Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Μὲ λύπη παρατηρήσαμε νὰ ἐγείρεται ἀνυπόστατα θέμα νεοβαρλααμισμοῦ γιὰ τὸ θέμα τοῦ προβληματισμοῦ τῆς χρήσης μάσκας ἐντὸς τῶν Ἱερῶν Ναῶν καὶ ἰδιαίτερα τῆς προσκύνησης Ἱερῶν Λειψάνων μὲ χειρουργικὴ μάσκα. Ἀτυχέστατα ἐνέπλεξαν ὡς μὴ ὤφειλαν τὴν κακοδοξία τοῦ νεοβαρλααμισμοῦ, ἀποδίδοντες αὐτὴν στὴν ἀντίθετη μὲ αὐτοὺς ἄποψη.
Εἶναι πρωτόγνωρος στὴν ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ ἀπόλυτος δισταγμὸς γιὰ προσκύνηση τῶν χαριτόβρυτων Ἁγίων Λειψάνων, μὲ τὸν κίνδυνο, ὅπως ἰσχυρίζονται, τῆς μετάδοσης τοῦ κορωνοϊοῦ. Ἀποδίδουν μάλιστα τὴ διαχρονικὴ αὐτὴ ἐκκλησιαστικὴ στάση στὴν κακοδοξία τοῦ νεοβαρλααμισμοῦ. Ποιοὶ ὅμως εἶναι οἱ ἀμφισβητοῦντες τὴ Θεία Χάρη; Οἱ προσκυνοῦντες τὰ χαριτόβρυτα Ἅγια Λείψανα μὲ τὴ χρήση χειρουργικῆς μάσκας, ἢ ὅσοι προσκυνοῦν χωρὶς αὐτή;
Ποιὸς ἰσχυρίστηκε ὅτι ἡ μάσκα ἐμποδίζει τὴ Θεία Χάρη; Ἡ ἄρνηση προσκύνησης τῶν χαριτόβρυτων Ἁγίων Λειψάνων χωρὶς χειρουργικὴ μάσκα, μὲ τὸν ἰσχυρισμὸ ὅτι μπορεῖ νὰ γίνει μὲ τὴν προσκύνηση μετάδοση τοῦ ἰοῦ αὐτοῦ, τί καταδεικνύει; Τὸ ζήτημα τῆς μετάδοσης μικροβίων λόγῳ κορωνοϊοῦ, ἔγινε δυστυχῶς ἀφορμὴ καὶ γιὰ ἀμφισβήτηση τῆς Θείας Κοινωνίας καὶ γιὰ τὸ ὁποῖο οἱ ἐγείραντες θέμα δῆθεν νεοβαρλααμισμοῦ, οὔτε ἀκροθιγῶς δὲν ἀναφέρθηκαν σ’ αὐτό.
Ἕνα ἐπίσης πολὺ σοβαρὸ θέμα ποὺ ἐγείρεται, ἀφοῦ θὰ ἑορτάσουμε αὐτὲς τὶς μέρες τὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ, εἶναι καὶ τὸ γεγονὸς πὼς καμιὰ διαμαρτυρία δὲν ἔχει γίνει ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ὁμιλοῦν γιὰ νεοβαρλααμισμό, γιὰ τὸ ζήτημα τοῦ ὄντως βαρλααμισμοῦ ποὺ ἔχει ἐγερθεῖ στὶς μέρες μας. Εἴδαμε νὰ προβάλλεται ἀπὸ ἱερωμένο τῆς Ἐκκλησίας μας ἡ κακόδοξη θέση, ὅτι δῆθεν εἶναι αἱρετικὴ ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ περὶ τῶν Ἀκτίστων Θείων Ἐνεργειῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, χαρακτηρίζοντάς την μάλιστα ὡς παραλογισμό. Τὸν ὄντως βαρλααμισμὸ τῆς κακοδοξίας αὐτῆς δὲν τὸν ἔχουν ἀντιληφθεῖ; Διαβάλλεται ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς γιὰ παρανόηση καὶ αἵρεση καὶ δὲν ἀναφέρονται οὔτε ἀκροθιγῶς σ’ αὐτό.
Ἡ περὶ τῶν Ἀκτίστων Θείων Ἐνεργειῶν διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ ἀποτελεῖ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἁπλὰ ἐπανέλαβε αὐτὴν, ὅταν προέκυψε ἡ αἱρετικὴ διδασκαλία τοῦ Βαρλαὰμ καὶ τοῦ Ἀκινδύνου. Ὁ Ἅγιος Βασίλειος διακρίνει τὴν οὐσία ἀπὸ τὶς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ. Ὁ Ἅγιος Βασίλειος τονίζει τὸ ἀπρόσιτον τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ. Οἱ ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ εἶναι ποὺ κατεβαίνουν σέ μᾶς. “Αἱ μὲν γὰρ ἐνέργειαι αὐτοῦ πρὸς ἡμᾶς καταβαίνουσιν, ἡ δὲ οὐσία αὐτοῦ μένει ἀπρόσιτος” (Ἁγίου Βασιλείου, Ἐπιστολὴ 234). Αὐτὸ ποὺ τονίζει ὁ Ἅγιος Βασίλειος τί καταδεικνύει; Γιὰ ποιὸ λόγο διακρίνει ὁ Ἅγιος Βασίλειος τὴν οὐσία ἀπὸ τὶς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ; Δὲν συμπεραίνει κανεὶς ἐμφανέστατα ὅτι ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀπρόσιτος, ἐνῷ αὐτὸ δὲν συμβαίνει γιὰ τὶς Ἄκτιστες Θεῖες ἐνέργειες;
“Ἡμεῖς δὲ ἐκ τῶν ἐνεργειῶν γνωρίζειν λέγομεν τὸν Θεὸν ἡμῶν, τῇ δὲ οὐσίᾳ αὐτῇ προσεγγίζειν οὐχ ὑπισχνούμεθα” (Ἁγίου Βασιλείου, Ἐπιστολὴ 234). Ὁ Ἅγιος Βασίλειος τονίζει τὸ ἀπρόσιτόν τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ ἀναφέροντας ὅτι “τῇ δὲ οὐσίᾳ αὐτῇ προσεγγίζειν οὐχ ὑπισχνούμεθα”. Γιατί δὲν ἀναφέρει τὸ ἴδιο καὶ γιὰ τὶς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ ὁ Ἅγιος Βασίλειος; Ἐμεῖς γνωρίζουμε τὸν Κύριο καὶ Θεό μας ἀπὸ τὶς ἐνέργειές του. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητεῖται τὸ Ἄκτιστο τῶν Θείων Ἐνεργειῶν, διὰ τῶν ὁποίων γνωρίζουμε τὸν Θεό;
Ἡ σιωπὴ ποὺ κάλυψε τὴν κακοδοξία τοῦ ἱερωμένου αὐτοῦ περὶ τῆς Θείας Χάριτος στὶς μέρες μας, δὲν εἶναι κάτι τὸ πρωτόγνωρο. Κακόδοξη διδασκαλία περὶ τῆς Θείας Χάριτος Ἁγιορείτη μοναχοῦ, ὁ ὁποῖος μάλιστα ὑπῆρξε καὶ γέροντας συνοδείας, ὅτι δῆθεν ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὑπεράνω τῆς Θείας Χάριτος, προβλήθηκε καὶ ἀπὸ Ὀρθόδοξη Ἱερὰ Μονή. Ἀντὶ ἀνασκευῆς τῆς κακοδοξίας αὐτῆς περὶ τῆς Θείας Χάριτος, δυστυχῶς προτιμήθηκε ὁ ἔπαινος τῆς θεολογίας τοῦ ἐν λόγῳ μοναχοῦ ἀπὸ κάποιους Ἱεράρχες τῆς Ἐκκλησίας μας. Γιὰ τὸν ὄντως βαρλααμισμὸ ποὺ ἔχει ἐγερθεῖ στὶς μέρες μας, δὲν ἐνοχλοῦνται;