Έχουμε επισημάνει πολλές φορές πως η ίδρυση της πολιτικο-κοινωνικής οργάνωσης «ΟΜΟΝΟΙΑ», ήταν μια νίκη του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού, συσπειρώθηκε γύρω της και προχώρησαν μαζί στην ανοδική τους πορεία.
Οι αλβανικές κυβερνήσεις, όχι μόνον δεν είδαν με καλό μάτι την ανοδική αυτή πορεία, αλλά η «ΟΜΟΝΟΙΑ» και η ΕΕΜ αντιμετώπισαν περίπλοκες καταστάσεις, δύσκολες της μεταβατικής περιόδου στιγμές, βέλη απ’ όλες τις κατευθύνσεις. Σκοπός η διάλυσή της, η αλλοίωση του ελληνικού στοιχείου με απώτερο σκοπό το άδειασμα του χώρου.
Οι βίαιες καταστάσεις των πρώτων χρόνων, που αποκορυφώθηκαν με τη «Νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου» και την καταδίκη των πέντε ηγετών της Ομόνοιας, έφεραν το πρώτο χτύπημα στην «ΟΜΟΝΟΙΑ» και στην ΕΕΜ, που οδήγησε στο πρώτο άδειασμα του βορειοηπειρωτικού χώρου.
Ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός, με την οργάνωσή του, επιμένουν. Και μετά αυτού του χτυπήματος συνεχίζει να δίνει το παρών του. Στις τοπικές εκλογές του 1996 αναδεικνύει, με δικούς συνδυασμούς, οκτώ επάρχους. Στις κοινοβουλευτικές εκλογές, τον Ιούνιο του 1997, 4 βουλευτές.
Με τον ίδιο ρυθμό συνεχίζονται και οι μεθοδεύσεις βίας και τρομοκρατίας εκ μέρους των εθνικιστικών στοιχείων, με την ευλογία των Αρχών.
Μόνο το μήνα Ιούνιο του 1999 οι Αλβανοί αξιωματικοί ξυλοκόπησαν άγρια τρεις Έλληνες μηχανικούς στα Βρυσερά Αργυροκάστρου. Απήχθη η τετράχρονη Σ. Γκ. από το χωριό Κακαβιά Αργυροκάστρου και οι απαγωγείς ζητούσαν 50 εκατομμύρια δραχμές. Απήχθη στους Αγίους Σαράντα ο Γ. Λαλιώτης, γιος του Πατρινού επιχειρηματία Χρ. Λαλιώτη. Καθαιρούν από τη θέση του διευθυντή τράπεζας στους Αγίους Σαράντα τον Α. Βασίλη, επειδή ήταν Έλληνας. Προσβλήθηκε βάναυσα ο ιερός Ναός «Ανάσταση του Κυρίου» στα Εξαμίλια. Έγιναν δύο απόπειρες βιασμού γυναικών στη Φράστανη Δρόπολης, αφαιρέθηκαν και μουντζουρώθηκαν οι δίγλωσσες πινακίδες στην εθνική οδό Κακαβιά Αργυρόκαστρο, στα χωριά με αμιγή ελληνικό πληθυσμό, με συνθήματα που ζητούσαν την απομάκρυνση των Βορειοηπειρωτών, όπως «Τα σύνορα της Αλβανίας είναι στην Πρέβεζα και στην Άρτα».
Αυτά, για να μην τα ξεχνούν οι παλιοί και να τα μαθαίνουν οι νέοι.
Βαγγέλης Παπαχρήστος