Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Σὲ ἄρθρο τὸ ὁποῖο δημοσιεύτηκε στὴ διαδικτυακὴ ἔκδοση τοῦ «Ὀρθόδοξου Τύπου» στὶς 24 Ἰανουαρίου 2023 μὲ τίτλο “Ὁ Ἀλεξανδρείας ἐπιμένει εἰς Πανορθόδοξον”, σημειώνεται μεταξὺ ἄλλων ὅτι ὁ Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας “ἐπαναφέρει εἰς συνέντευξίν του ὡς παγίαν λύσιν τὴν Πανορθόδοξον”. Στὸ ἐν λόγῳ ἄρθρο παρατίθεται ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴ συνέντευξη τοῦ Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας στὴν ἐφημερίδα «Τὸ Βῆμα» τῆς 15ης Ἰανουαρίου 2023, ὅπου σημειώνεται μεταξὺ ἄλλων τὸ ἑξῆς : “Στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία πάντοτε τὰ ἀναφυόμενα προβλήματα ἐλύνοντο πανορθοδόξως καὶ συνοδικῶς. Ἔχω τὴν πεποίθηση ὅτι τὸ οὐκρανικὸ ἐκκλησιαστικὸ ζήτημα θὰ λυθεῖ, ὅταν σταθοῦμε ὅλοι μας νηφάλια ἀπέναντί του”.
Ἡ Πανορθόδοξη Σύνοδος εἶναι ἡ μόνη ὁδός, καθότι θὰ ἐπαναφέρει πρωτίστως τὴν Ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα. Μόνο συνοδικῶς θὰ ἐπιλυθεῖ τὸ πολύπλοκο καὶ ἰδιάζον Οὐκρανικὸ πρόβλημα. Πρὸς τοῦτο συνηγορεῖ καὶ ἡ ἐπισήμανση τοῦ μ. πατρὸς Γεωργίου Μεταλληνοῦ, σὲ κείμενό του ποὺ τιτλοφορεῖτο “Γιὰ νὰ μὴ κακοποιεῖται τὸ ἐκκλησιαστικὸ αὐτοκέφαλο” (29/11/2018, ἱστολόγιο “aktines”), ὁ ὁποῖος τόνισε ὅτι “τὰ αὐτοκέφαλα δὲν πρέπει νὰ διασποῦν τὴν ἑνότητα τῶν κατὰ τόπους Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, ποὺ διακρατεῖται μὲ τὴ μία Πίστη, τὴν ἴδια Λατρεία καὶ τὴν ἴδια Κανονικὴ Τάξη”.
Τὸ νὰ τεθεῖ τὸ θέμα σὲ Πανορθόδοξη Σύνοδο, βρίσκει σύμφωνο καὶ τόν Πατριάρχη Ἱεροσολύμων, τὸν Πατριάρχη Ἀντιοχείας, τὸν Πατριάρχη Σερβίας ὁ ὁποῖος ἐπίσης ζήτησε Πανορθόδοξη Σύνοδο γιὰ τὸ Οὐκρανικό, τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀλβανίας ὁ ὁποῖος στὴν ἀρχική του εἰσήγηση πρότεινε Πανορθόδοξη Σύνοδο γιὰ τὸ Οὐκρανικὸ καὶ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Τσεχίας. Τέσσερις Ἱεράρχες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (Κυθήρων, Πειραιῶς, Κονίτσης καὶ Αἰτωλοακαρνανίας), πρότειναν Πανορθόδοξη Σύνοδο γιὰ τὸ Οὐκρανικό.
Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ προστεθεῖ ὅτι ἡ Σύνοδος τοῦ Πατριαρχείου Ρουμανίας ἐπεσήμανε ὅτι δὲν ζητήθηκε Πανορθόδοξη διαμεσολάβηση γιὰ τὸ οὐκρανικὸ ἐκκλησιαστικὸ πρόβλημα, ἀνάλογη μὲ ἐκείνη ποὺ ἔγινε στὸ σχίσμα μὲ τὴν Ἐκκλησία τῆς Βουλγαρίας.
Ἂς θυμίσουμε ὅτι ἀπαρχή, γιὰ νὰ ἀρθεῖ τὸ Βουλγαρικὸ Σχίσμα, ἀποτέλεσε ἡ Πανορθόδοξη διάσκεψη τοῦ ἔτους 1932, ποὺ πρα-γματοποιήθηκε στὸ Ἅγιο Ὄρος. Ἡ ἄρση τοῦ Βουλγαρικοῦ σχίσματος ἔγινε τὸ ἔτος 1945. Καὶ ὅταν μετὰ τὴν ἄρση τοῦ σχίσματος, δημιουργήθηκε νέο σχίσμα τὸ ἔτος 1953, ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι αὐθαίρετα ὁ ἔξαρχος τῆς Βουλγαρικῆς Ἐξαρχίας ἀνακηρύχθηκε Πατριάρχης, ἡ ἄρση τοῦ νέου σχίσματος ἔγινε κατὰ τὴν Α΄ Πανορθόδοξη διάσκεψη τῆς Ρόδου τὸ ἔτος 1961 καὶ ἀκολούθως ἀπονεμήθηκε στὸν Ἔξαρχο τῆς Βουλγαρικῆς Ἐξαρχίας ὁ τίτλος τοῦ Πατριάρχη. Αὐτὰ φυσικὰ καταρρίπτουν καὶ τὰ περὶ “κανονικοῦ ἐθίμου”, τὰ ὁποῖα προβάλλονται.
“Ἐκκλησία συστήματος καὶ συνόδου ἐστὶν ὄνομα”, λέγει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος (PG 55,493). Μὲ βάση τὸ ἐκκλησιαστικὸ κριτήριο τῆς ἑνότητας, μὲ Πανορθόδοξη Σύνοδο θὰ ἐπιλυθεῖ τὸ μεγάλο αὐτὸ πρόβλημα. “Στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία πάντοτε τὰ ἀναφυόμενα προβλήματα ἐλύνοντο πανορθοδόξως καὶ συνοδικῶς”, τόνισε ὁ Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας στὴν ἐν λόγῳ συνέντευξή του.