Ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ θλιβερὰ καὶ συνάμα κωμικοτραγικὰ φαινόμενα ποὺ παρατηροῦνται σήμερα στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἡ ἐμφάνιση ἑνὸς ἰδιαίτερου τύπου κληρικοῦ: τοῦ νεαροῦ ἀρχιμανδρίτη, ὁ ὁποῖος, πρὶν προλάβει καλὰ-καλὰ νὰ μάθει τί σημαίνει νὰ εἶσαι μοναχός, ἔχει ἤδη μάθει νὰ συμπεριφέρεται σὰν μικρὸς ἐπίσκοπος.
Βεβαίως, δὲν ἀναφερόμαστε σὲ ὅλους τοὺς νέους ἀρχιμανδρίτες. Ἀναφερόμαστε σὲ μία συγκεκριμένη νοοτροπία ποὺ ἔχει μετατρέψει τὸ ἀρχιμανδριτικὸ ἀξίωμα ἀπὸ μαρτυρία μοναχικῆς ζωῆς σὲ πρῶτο σκαλοπάτι μιᾶς πολλὰ ὑποσχόμενης ἐκκλησιαστικῆς σταδιοδρομίας.
Ἰδοὺ, λοιπόν, τὸ μειράκιο τῶν εἴκοσι πέντε ἢ τριάντα ἐτῶν, Ἀρχιμανδρίτης! Ἡ λέξη καὶ μόνο κάποτε παρέπεμπε σὲ μοναχὸ δοκιμασμένο, σὲ ἄνθρωπο ποὺ γνώριζε τὴν ἄσκηση, τὴν ὑπακοή, τὴ σιωπή, τὴν ἀδελφότητα καὶ τὴν ἀφανῆ διακονία. Ὁ σύγχρονος τύπος, ὅμως, μπορεῖ νὰ μὴ ἔχει ζήσει οὔτε μία πραγματικὴ μοναστικὴ ἡμέρα. Μπορεῖ νὰ κατοικεῖ στὸ διαμέρισμά του, ἐνίοτε μαζὶ μὲ τοὺς γονεῖς του, νὰ διάγει μία ζωὴ ποὺ ἐλάχιστα θυμίζει τὴν παραδοσιακὴ μοναχικὴ πολιτεία καὶ παρ’ ὅλα αὐτὰ νὰ περιφέρει μὲ περισσὴ σοβαρότητα τὸν τίτλο τοῦ «Πανοσιολογιωτάτου Ἀρχιμανδρίτου».
Μέχρις ἐδῶ θὰ μποροῦσε κανεὶς ἁπλῶς νὰ μειδιάσει. Τὸ χαμόγελο, ὅμως, σταματᾶ, ὅταν ἀρχίζει ἡ ἄσκηση τῆς ἐξουσίας.
Διότι ὁ νεαρὸς ἀρχιμανδρίτης δὲν εἶναι ἁπλῶς ἀρχιμανδρίτης. Εἶναι «ἄνθρωπος τοῦ Δεσπότη». Καὶ αὐτὸ ἀλλάζει τὰ πάντα. Μπαίνει στὰ γραφεῖα τῆς Μητροπόλεως μὲ τὴν ἄνεση οἰκοδεσπότη. Γνωρίζει πρόσωπα καὶ πράγματα. Πληροφορεῖται τὰ πάντα. Ἔχει γνώμη γιὰ τὰ πάντα. Καὶ, κυρίως, ἔχει ἀποκτήσει ἐντυπωσιακὰ νωρὶς τὸ ὕφος τοῦ ἀνθρώπου ποὺ γνωρίζει ὅτι πίσω του βρίσκεται ἡ ἐξουσία.
Καὶ τότε ἔρχεται ἡ ὀφρύς. Ἡ περίφημη ἐπηρμένη ὀφρύς!
Ἀπευθύνεται στὸν ἑνικὸ σὲ ἱερεῖς ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ εἶναι πατέρες ἢ καὶ παπποῦδες του. Ὁ ἱερέας ἀπέναντί του μπορεῖ νὰ εἶναι ἑξῆντα ἢ ἑβδομῆντα ἐτῶν. Μπορεῖ νὰ ἔχει τριάντα ἢ σαράντα χρόνια ἱερωσύνης. Νὰ ἔχει βαπτίσει γενιές, νὰ ἔχει κηδεύσει πνευματικά του τέκνα, νὰ ἔχει ξενυκτήσει δίπλα σὲ ἀρρώστους, νὰ ἔχει ἀκούσει χιλιάδες ἀνθρώπινους πόνους καὶ νὰ ἔχει περάσει ὁλόκληρη τὴ ζωή του μέσα στὸ πετραχήλι καὶ στὴν ἐνορία.
Ν. Ρ.