιπορικό στη γενέτειρα του Χρηστάκη Ζωγράφου
Το Ζωγράφειο Λύκειο, που ιδρύθηκε το 1893 στην Κωνσταντινούπολη και αποτελεί φάρο των ελληνικών γραμμάτων, πήρε το όνομά του από τον Βορειοηπειρώτη μεγαλοεπιχειρηματία και Εθνικό Ευεργέτη, Χρηστάκη Ζωγράφο. Ο Χρηστάκης Ζωγράφος, βαρύνοντας το όνομα του σχολείου με την προσφορά του, προσέφερε το τεράστιο ποσό των 10.000 χρυσών λιρών για να χρηματοδοτήσει την ίδρυση ενός σύγχρονου και προοδευτικού σχολείου. Αυτή η γενναιόδωρη προσφορά του, η οποία είχε σκοπό να στηρίξει την ελληνική παιδεία στην Κωνσταντινούπολη, άφησε μια παρακαταθήκη που ζει μέχρι και σήμερα, 131 χρόνια αργότερα.
Οι απόγονοι και οι μαθητές του Ζωγραφείου Λυκείου δεν ξέχασαν ποτέ τον ευεργέτη τους και ταξίδεψαν μέχρι την πατρίδα του για να αποτίσουν φόρο τιμής στον άνθρωπο που συνέβαλε καθοριστικά στην ίδρυση του σχολείου τους. Στη διάρκεια του ταξιδιού τους, οι Ζωγραφειώτες επισκέφθηκαν το Κεστοράτι στο Αργυρόκαστρο όπου γεννήθηκε ο Χρηστάκης Ζωγράφος, καθώς και τα πρώτα Ζωγράφεια Διδασκαλεία. Αυτή η επίσκεψη ήταν η δεύτερη κατά σειρά, μετά την πρώτη που πραγματοποιήθηκε το 2015, αποδεικνύοντας τη διαρκή εκτίμηση για τον Μεγάλο Ευεργέτη.
Η επίσκεψη ξεκίνησε στις 22 Απριλίου, με πρώτο σταθμό το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεόδωρος Παπαγιάννης, όπου οι Ζωγραφειώτες είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν από τον ίδιο τον γλύπτη και να μάθουν περισσότερα για την ιστορία του χωριού Ελληνικό, την περιοχή καταγωγής του Χρηστάκη Ζωγράφου. Στη συνέχεια, η αποστολή συμμετείχε σε εκδήλωση με τίτλο «Γιάννενα – Κωνσταντινούπολη. Γέφυρες παιδείας και πολιτισμού τότε και τώρα» στον Πολιτιστικό Χώρο Δημήτρης Χατζής.
Στις 23 Απριλίου, οι Ζωγραφειώτες επισκέφθηκαν το Πρότυπο Λύκειο της Ζωσιμαίας Σχολής, το σχολείο όπου φοίτησε ο Χρηστάκης Ζωγράφος. Εκεί, μαθητές και εκπαιδευτικοί τους υποδέχθηκαν θερμά και τους ξενάγησαν, παρά την εορταστική περίοδο. Ακολούθησε η επίσημη τελετή υποδοχής στο Δημαρχείο Ιωαννίνων, όπου οι Ζωγραφειώτες τιμήθηκαν για την επίσκεψή τους και την αναγνώριση του Χρηστάκη Ζωγράφου. Στην τελετή, ο Δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, υπογράμμισε την σημασία της παρουσίας τους και την αξία της σχέσης των δύο κοινοτήτων.
Ο Διευθυντής του Ζωγραφείου, Γιάννης Δεμιρτζόγλου, μίλησε για την προσπάθεια των Ελλήνων να διατηρήσουν ζωντανή την ελληνική ταυτότητα στην Κωνσταντινούπολη, αναγνωρίζοντας τη σημαντική συμβολή του Ζωγραφείου Λυκείου στην ύπαρξη αυτής της παράδοσης. Η εκδήλωση συνεχίστηκε με ξενάγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων και στη συνέχεια επισκέφθηκαν το Σουφαρί Σαράι και την έκθεση για τους ευεργέτες.
Η δεύτερη φάση του ταξιδιού τους οδήγησε τους Ζωγραφειώτες στο Κεστοράτι, την ιδιαίτερη πατρίδα του Χρηστάκη Ζωγράφου, όπου τους υποδέχτηκαν με θερμή και συγκινητική υποδοχή. Οι κάτοικοι του γειτονικού χωριού Δοξάτι μοιράστηκαν μαζί τους παραδοσιακά τραγούδια και ιστορίες για την οικογένεια Ζωγράφου, ενώ η αποστολή συνεχίστηκε με επισκέψεις στο Αργυρόκαστρο και τον Δήμο Δρόπολης. Στην περιοχή αυτή, οι Ζωγραφειώτες είχαν την ευκαιρία να αποδώσουν τιμή στους πρώτους πεσόντες του Ελληνοϊταλικού πολέμου.
Το ταξίδι ολοκληρώθηκε με επισκέψεις σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους και παραδοσιακούς προορισμούς της περιοχής, όπως η Δωδώνη και το Μέτσοβο, ενώ η επίσκεψη στην πρύτανη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθηγήτρια Άννα Μπατιστάτου, αποτέλεσε την τελευταία στάση αυτής της συγκινητικής αποστολής.
Αυτό το ταξίδι, γεμάτο συναισθήματα και αναγνώριση, θα μείνει χαραγμένο στις καρδιές όλων των συμμετεχόντων ως μια αναγνώριση της προσφοράς του Χρηστάκη Ζωγράφου και της αδιάκοπης σημασίας του Ζωγραφείου Λυκείου στην ελληνική παιδεία.