Τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση
Ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἐπιλέξει στὴ ζωή του ὅ,τι θέλει. Ἀνάλογα μὲ τὴν κρίση του, τὶς ἐπιθυμίες του, καὶ τὶς γνώσεις του. Ὅπως εἶναι ἐλεύθερος καὶ νὰ ἀναθεωρήσει τὶς προηγούμενες ἐπιλογές του καὶ νὰ ἀρνηθεῖ τὸ μονόδρομο. Τὸ μεγάλο, ὡστόσο, πρόβλημα εἶναι ὅτι δὲν ἔχει ὀρθὴ κρίση καὶ ἐπηρεάζεται εὔκολα ἀπὸ τοὺς πονηροὺς καὶ ἐπιτήδειους, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν πάντα ἀνάμεσά μας καὶ συνήθως διαθέτουν ὅλα τὰ μέσα ἐπηρεασμοῦ καὶ ἐξαπάτησης. Ὅλοι αὐτοὶ εἶναι ἐργάτες τοῦ κακοῦ καὶ ἔχουν πολλὰ θύματα, ἀφοῦ προτείνουν τὴν ἀδικία, τὴ δολιότητα, τὴν κοσμικὴ «εὐτυχία», τὴν ἱκανοποίηση τῶν ἁμαρτωλῶν παθῶν καὶ τὶς σαρκικὲς ἡδονές. Μοιάζουν μὲ ὁρμητικὸ χείμαρρο ποὺ καταστρέφει τὰ πάντα στὸ πέρασμά του.
Ὑπάρχουν ὅμως κι ἐκεῖνοι ποὺ γνωρίζουν τὸν προορισμὸ τους πάνω στὴ γῆ, ἔχουν προσανατολισμό, τηροῦν τὶς αἰώνιες ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ καὶ δὲν ἐπιτρέπουν στοὺς κακοποιοὺς νὰ κάνουν αὐτὸ ποὺ θέλουν, νὰ καταστρέψουν τὴν κοινωνία ἀπομακρύνοντάς την ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. Ἐπίσης ἀπέναντι στούς ἀρχηγοὺς καὶ ἐξουσιαστὲς εἶναι προσεκτικοί, δὲν παρασύρονται, οὔτε τοὺς παρακαλοῦν γιὰ κάποια διευκόλυνση ἢ γιὰ ἐξυπηρέτηση κάποιων συμφερόντων. Αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τοὺς χαίρεσαι καὶ ὅταν ἐπικοινωνεῖς μαζί τους προσανατολίζεσαι καὶ παίρνεις δύναμη, γιὰ νὰ ἀντισταθεῖς στοὺς ἐργάτες τοῦ κακοῦ. Αὐτὸ τὸ τελευταῖο προϋποθέτει ψυχικὴ δύναμη, γιατί οἱ κακοὶ ἀπειλοῦν, ψευδολογοῦν, συκοφαντοῦν, ἀδικοῦν καὶ κάποτε δὲν διστάζουν νὰ βιαιοπραγήσουν. Ὅμως ὁ ἠθικὸς ἄνθρωπος ἔχει πάντα τὴν ἄνωθεν βοήθεια καὶ κόβει τὴν ὁρμὴ τοῦ κακοῦ.
Ὁ ἅγιος Πορφύριος τόνιζε ὅτι οἱ ἄνθρωποι πρέπει νὰ καλλιεργοῦν τὴν ψυχή τους καὶ νὰ ἀκολουθοῦν τὸ δρόμο τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Μόνο τότε θὰ νικοῦν τὸ κακὸ ποὺ ὑπάρχει στὴν κοινωνία καὶ θὰ παραδειγματίζουν καὶ τοὺς ἄλλους νὰ κάνουν τὸ ἴδιο. Καὶ ὅλα αὐτὰ μὲ σεβασμὸ πρὸς τὴν ἐλευθερία τοῦ ἄλλου. Χρησιμοποιοῦσε καὶ ἕνα παράδειγμα, γιὰ νὰ τονίσει τὴν ἐλευθερία ἐπιλογῆς ποὺ πρέπει νὰ ἔχει ὁ ἄνθρωπος. Ἔλεγε: «Ἡ ψυχὴ εἶναι ἕνας κῆπος χωρισμένος σὲ δύο μέρη. Στὸν μισὸ φυτρώνουν ἀγκάθια, στὸν ἄλλο μισὸ λουλούδια. Ὑπάρχει καὶ μία δεξαμενὴ νεροῦ μὲ δύο βρύσες καὶ δύο αὐλάκια. Ἡ μία κατευθύνει τὸ νερὸ στὰ ἀγκάθια καὶ ἡ ἄλλη στὰ λουλούδια. Κάθε φορά μόνο μία βρύση μπορῶ ν’ ἀνοίξω. Ἀφήνω ἀπότιστα τὰ ἀγκάθια καὶ μαραίνονται, ποτίζω τὰ λουλούδια καὶ ἀνθίζουν».
Ἡ πλειοψηφία ὅμως τῶν ἀνθρώπων ποτίζει τὰ ἀγκάθια καὶ ἀφήνει ἀπότιστα τὰ λουλούδια! Ἀδιαφορεῖ γιὰ τὶς ἀρετὲς καὶ πάντα ἀκολουθεῖ τὸ δρόμο τῆς ἁμαρτίας, χωρὶς νὰ ἔχει καμιὰ δικαιολογία. Ἐνῷ γνωρίζει τί πρέπει νὰ ἐπιλέξει, μένει ἀδιάφορη καὶ πνίγει τὴ φωνὴ τῆς συνείδησης. Περιφρονεῖ τὶς ἐντολὲς τοῦ οὐράνιου Πατέρα, ἐνῷ εἶναι εὔπιστη στοὺς πειρασμοὺς καὶ τὶς φιλήδονες προτάσεις τοῦ διαβόλου. Οἱ εὐθύνες τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἶναι πολὺ μεγάλες, γιατί μόνοι τους ἐπέλεξαν τὸ σκοτάδι, ἐνῷ γνώριζαν τὸ λαμπρὸ φῶς. Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος λέει σχετικὰ γιὰ τὸ θέμα ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ: «Τὴ γνώση τῆς ἀρετῆς τήν φύτεψε ὁ Θεὸς μέσα στὴ φύση μας· τὴν ἐφαρμογὴ της ὅμως καὶ τὴ διόρθωσή μας τὶς ἄφησε στὴν ἐλεύθερη θέλησή μας».
Στὴν πνευματικὴ ζωή προοδεύουν μόνο ἐκεῖνοι ποὺ προσέχουν τὴ φωνὴ τῆς συνείδησής τους καὶ κάνουν ἀγώνα κατὰ τῶν παθῶν, μὲ συνεχῶς αὐξανόμενο ζῆλο καὶ ταπεινὸ φρόνημα.