Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Ὁ Ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς ἀναφέρει τὰ ἀκόλουθα γιὰ τὴ μοναδικότητα τῆς Μίας Ἁγίας Ἐκκλησίας: «Ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι μόνο μία, ἀλλὰ καὶ μοναδική. Ἐν τῷ Κυρίῳ Ἰησοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν πολλὰ σώματα, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἐν αὐτῷ πολλὲς Ἐκκλησίες. Ἐν τῷ Θεανθρωπίνῳ αὐτοῦ σώματι ἡ Ἐκκλησία εἶναι μία καὶ μοναδική, ὅπως ὁ Θεάνθρωπος, ὁ Χριστός, εἶναι ἕνας καὶ μοναδικός»*.
Δυστυχῶς ἀντορθόδοξες διδασκαλίες περὶ τῆς “καθ’ὅλου Ἐκκλησίας”, ἡ ὁποία περιλαμβάνει καὶ τὸν Παπισμό, στρεβλώνουν τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησιολογία. Τὰ περὶ τῆς “καθ’ὅλου Ἐκκλησίας”, ἡ ὁποία περιλαμβάνει καὶ τὸν Παπισμό, ἀντιστρατεύονται τὴ μοναδικότητα τῆς Ἐκκλησίας.
Ἰδιαίτερα κατὰ τὴν περίοδο τῆς συνάντησης τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη Ἀθηναγόρα μὲ τὸν Πάπα Παῦλο τὸν Στ΄ τὸ ἔτος 1967, ἀλλὰ καὶ μετά, παρατηρεῖται ἔνταση τῆς ἐπιμονῆς στὸ θεώρημα τοῦτο, τὸ ὁποῖο στρεβλώνει τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησιολογία.
Ἡ ἔννοια τῆς καθ’ ὅλου Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία περιλαμβάνει καὶ τὸν Παπισμό, καθὼς καὶ τὸ θεώρημα τῶν “δύο πνευμόνων”, οὐδόλως παραπέμπουν στὴ μοναδικότητα τῆς Μίας Ἁγίας Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, τῆς Ὀρθόδοξης δηλαδὴ Ἐκκλησίας. Αὐτὰ στρεβλώνουν τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησιολογία.
Χαρακτηριστικὸ ἦταν καὶ τὸ περὶ τῆς “καθ’ ὅλου Ἐκκλησίας”, τὸ ὁποῖο ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄ ἀπεύθυνε στὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη Ἀθηναγόρα, ὁμιλῶν περί “τῆς ἑνότητος μεταξὺ τῶν Ἐκκλησιῶν Ὀρθοδόξου καὶ Ρωμαιοκαθολικῆς, ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς καθ’ ὅλου Ἐκκλησίας”**.
Νὰ ὑπενθυμίσουμε ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄, μὲ τηλεγράφημά του πρὸς τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη Ἀθηναγόρα, τὸ ὁποῖο εἶχε σταλεῖ καθ’ ὅν χρόνο ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Ἀθηναγόρας βρισκόταν στὸ Βατικανὸ (γιὰ τὴ συνάντηση μὲ τὸν Πάπα Παῦλο τὸν Στ΄), στὶς 27 Ὀκτωβρίου 1967, ἀνέφερε τὰ ἑξῆς: «Αὐτοῦ Παναγιότητα Πατριάρχην Ἀθηναγόραν, Βατικανόν. Ἄσμενοι ἐδεξάμεθα τηλεγράφημα Ὑμετέρας γερασμιωτάτης Παναγιότητας, δι’ οὗ ἀγγέλλει ἡμῖν Αὕτη μετάβασιν Αὐτῆς εἰς Βατικανόν πρὸς ἐπίσκεψιν Αὐτοῦ Ἁγιότητος Πάπα Παύλου Ἕκτου. Πληρούμεθα χαρᾶς πολλῆς ἐπὶ ἱστορικῇ συναντήσει καὶ εὐχάς ἱκετηρίους ἐκ βάθους ψυχῆς τῷ Θεῷ ἀναπέμπομεν, ὅπως εὐλογῆ δαψιλῶς τὰς βουλάς Αὐτῆς καὶ ἐνεργείας πρὸς προαγωγὴν τοῦ πνεύματος τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ἑνότητος μεταξὺ τῶν Ἐκκλησιῶν Ὀρθοδόξου καὶ Ρωμαιοκαθολικῆς, ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς καθ’ ὅλου Ἐκκλησίας καὶ πρὸς δόξαν τοῦ Οὐρανίου Δομήτορος. Λευκωσία 27.10.1967. Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος»**.
Ἡ ἀναφορὰ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ περὶ «τῆς ἑνότητος μεταξὺ τῶν Ἐκκλησιῶν Ὀρθοδόξου καὶ Ρωμαιοκαθολικῆς, ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς καθ’ ὅλου Ἐκκλησίας»**, δὲν εἶναι σύμφωνη μὲ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησιολογία. Εἶναι ἀτόπημα μεγάλο νὰ θεωροῦμε τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, δηλαδὴ τὴν Μία Ἁγία Ἐκκλησία, ὡς μέρος τῆς «καθ’ ὅλου Ἐκκλησίας».
Ὁ Ὁμότιμος Καθηγητὴς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ ΑΠΘ Δημήτριος Τσελεγγίδης, σὲ ἄρθρο του, τὸ ὁποῖο τιτλοφορεῖται “Εἶναι οἱ Ἑτερόδοξοι μέλη τῆς Ἐκκλησίας;” σημειώνει μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς: «Ἡ θεωρία τῶν δύο “πνευμόνων” τοῦ Χριστοῦ. Ἡ θεωρία αὐτὴ ἔχει τὴν πατρότητά της στὸν Ρωμαιοκαθολικισμό. Σύμφωνα μὲ τὴ θεωρία αὐτὴ ὁ Χριστὸς ἔχει ὡς “πνεύμονές” Του τόν Ρωμαιοκαθολικισμὸ καὶ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Σήμερα, δυστυχῶς, ἡ θεωρία αὐτὴ υἱοθετήθηκε καὶ ἀπὸ πολλοὺς Ὀρθόδοξους Ἱεράρχες καὶ λαϊκοὺς Ἀκαδημαϊκοὺς θεολόγους, μᾶλλον ἀβασάνιστα. Καί τοῦτο, γιατί ἡ θεωρία αὐτὴ κρινόμενη ἀπὸ Ὀρθόδοξη ἄποψη ὄχι μόνο ἀθεολόγητη εἶναι, ἀλλὰ καὶ κυριολεκτικὰ βλάσφημη»***.
Δυστυχῶς δὲν εἶναι λίγοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν περὶ τῆς “καθ’ ὅλου Ἐκκλησίας”. Αὐτὰ ἀναφέρονται καὶ στὸ θεώρημα τῶν δύο πνευμόνων”. Τὰ περὶ τῆς “καθ’ ὅλου Ἐκκλησίας”, κατ’ οὐσία ἀντιστρατεύονται τὴ μοναδικότητα τῆς Ἐκκλησίας. “Ἐν τῷ Θεανθρωπίνῳ αὐτοῦ σώματι ἡ Ἐκκλησία εἶναι μία καὶ μοναδική, ὅπως ὁ Θεάνθρωπος, ὁ Χριστός, εἶναι ἕνας καὶ μοναδικός»*, τονίζει ὁ Ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς. Τὰ περὶ τῆς “καθ’ ὅλου Ἐκκλησίας” εἶναι ξένα πρὸς τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησιολογία.
Σημειώσεις:
* Ἁγίου Ἰουστίνου Πόποβιτς «Δογματική τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας» (Ἀναδημοσίευση ἀπὸ τὴ γαλλικὴ μετάφραση στὸν Ὀρθόδοξο Τύπο, 29/6/2007). ** Ἐκκλησιατικὸ Περιοδικὸ “Ἀπόστολος Βαρνάβας” – Ὄργανον τῆς Ἐκκλησίας Κύπρου (Ἰαννουάριος-Φεβρουάριος 1968). *** Ἔκδοση (ἔκτακτη) “Ἐν συνειδήσει” Ἱερᾶς Μονῆς Μεγάλου Μετεώρου – Ἰούνιος 2009.