Τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου Νικοπόλεως Μελετίου †
4ον
3. Τί κρύβεται ἀπὸ πίσω.
1. Ναί, θὰ εἰπῆ κανείς, εἶναι βέβαιο, οἱ ἀπόστολοι ἔζησαν σὰν σκυλιά. Καὶ πέθαναν σὰν κακοῦργοι.
Μὰ συμφώνησαν! Καὶ τὰ ἔγραψαν, ὅπως συμφώνησαν! Γιὰ – ποιὸς ξέρει τί συμφέροντα καὶ ὑπολογισμούς!
Ἀντὶ γιὰ κάθε ἄλλη ἀπάντηση, ἂς ἰδοῦμε τί λέγει ὁ περίφημος Γάλλος μαθηματικὸς καὶ φιλόσοφος Βλ. Πασκάλ:
«Ἡ ἄποψη, ὅτι οἱ ἀπόστολοι μὲ αὐτὰ ποὺ γράφουν στὰ εὐαγγέλια μᾶς ἀπατοῦν, εἶναι πολὺ ἀνόητη».
Ἂς προσπαθήσωμε νὰ ἰδοῦμε, ποῦ ὁδηγεῖ ἡ σκέψη ὅτι οἱ δώδεκα ἀπόστολοι, ὅταν ὁ Χριστὸς σταυρώθηκε καὶ ἐτάφη, συσκέφθηκαν καὶ ἀποφάσισαν νὰ λένε ὅτι ὁ Χριστὸς ἀναστήθηκε!
2. Ἕνα τέτοιο πρᾶγμα πρῶτα ἀπὸ ὅλα θὰ ἐσήμαινε, ὅτι ἐπῆραν τὴν ἀπόφαση νὰ τινάξουν στὸν ἀέρα ὅλες τὶς θεμελιώδεις κοσμικὲς καὶ θρησκευτικὲς ἀρχὲς τοῦ παλαιοῦ κόσμου!
Μὰ ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου εἶναι σὲ φοβερὸ βαθμὸ ἀσταθής. Ταλαντεύεται. Δυσπιστεῖ. Ἀμφιβάλλει γιὰ ὅλα. Εἶναι εὔκολο – μᾶς λέει ἡ πεῖρα – νὰ κλονίση κανεὶς ἀκόμη καὶ τὸν πιὸ σταθερὸ ἄνθρωπο. Ἀρκοῦν δύο ὑποσχέσεις. Ἀρκοῦν δύο ὑψηλῆς περιωπῆς δῶρα.
Καὶ μὴ ξεχνᾶμε, πὼς στὴν περίπτωση αὐτή, ἔστω ἕνας καὶ ἂν ὑπέκυπτε σ’ αὐτοὺς τοὺς τόσο δυνατοὺς πειρασμούς, ἔστω ἕνας μόνο ἂν δὲν ἄντεχε στὰ ἀκόμη πιὸ ἰσχυρὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἀντιπάλων τους (δηλ. στὴν ἀπειλὴ γιὰ βασανιστήρια, φυλακὴ καὶ θάνατο!), ὁλόκληρο τὸ οἰκοδόμημά τους κατέρρεε.
Μὰ κανεὶς δὲν ἐκάμφθη. Γιατί δὲν ἐκήρυτταν ἰδέες, ἀλλὰ γεγονότα, μὲ προεκτάσεις γιὰ ὅλη τὴν αἰωνιότητα.
3. Σὲ συμφωνίες γιὰ κέρδη, μπορεῖ νὰ βρεθοῦν ἄνθρωποι ποὺ νὰ ἐμμένουν! Μὰ σὲ συμφωνίες, ποὺ ὁδηγοῦν σὲ καταστροφή, δὲν ἐμμένει κανείς!… Τὸ μαρτύριο εἶναι πολὺ πικρό! Οἱ μάρτυρες δὲν ἦσαν μόνο δώδεκα, ἀλλὰ ἑκατομμύρια!
Καὶ μαρτυρία τῆς πείρας τοῦ παρελθόντος (χιλιάδες χρόνια!…) εἶναι ἀδυσώπητη. Καὶ μᾶς λέει:
Μέχρι σήμερα δὲν εὑρέθησαν πουθενὰ δύο ἄνθρωποι, ποὺ νὰ συμφώνησαν νὰ πεθάνουν γιὰ ἕνα ψέμα, χωρὶς μετὰ ἀπὸ λίγο νὰ ἀλλάξουν γνώμη.
Πικρὸς ὁ θάνατος, ὁ χωρὶς ἐλπίδα.
Γράφει ὁ διάσημος Ἀμερικανὸς νομικὸς Simon Greenleaf (Σίμων Γκρήνληφ), καθηγητὴς στὸ πανεπιστήμιο τοῦ Χάρβαντ, ποὺ ἡ εἰδικότητά του ἦταν: πῶς πρέπει νὰ συγκεντρώνουν οἱ δικαστικοὶ μαρτυρίες καὶ ἐνδείξεις, καὶ πῶς νὰ τὶς ἀξιολογοῦν, ἂν εἶναι σωστὲς ἢ ὄχι:
«Σὲ καμμιὰ διήγηση ἡρωϊκῶν πολεμικῶν κατορθωμάτων τῆς παγκόσμιας ἱστορίας δὲν θὰ μπορέση κανεὶς νὰ βρῆ παραδείγματα τέτοιας ἡρωϊκῆς ἐμμονῆς σὲ ἀρχές, τέτοια ὑπομονή, καὶ τέτοιον ἀνδρισμό.
Στοὺς ἀποστόλους ἐδόθησαν χίλιες δύο ἀφορμὲς καὶ εὐκαιρίες «νὰ πιαστοῦν» καὶ νὰ ἀναθεωρήσουν τὶς βασικὲς ἀρχὲς τοῦ «πιστεύω» τους. Μὰ δὲν ἔκαμαν ποτὲ[13].
4. Μετὰ ἀπὸ ὅλα αὐτὰ εἶναι δυνατὸ ποτὲ νὰ εἰποῦμε, ὅτι οἱ ἀπόστολοι εἶναι αὐτουργοὶ ἀπάτης;
Λογικὰ καὶ ἱστορικὸ-δικαστικὰ τέτοια ἐκδοχὴ δὲν στέκει!
Μήπως ὅμως εἶναι θύματα ἀπάτης;
Β’ ΜΗΠΩΣ ΑΠΑΤΗΘΗΚΑΝ ΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ;
Πότε καὶ σὲ τί ἀπατώμεθα
1. Οἱ ἄνθρωποι μπορεῖ εὔκολα νὰ ἀπατηθοῦν, σὲ ὅ,τι ἔχει σχέση μὲ τὸν νοῦ καὶ τὴν καρδιά, δηλαδή:
• σὲ ἰδέες φιλοσοφικὲς ἢ πολιτικοκοινωνικές·
• σὲ ἰδέες καὶ ἀπόψεις γύρω ἀπὸ τὴν θρησκεία.
Μὰ πολὺ δύσκολα μπορεῖ νὰ ἀπατηθοῦν σὲ ὅ,τι ἔχει σχέση μὲ τὶς ἐμπειρίες τῶν αἰσθήσεων. Γιατί καὶ ὅταν ἀκόμη ὑπάρξη κάποια ἀνάμιξη ἐμπειρίας καὶ συναισθημάτων ποὺ ὁδηγεῖ σὲ παραίσθηση ἢ ψευδαίσθηση (δηλ. σὲ λανθασμένη ἀντίληψη γιὰ τὴν ἐμπειρία κάποιας αἴσθησης), τὸ πρᾶγμα ἐλέγχεται καὶ ξεδιαλύνεται μὲ σταθεροὺς κανόνες καὶ ἐπιστημονικὲς ἀρχές.
2. Ἂς εἰποῦμε, λοιπόν, ὅτι οἱ μαθητὲς τοῦ Χριστοῦ ἔπεσαν θύματα· ὅτι ἀπατήθηκαν!
Γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Ἀπὸ ποιόν; Ἀπὸ τί;
Στὰ ἐρωτήματα αὐτὰ δίδονται οἱ ἑξῆς ἀπαντήσεις:
α. ἀπὸ τὸν Χριστὸ ποὺ εἶχε πάθει νεκροφάνεια·
β. ἀπὸ δικές τους παραισθήσεις-ψευδαισθήσεις·
γ. ἀπὸ ἕνα τυχαῖο λάθος τους!
Ἂς ἀσχοληθοῦμε λοιπὸν μὲ τὶς τρεῖς αὐτὲς θεωρίες νὰ ἰδοῦμε: Στέκουν; Ἀντέχουν στὸ φῶς;
Σημείωσις:
[13] Greenleaf, simon, An Examination of the Testimony of the Four Evangelists by the Rules of Evidence Administrated in the Courts of Justice. Grand Rapids 1965, p. 29.