Απολύτως προκλητικές είναι οι δραστηριότητες της Αποστολικής Διοίκησης της Νοτίου Αλβανίας (Administratio Apostolica Albaniae Meridionalis – φορέας της Καθολικής Εκκλησίας) – είχε “θεσμοθετηθεί” ήδη από τη φασιστική κατοχική εξουσία προπολεμικά – η οποία έχει προσλάβει διαστάσεις διάρθρωσης, χρηματοδότησης και “ιεραποστολικής” παρουσίας στον χώρο όπου ιστορικά μαρτυρείται η Ορθόδοξος Εκκλησία, αμέσως μετά την πτώση του αθεϊστικού καθεστώτος στην Αλβανία.
Όμως, ειδικά το τελευταίο διάστημα, ενδεχομένως ερμηνεύοντας με τον δικό τους τρόπο την πραγματικότητα που δημιουργεί η εκδημία του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, φαίνεται η κατάσταση να εκτροχιάζεται πλήρως. Ουσιαστικά από την ίδρυση της (τον Νοέμβριο 1939) και άλλο τόσο στην νέα της εκδοχή, η εν λόγω δομή έχει ταυτιστεί πλήρως με βλέψεις και σκοπιμότητες της ιταλικής διπλωματίας και υπηρεσιών. Αυτό αποτελεί ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο στην όλη υπόθεση.
Η δήθεν “ιεραποστολή” σε ένα χώρο που όλες τις ανάγκες ιστορικά και σήμερα καλύπτουν οι Ορθόδοξες Επισκοπές της τοπικής Αυτοκεφάλου Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας, είναι το περίβλημα της παλινδρόμησης των ιταλικών υπηρεσιών σε μεθοδεύσεις, για τις οποίες η ιστορική έρευνα μας προσφέρει πλούσιο υλικό ήδη από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Υλικό, που αν μη τι άλλο επιβεβαιώνει την δολιότητα και την επιδίωξη βίαιου ελέγχου της επιρροής του Ελληνισμού στον φυσικό του αυτό γεωγραφικό χώρο. Που δεν αφορά την ιστορία, αλλά κυρίως την πραγματικότητα…