Τοῦ κ. Γεωργίου Κούβελα, Συνταξιούχου Δικηγόρου παρ᾽ Ἀρείῳ Πάγῳ καὶ Σ.τ.Ε.,
Ἐπιτίμου Προέδρου τῆς Ἐθνικῆς Φοιτητικῆς Ἑνώσεως Κυπρίων
9ον
Ὅμως στὶς ἀσημένιες πιατέλες ὑπῆρχαν ρεβίθια καὶ ἀλάδωτα φασολάκια, βραστὰ γιὰ σαλάτα! Ἐλάχιστη μαύρη σταφίδα συμπλήρωνε τὸ λιτὸ γεῦμα. Ὁ Γερμανὸς μπροστὰ στὰ περίεργα φαγητὰ δὲ μπόρεσε νὰ ἀποφύγει τὸ μορφασμὸ δυσαρέσκειας. Τὸν πρόσεξε ἡ Ἑλληνίδα καὶ μὲ εὐγενικὸ μειδίαμα τοῦ εἶπε:
«Μὲ συγχωρεῖτε κ. συνταγματάρχα· ἀλλὰ ἀπὸ τότε ποὺ σεῖς οἱ Γερμανοὶ ἤλθατε στὴν Ἀθήνα, αὐτὰ τρῶμ᾽ ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες»!
Δαγκώθηκε ὁ κατακτητὴς καὶ σώπασε. Τ᾽ ἄλλο πρωῒ ἔστειλε μὲ τὴν «ὀρντινάτσα» του ἕνα μεγάλο θαυμάσιο ψάρι, μιὰ γαλοπούλα κι ἕνα ὡραῖο γλυκό, ἀπ᾽ αὐτὰ δηλαδὴ ποὺ διέθεταν πάντα οἱ ἄριστα ἐφοδιασμένες Γερμανικές «καντίνες». Γυρίζοντας τὸ μεσημέρι στὸ σπίτι του ἡ ὑπηρέτρια τοῦ ᾽δωσε ἕνα μπιλλιετάκι τῆς Ἀθηναίας κυρίας, μὲ τὸ ὁποῖο τὸν προσκαλοῦσε νὰ δειπνήσει καὶ πάλι μαζί της.
Πῆγε. Τὸ σερβίρισμα ἄψογο, ὅπως καὶ τὴν προηγούμενη. Ἀλλὰ ὁ ὑπηρέτης σερβίριζε χωριστὰ στὸ Γερμανὸ ἀξιωματικὸ τὸ ψάρι του, τὴ γαλοπούλα του, τὸ γλυκό του, ἐνῶ ἡ οἰκοδέσποινα ἔτρωγε πάλι ὄσπρια καὶ ἀλάδωτα φρέσκα φασολάκια.
Δὲν κρατήθηκε ὁ Γερμανός.
«Κυρία μου, εἶπε, δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω…».
Κι ἡ ὑπερήφανη Ἀθηναία τοῦ ἀπάντησε:
«Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνταγματάρχα· ἀλλὰ δὲ φαντάστηκα ὅτι θὰ θέλατε νὰ τρώω διαφορετικὰ ἀπὸ τοὺς ἄλλους συμπατριῶτες μου. Νόμισα μόνο ὅτι σεῖς δὲ μπορεῖτε νὰ τρῶτε αὐτὰ ποὺ τρῶμ᾽ ἐμεῖς»!
Ὁ Γερμανὸς δὲν τόλμησε πιὰ νὰ συνεχίσει τὶς προσπάθειές του, γιὰ νὰ σχετισθεῖ περισσότερο μὲ τὸ πρόσωπο, ποὺ τὸν φιλοξενοῦσε ἀναγκαστικὰ στὸ σπίτι του.
Μὲ τέτοιο περήφανο καὶ δηκτικὸ τρόπο ἀντιστέκονταν στὸν κατακτητὴ ὅσοι Ἕλληνες δὲ μποροῦσαν νὰ τὸν κτυπήσουν στὸ βουνὸ ἤ ἀλλοῦ. Ἔτσι ὅλος ὁ λαός μας, πλούσιοι καὶ φτωχοί, ἑνωμένος σὰν μιὰ ψυχή, ἄλλοι στὴν πρωτεύουσα, ἄλλοι στὴν ἐπαρχία, ἄλλοι στὰ βουνά, ἄλλοι στὶς πόλεις, ἄλλοι στὰ σπίτια μὲ τὴ μέθοδο τῆς Ἀθηναίας κυρίας ἔδιναν ἐκεῖνα τὰ χρόνια στοὺς ἀπόγονους τῶν ἀρχαίων Οὔνων μαθήματα λεβεντιᾶς, ἀνωτερότητος καὶ προπαντὸς ἀδάμαστου ψυχικοῦ σθένους. Ταυτόχρονα μὲ θερμὴ πίστη στὸ Θεὸ ἔδειχναν θαυμαστὴ ἐγκαρτέρηση, χωρὶς νὰ κυριεύονται ἀπὸ ἀπελπισία, πνευματικὴ νάρκη καὶ φόβο.
Ὁ πεινασμένος καὶ κατατυραννισμένος λαός μας ζοῦσε τότε ἀληθινά, στὰ γεμᾶτα, μιὰ ζωὴ ἀντάξια τῆς ἐθνικῆς μας Ἱστορίας καὶ τῶν παραδόσεων τοῦ Γένους μας.
Ἀξίζει νὰ φιλοσοφήσει γόνιμα ἡ νέα γενιὰ πάνω σὲ τούτη τὴ συμπεριφορά, μέσα στὴ σύγχυση, τὴν ταραχή, τὴν ψευτιά, τὴν ἐγωκεντρικὴ σκοπιμότητα καὶ τὴν καλοπέραση τοῦ καιροῦ μας.
Ταυτόχρονα τὸ Πολεμικὸ Ἀνακοινωθὲν ἐνημέρωνε τὴ Ρωμιοσύνη: «Αἱ Ἰταλικαὶ στρατιωτικαὶ δυνάμεις προσβάλλουν ἀπὸ τῆς 5.30´ σήμερον τὰ ἡμέτερα τμήματα προκαλύψεως τῆς Ἑλληνοαλβανικῆς μεθορίου. Αἱ ἡμέτεραι δυνάμεις ἀμύνονται τοῦ Πατρίου Ἐδάφους»! Τότε ὅλος ὁ Λαός μας ἀντέδρασε μὲ ἄκρατο ἐνθουσιασμὸ καὶ πίστη ὅτι ἡ προσβληθεῖσα Θεοτόκος θά γίνει ἡ Ὁδηγήτρια τοῦ Στρατοῦ μας καὶ τιμωρὸς τοῦ ἐχθροῦ γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τοῦ Δικαίου. Ὁ ὑπὲρ πάντων Ἀγώνας τῆς Ρωμιοσύνης τότε ἄρχιζε. Καὶ σήμαινε «ΟΧΙ» στὶς Δυνάμεις τοῦ Σκότους ποὺ ἤθελαν νὰ καννιβαλίσουν ὁλόκληρο τὸν Κόσμο.
Ἴδετε ἐνδεικτικὰ μερικὲς χαρακτηριστικὲς ἀναφορὲς τῆς Ἱστορίας#[38].
1. Ὁ λόγιος Καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Ἀπόστολος Δασκαλάκης: «Στὰ 1940 ἡ Ρωμιοσύνη εἶπε τὸ θρυλικό «ΟΧΙ», γιατὶ πίστεψε στὴν Παναγία. Γονάτισε στὴ Χάρη της καὶ πίστεψε ὅτι Αὐτὴ θὰ μᾶς σώσει. Ἡ Παναγία εὑρίσκεται εἰς τὰ θυλάκια κάθε πολεμιστοῦ, παρὰ τὸν σωφὲρ τῶν αὐτοκινήτων τῆς μεταφορᾶς τοῦ στρατοῦ, κοντὰ εἰς τὸ πηδάλιον τοῦ ἀεροπόρου, κάτω ἀπὸ τὸ ἀντίσκηνον, ἐπάνω εἰς τὰ κανόνια, μέσα εἰς τὰ τάνκς, ποὺ ἐπήραμε ἀπὸ τὸν ἐχθρὸν καὶ χρησιμοποιοῦμεν ἐναντίον του… Ἡ Παναγία παρηγορεῖ, κατευθύνει τὰ πυρὰ τοῦ ἀεροπόρου καὶ τὸν στόχον τοῦ πυροβολητοῦ. Αὐτὴ ἐμπνέει τὴν στρατηγικὴν τῆς μάχης καὶ καθοδηγεῖ τοὺς ἀρχηγοὺς καὶ ἐμψυχώνει τοὺς πολεμιστὰς δι᾽ ἑκάστην νίκην»!
2. Ὁ Ἄγγελος Τερζάκης: «Στό μέτωπο, σ᾽ ὅλη τὴ γραμμή, ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς ἄρχιζε νὰ ἔχει παντοῦ τὸ ἴδιο Ὅραμα: Ἔβλεπε τὶς νύχτες μιὰ γυναικεία μορφὴ νὰ προπορεύεται, ψηλόλιγνη, ἀλαφροπερπάτητη, μὲ τὴν καλύπτρα της ἀναριγμένη ἀπὸ τὸ κεφάλι στοὺς ὤμουος. Τὴν ἀναγνώριζε, τὴν ἤξερε ἀπὸ πάντα. Ἦταν ἡ Μάνα ἡ Μεγαλόψυχη στὸν πόνο καὶ στὴ δόξα, ἡ λαβωμένη τῆς Τήνου, ἡ Ὑπέρμαχος Στρατηγός! Τὸ ὁμολογοῦν καὶ οἱ μαχητές μας μὲ τὰ γράμματά τους ἀπὸ τὸ μέτωπο. Γράφουν γιὰ Ὀπτασίες καὶ Θαύματα, ἄξια νὰ συγκινήσουν καὶ τὴν πιὸ ψυχρὴ λογικοφάνεια. Τὴν Παναγία ὁραματιζόταν ἡ Ρωμιοσύνη. Ἀκόμη καὶ οἱ Ἰταλοὶ αἰχμάλωτοι ἀνακρινόμενοι βεβαίωναν ὅτι «ἔβλεπαν ἀντίπαλό τους μιὰ ὑπέρλαμπρη γυναίκα καί… παρέλυαν»!
3. Ὁ Χρῆστος Ζαλοκώστας: «Μιὰ βραδιὰ ἕνας φαντάρος, γιὸς Στρατηγοῦ, πέθανε ἀπὸ τὸ κρύο. Ἦταν φρουρός, ἀποναρκώθηκε στὴν παγωνιά καί, ὅταν πῆγαν ν᾽ ἀλλάξουν βάρδια, τὸν βρῆκαν πετρωμένο. Τὸν ἔπιασαν ἀπὸ τὸ χέρι νὰ τὸν ἀνασηκώσουν, μὰ τὸ χέρι του ἔκανε κράκ κι ἔσπασε σὰ γυάλινο! Ὁ Ταγματάρχης φοβήθηκε μήπως ξεψυχήσουν κι ἄλλα παιδιὰ τὶς νύχτες καὶ ἀποφάσισε ν᾽ ἀραιώσει τὶς φρουρές, νὰ κρατήσει τὶς προφυλακὲς μόνο μὲ ὁπλοπολυβόλα, ὥστε νὰ μὴ ἐκθέτονται πολλοὶ στρατιῶτες στὴ χιονοθύελλα. Κάποιο ξημέρωμα ὁ Ταγματάρχης ἄκουσε τὰ ὁπλοπολυβόλα νὰ βάλλουν καὶ πετάχτηκε νὰ δεῖ τί τρέχει. Δὲ γινόταν Ἰταλικὴ ἐπίθεση, ὅπως νόμισε, παρὰ ἕνας φαντάρος εἶχε πάλι παγώσει κι ἔριχναν οἱ σύντροφοί του μὲ ὁπλοπολυβόλα, γιὰ νὰ ζεσταθοῦν οἱ κάννες καὶ νὰ μπορέσουν μὲ αὐτὲς νὰ θερμάνουν τὸ κοκαλωμένο σῶμα του»!
4. Ὁ πατέρας τῆς Νίκης Οὐίνστον Τσώρτσιλ: «Ὑπάρχει ἕνα ἔθνος, μικρὸ καὶ ἡρωϊκό, πρὸς τὸ ὁποῖο στρέφονται σήμερα οἱ σκέψεις μας μὲ συμπάθεια καὶ θαυμασμό. Εἶναι ἡ γενναία Ἑλλάδα καὶ τὰ στρατεύματά της, ποὺ σήμερα ἀμύνονται τοῦ πατρίου ἐδάφους».
5. Ὁ Ραδιοφωνικὸς Σταθμὸς τῆς Μόσχας τὸ 1942, τὴν ἐπέτειο τῆς εἰσόδου τῶν Γερμανῶν στὴν Ἀθήνα μετέδωσε: «Πολεμήσατε ἄοπλοι ἐναντίον πανόπλων καὶ νικήσατε, μικροὶ ἐναντίον μεγάλων κι ἐπικρατήσατε. Δὲν ἦταν δυνατὸ νὰ γίνει διαφορετικά, διότι εἶστε Ἕλληνες. Κερδίσαμε χρόνο γιὰ νὰ ἀμυνθοῦμε. Ὡς Ρῶσοι καὶ ὡς ἄνθρωποι σᾶς εὐγνωμονοῦμε».
6. Τὰ κείμενα τῆς Ἱστορίας τοῦ Μεγάλου Πολέμου τῆς Ρωσικῆς Ἀκαδημίας Ἐπιστημῶν, Ἔκδοση 1955, σελ. 42, ἀναφέρουν: «Ὅμως ἡ ἐπίθεση στὴ Σοβιετικὴ Ἕνωση, ποὺ εἶχε ὁρισθεῖ γιὰ τὴν 15η Μαΐου 1941 καθυστέρησε ἀπὸ ἀπρόβλεπτα γιὰ τοὺς Φασίστες γεγονότα. Ὁ ὀλιγάριθμος ἀλλὰ ἡρωϊκὸς Ἑλληνικὸς λαὸς ἀντιστάθηκε τόσο ἀποφασιστικὰ στὴν εἰσβολὴ τοῦ Ἰταλικοῦ Φασισμοῦ, ὥστε ὁ Μουσολίνι ἀναγκάστηκε νὰ ζητήσει τὴ βοήθεια τοῦ Χίτλερ. Τὴν Ἄνοιξη τοῦ 1941 οἱ ἡγέτες τῆς Φασιστικῆς Γερμανίας ἔριξαν τὰ στρατεύματά τους στὴν Ἑλλάδα».
7. Ὁ Στρατηγὸς Ντὲ Γκὸλ σὲ μήνυμα πρὸς τὸν τότε Πρωθυπουργὸ τῆς Ἑλλάδας: «Στὸ ὄνομα ὅλων τῶν Γάλλων ἀπευθύνω στὴν Ἐξοχότητά σας, στὴν Κυβέρνησή σας καὶ στὸν Ἑλληνικὸ Λαὸ τὸ χαιρετισμὸ τοῦ θαυμασμοῦ καὶ τῆς πίστης μας σ᾽ αὐτόν. Οἱ Ἕλληνες ποὺ ξεσηκώθηκαν γιὰ μιὰ ἀκόμη φορά, γιὰ νὰ σώσουν τὴν ἀνεξαρτησία τους, δίνουν στὸν κόσμο ἕνα παράδειγμα ἀντάξιο τῆς ἀρχαίας παράδοσής τους…».
8. Τὸ 1942 ὁ Γάλλος Pierre Bourdan ὁμιλώντας στὸ BBC εἰπε: «Μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου θὰ φανεῖ ὅτι μετὰ τὴν ἀπόφαση τῆς Ἀγγλίας τοῦ 1940, ἦταν ἡ ἀνδρεία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ποὺ συνέβαλε περισσότερο στὸ νὰ σωθεῖ ὁ εὐρωπαϊκὸς πολιτισμός, ὁ δημιουργημένος ἀπὸ τὸν ἴδιο αὐτὸ λαὸ πρὶν ἀπὸ 2.400 χρόνια. Πρέπει νὰ τὸ σκέπτονται αὐτό, ὅταν θὰ διαμορφώσουν τὴν Εὐρώπη. Κάθε ἀχαριστία στὴν Ἑλλάδα θὰ ἰσοδυναμοῦσε μὲ προδοσία πρὸς τὴν Εὐρώπη».
9. Ὁ Ἄντονι Ἤντεν: «Ἂν τὸ μεσογειακὸ σχέδιο τοῦ Χίτλερ, ποὺ ἀπέτυχε χάρη στὴ νικηφόρα ἀντίσταση τῆς Ἑλλάδας, πετύχαινε, ἡ ἐπίθεση τῆς Γερμανίας ἐναντίον τῆς Ρωσίας θὰ εἶχε ἐντελῶς διαφορετικὰ ἀποτελέσματα».
10. Οἱ «Τάϊμς τῆς Νέας Ὑόρκης».: «…Σ᾽ ἕνα μήνα τὸ μικρὸ Ἑλληνικὸ Ἔθνος διέλυσε τὸν κακὸ ᾽φιάλτη ποὺ σκότιε τὸ πνεῦμα τοῦ ἐλεύθερου κόσμου… Οἱ Ἕλληνες κατάφεραν τὴν πρώτη πραγματικὴ ἧττα στὶς δυνάμεις τοῦ Ἄξονα… Καὶ ἂν ἀκόμη ἡ Ἑλλάδα συντριβόταν αὔριο, ἡ συμβολή της θὰ ἔμενε ἀμείωτη… Θὰ εἶναι δόξα τῆς νεότερης Ἑλλάδας τὸ ὅτι συνέτριψε τὸ μύθο τοῦ ἀήττητου Ἄξονα»!
11. Ἡ «Μάντζεστερ Γκάρντιαν»: «Στὸ ἑξῆς δὲν θὰ λέγεται ὅτι οἱ Ἕλληνες πολεμοῦν σὰν ἥρωες, ἀλλὰ ὅτι οἱ ἥρωες πολεμοῦν σὰν Ἕλληνες»!
12. Ὁ Ἄγγλος στρατάρχης Οὐέιβελ: «Ἀπὸ τὴ μακραίωνη καὶ περίλαμπρη Ἱστορία της ἡ Ἑλλάδα πολλὲς ἐπετείους μπορεῖ νὰ θυμᾶται μὲ περηφάνια καὶ νὰ γιορτάζει. Καμία ὅμως δὲν εἶναι λαμπρότερη ἀπὸ τὴν ἡμέρα ἐκείνη, ὅταν, σὲ τελείως ἀπρόκλητη ἐπίθεση ἑνὸς ἅρπαγα τυράννου, ἡ Ἑλλάδα σύσσωμη ἀντέταξε τὸ θρυλικὸ «ΟΧΙ»… Κι ἑνωμένη ἡ Ἑλλάδα σὰν ἕνας ἄνθρωπος ὑπεράσπισε τὴν πανάρχαιη Κληρονομιά της. Τὴν ἡμέρα ἐκείνη προστρέξατε, Ἕλληνες, στὸν ἀγώνα γιὰ τὴν Ἐλευθερία τῆς Εὐρώπης καὶ ὅλου τοῦ κόσμου…»!
13. Ὁ Πρωθυπουργὸς τοῦ Καναδᾶ Μακένζυ Κίνγκ: «Τὴ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποία ἡ κοιτίδα τοῦ εὐγενέστερου πολιτισμοῦ ποὺ γνώρισε ἡ ἀνθρωπότητα, ἡ χώρα στὴν ὁποία ὀφείλουμε ὅ,τι κάμνει τὴ ζωὴ ἀνώτερη καὶ ὡραιότερη, δέχεται τέτοια ἄδικη ἐπίθεση, ἡ θέση τῶν ἀληθινῶν ἀνθρώπων εἶναι στὸ πλευρό της».
14. Ὁ ἐξόριστος Πρωθυπουργὸς τοῦ Βελγίου στὸ Λονδίνο: «Ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ ἀπάντηση πρὸς τὸν εἰσβολέα ὁ βελγικὸς λαὸς αἰσθάνθηκε νὰ ἀναγεννιέται στὴν ψυχή του ἡ ὡραιότερη ἐλπίδα καὶ ἡ πίστη του γιὰ τὴ νίκη στὸν ἀγώνα τοῦ δικαίου».
Ἡ Ρωμιοσύνη νίκησε. Καὶ ἔγινε ὁ Βράχος ποὺ συνετρίβη ὁ Φασισμός! Ὁ Γιάννης Ρίτσος ἐκφράζοντας ὁλόκληρη τὴ Ρωμιοσύνη μᾶς βεβαιώνει: Διαβάζουμε τὰ τελευταῖα παραρτήματα.
Νικούμε. Νικούμε. Πάντα νικάει τὸ Δίκιο!
Μιά μέρα θὰ νικήσει ὁ ἄνθρωπος!
Μιὰ μέρα ἡ Λευτεριὰ θὰ νικήσει τὸν πόλεμο!
Μιὰ μέρα θὰ νικήσουμε γιὰ πάντα!
Ὤ παῖδες Ἑλλήνων, Ἴτε!
Γιὰ τὴν ἀδιάκοπη συνέχεια τοῦ Ἑλληνισμοῦ στὸ διάβα τῶν αἰώνων ὁ Νικόλαος Βασιλειάδης#[39] ἐπισημαίνει:
Ἀναμφισβήτητα τὸ ἔπος τοῦ 1940 – 41 ἀνήκει σ᾽ ὅλους τοὺς Ἕλληνες. Ὅλος ὁ λαός μας ἑνωμένος, μὲ μιὰ ψυχή, χωρὶς κανένα δισταγμό, ὄρθωσε τὸ ἀνάστημά του στὸν ὁρμητικὸ χείμαρρο τοῦ φασισμοῦ καὶ τοῦ ναζισμοῦ. Τὸ «ΟΧΙ» τοῦ τότε πρωθυπουργοῦ Ἰω. Μεταξᾶ ἤτανε ἡ φωνή, ποὺ ἔβγαινε ἀπὸ τὶς ψυχὲς τῶν Πανελλήνων. Ἐκεῖνος τὸ διατύπωσε καὶ τὸ πρόσφερε στὴν κατάλληλη στιγμή, μὲ πεποίθηση στὴ νίκη. Τὸ εἶπε ὁ ἕνας, γιατὶ σ᾽ ἐκεῖνον τόλμησε νὰ παρουσιαστεῖ μέσα στὴ νύχτα ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Μουσολίνι καὶ ν᾽ ἀπαιτήσει κυνικὰ ἄμεση συνθηκολόγηση!
Ὡστόσο τὸ προβάδισμα γιὰ τὴ μεγάλη νίκη ἀνήκει στοὺς γενναίους μαχητές μας, ἀφοῦ αὐτοὶ κτυπήθηκαν ἄμεσα μὲ τὸν ἐχθρό. Σύμβολο ἀνδρείας τῶν πολεμιστῶν μας καὶ φόβητρο τῶν Ἰταλῶν στάθηκε ὁ τσολιάς, ποὺ ἀνάτρεψε τὸν ἐχθρὸ στὸ Σμόλικα, στὴν Πίνδο, στὸ Ἰβάν, στὴ Μοράβα. Τὸ σύμβολο ὅμως τοῦτο τῆς ἑλληνικῆς λεβεντιᾶς ἔχει τὶς ρίζες του στὰ πολὺ παλιὰ χρόνια τῆς ζωῆς τοῦ Ἔθνους μας. Τσολιὰ ἀποκαλούσανε τὸν ἥρωα καὶ ὑμνούσανε τοὺς ἄθλους του τὸ ᾽40-᾽41. Εὔζωνα τὸν φώναζε καὶ τὸν θαύμαζε ὁ λαός μας στὸν πόλεμο τοῦ 1912-13. Παλληκάρι ἀποκαλοῦσε ὁ ραγιὰς τὸν κλέφτη μὲ τὴ λερὴ φουστανέλλα στὴν Ἐθνεγερσία τοῦ 1821. Ἔρχεται καὶ ὁ Henri Grégoire (Ἀνρὶ Γκρεγκουάρ) στὸ βιβλίο του «Ὁ Διγενὴς Ἀκρίτας· ἡ Βυζαντινὴ Ἐποποιΐα στὴν ἱστορία καὶ στὴν ποίηση». (N. York, N. Y., 1942) καὶ μᾶς ὑπενθυμίζει, πὼς ἡ μορφὴ τοῦ Διγενῆ παριστάνεται μὲ φουστανέλλα στὴν κεραμικὴ διακοσμητικὴ τῶν Βυζαντινῶν χρόνων. Ὥστε ὁ ἥρωας τῶν νεότερων χρόνων τοῦ Ἑλληνισμοῦ φοράει τὸ χιτώνα τοῦ ἀκρίτα τοῦ Βυζαντίου, ἕνα χιτώνα ποὺ ἔφτανε ὥς τὰ γόνατα. Κι εἶναι γνωστό, πὼς ὁ ἀκρίτας ἐκεῖνος στεκόταν βιγλάτορας στὰ ἐθνικὰ σύνορα. Ἤτανε ὁ φρουρὸς τοῦ πολιτισμοῦ μὲ τ᾽ ἀκατάβλητο θάρρος καὶ τὴν ἀπίθανη δύναμή του, ποὺ ἦταν τόση, ὥστε στὸ ψυχορράγημά του νὰ τὸν τρομάζει ἡ γῆ· ὁ οὐρανὸς νὰ βροντᾶ καὶ ν᾽ ἀστράφτει· κι ὁ ἐπάνω κόσμος νὰ συγκλονίζεται «πῶς θὰ σκεπάσει τὸν ἀιτό, τῆς γῆς τὸν ἀντρειωμένο»!
Τέτοιος κι ὁ ἀντρειωμένος ἀιτὸς τοῦ ᾽40-᾽41. Ἄξιος πολεμιστής. Μὲ χαλύβδινο ψυχικὸ σθένος. Μὲ ἄγρυπνη τὴν ψυχή. Μὲ πίστη στὸ δίκιο του ἀγώνα. Μὲ βεβαιότητα ὅτι τὸν ἀγώνα του εὐλογεῖ ὁ Θεὸς κι ἡ Μεγαλόχαρη. Μὲ τὴν ξιφολόγχη καὶ τὴν κραυγὴ «ἀέρα» δρασκέλιζε τὰ πανύψηλα βουνὰ καὶ τὶς κακοτράχαλες πλαγιὲς τὶς καμωμένες ἀπὸ σιδερόπετρες καὶ τὶς κορφὲς τὶς σκεπασμένες μὲ τὰ χιόνια κι ἔδιωχνε σὲ δυὸ μονάχα βδομάδες τὸν εἰσβολέα ἀπ᾽ τ᾽ ἁγιασμένα χώματά μας.
Σημειώσεις:
[38]. Ἴδετε Γιώργου Κούβελα, Ἡ Μαρτυρική Ρωμιοσύνη, σ. 56 ἑπ. #[39]. Νικολάου Π. Βασιλειάδη, Γιὰ τὴν Ἐλευθερία, ἐκδ. Σωτήρ, Ἀθῆναι 2007.