Γ΄ ΜΕΡΟΣ
Συνεχίζοντας τὶς εὐεργετικὲς ἐπιδράσεις τῆς καλωσύνης στὴ ζωή μας, θὰ ὁλοκληρώσουμε τὸ θέμα μας, προσθέτοντας τὰ ἑξῆς:
Ἔχουμε μεγαλύτερη διάρκεια ζωῆς! Ὅπως ἀναφέρουν οἱ ἐπιστήμονες, ἡ καλωσύνη συμβάλλει σὲ μία αἴσθηση σκοποῦ ζωῆς, ποὺ ἔχει συνδεθεῖ μὲ μεγαλύτερη διάρκεια ζωῆς. Ἄτομα μὲ ὑψηλὸ σκοπὸ ζωῆς ἔχουν χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακῶν παθήσεων, ἐγκεφαλικῶν καὶ ἄνοιας.
Ὁ Καθηγητὴς Μοριακῆς Βιολογίας Carlos Lopez Otin καὶ εἰδικὸς στὴ γήρανση ἐπιβεβαιώνει ὅτι ἠ καλωσύνη ἐνεργοποιεῖ μηχανισμοὺς ποὺ συνδέονται μὲ τὴ σωματικὴ καὶ ψυχικὴ εὐεξία. Ἡ ἐπιστημονικὴ δημοσίευσή του στὸ περιοδικὸ Geromedicine τονίζει ὅτι οἱ πράξεις καλωσύνης ἀποτελοῦν μέρος τῆς διαδικασίας τῆς μακροζωίας.
Σύμφωνα μὲ μία μετὰ-ἀνάλυση ποὺ δημοσιεύθηκε στὸ Journal of Experimental Social Psychology, τὸ νὰ κάνει κανεὶς καλὰ πράγματα γιὰ ἄλλους ἀνθρώπους εἶναι ἕνας ἀποτελεσματικὸς τρόπος βελτίωσης τῆς εὐημερίας. Μία ἄλλη δὲ μελέτη ἀπὸ τὸ Evolution and Human Behavior διαπίστωσε ὅτι οἱ ἄνθρωποι ποὺ φρόντιζαν ἐθελοντικὰ τοὺς ἄλλους ἔζησαν περισσότερο ἀπὸ ἄτομα ποὺ δὲν τὸ ἔκαναν.
Ἄλλες ἐπιστημονικὲς ἔρευνες ἔχουν δείξει ὅτι ἡ ἐθελοντικὴ προσφορά, ὡς ἕνα εἶδος «ὀργανωμένης καλωσύνης» ποὺ εἶναι, συνδέεται μὲ τὴν μακροβιότητα καὶ τὴν καλύτερη σωματικὴ λειτουργία σὲ μεγαλύτερες ἡλικίες.
Σύμφωνα μὲ τὸν Καθηγητὴ τοῦ Havard (Τμῆμα Κοινωνικῶν καὶ Συμπεριφορικῶν Ἐπιστημῶν), Eric S. Kim, ποὺ ἦταν ἐπικεφαλῆς μίας σχετικῆς ἔρευνας, οἱ ἐνήλικες ἄνω τῶν 50 ἐτῶν ποὺ γίνονται ἐθελοντὲς γιὰ τουλάχιστον 100 ὧρες τὸν χρόνο, ἔχουν σημαντικὰ μειωμένο κίνδυνο θνησιμότητας καὶ βελτιωμένη αἴσθηση εὐεξίας.
Ἀναφέρει συγκεκριμένα: «Οἱ ἄνθρωποι εἶναι κοινωνικὰ πλάσματα ἀπὸ τὴν φύση τους. Ἴσως γι’ αὐτὸ τὸ μυαλὸ καὶ τὸ σῶμα μας νὰ ἀνταμείβονται ὅταν προσφέρουμε στοὺς γύρω μας. Τὰ εὑρήματά μας δείχνουν ὅτι ὁ ἐθελοντισμὸς μεταξὺ ἡλικιωμένων ἐνηλίκων δὲν ἐνισχύει μόνο τὴν κοινότητα, ἀλλὰ ἐμπλουτίζει τὴν ζωή μας, καθὼς ἐνισχύει τοὺς δεσμούς μας μὲ τοὺς ἄλλους. Ταυτόχρονα, προσδίδει αἴσθηση σκοποῦ καὶ εὐεξίας, προστατεύοντάς μας ἀπὸ τὰ ἀρνητικὰ συναισθήματα τῆς μοναξιᾶς, τῆς κατάθλιψης ἢ τῆς ἀπελπισίας. Ἡ ἀλτρουιστικὴ διάθεση μειώνει σημαντικὰ ὄχι μόνο τὸν κίνδυνο θανάτου, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐμφάνιση ποικίλων ἀσθενειῶν».
Καὶ πῶς γίνεται αὐτό; Ἡ ἀπάντηση τῶν ἐπιστημόνων εἶναι ὅτι ἡ καλωσύνη μᾶς δίνει σκοπό. Τὸ δὲ αἴσθημα τοῦ σκοποῦ μᾶς βοηθᾶ νὰ εἴμαστε συνδεδεμένοι μὲ τοὺς συνανθρώπους μας. Ἐπιπλέον ὑπάρχει καὶ μία βιοχημικὴ σχέση μεταξὺ καλωσύνης καὶ μακροζωίας, ἐπειδὴ ἀπομακρύνει ἢ περιορίζει τὰ ἀρνητικὰ συναισθύματα ποὺ ἐκτινάσσουν τὴν κορτιζόλη.
Ἔχουμε καὶ ἄλλα ἀκόμη… Διεθνὴς μελέτη ποὺ δημοσιεύθηκε στὸ Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology ἔδειξε ὅτι οἱ πράξεις καλωσύνης μειώνουν τὴ μοναξιὰ καὶ τὴν κοινωνικὴ ἀπομόνωση, δύο παράγοντες ποὺ συνδέονται ὅλο καὶ περισσότερο μὲ ἀρνητικὲς ἐπιπτώσεις στὴν ὑγεία. Καὶ αὐτὸ γιατί, ὅπως ἀναφέρουν οἱ εἰδικοὶ ἐπιστήμονες, «οἱ μικρὲς πράξεις καλωσύνης ἐνισχύουν τὶς κοινωνικὲς συνδέσεις, προσφέροντας ἕνα δίκτυο θετικῆς ἀλληλεπίδρασης ποὺ βοηθᾶ στὴ διαχείριση τῆς μοναξιᾶς».
Ἔπειτα οἱ καλὲς πράξεις εἶναι καὶ μεταδοτικές. Ὅπως παρατηρήθηκε καὶ ἀπὸ τὴν ἔρευνα τοῦ Ἕλληνα Καθηγητῆ τοῦ Χάρβαρντ Νικόλαο Χριστάκη, «ὁ ἀλτρουϊσμὸς εἶναι μεταδοτικός». Ἔτσι ἐκεῖνος ποὺ δέχθηκε μία πράξη καλωσύνης, συμβαίνει νὰ κάνει κι αὐτὸς κάτι ἀνάλογο σὲ κάποιον ἄλλο!. «Ἡ καλωσύνη τῶν ἀτόμων γίνεται χείμαρρος», παρατηρεῖ ὁ κ. Χριστάκης. Γιατί ὄχι καὶ στὸν ἴδιο τὸν προσφέροντα;
Ἀλλ’ αὐτὸ ἔχει καὶ ἕνα ἄλλο ἀποτέλεσμα. Δίνει καὶ τὸ μήνυμα γιὰ τὸ πῶς θέλουμε νὰ μᾶς φέρονται καὶ οἱ ἄλλοι καὶ νὰ κάνουν τὸ ἴδιο σ’ ἐμᾶς. Πόσο σημαντικὸ δὲν εἶναι κι αὐτό! Βλέπετε, μὲ ὅλα αὐτά, ἔχουμε πλέον σὲ λειτουργία τὸν «κύκλο τῆς καλωσύνης», ὅπως θὰ τὸν λέγαμε.
Ὅμως ὁ «κύκλος τῆς καλωσύνης» δὲν τελειώνει ἐδῶ. Γιατί , ὅπως ἔδειξαν οἱ ἔρρευνες, ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ οἱ καλές μας πράξεις βελτιώνουν τὴ διάθεσή μας, ἀπ’ τὴν ἄλλη αὐτὴ ἡ βελτιωμένη μας διάθεση, μᾶς ὠθεῖ νὰ γινόμαστε περισσότερο καλοί, αὐξάνοντάς τες!
Εἶναι ὄντως πολὺ σημαντικὸ ἡ καλωσύνη νὰ γίνεται «κλειδὶ» στὶς σχέσεις μας. Ὅπως ὑποστηρίζουν οἱ εἰδικοί, ὅταν συμβαίνει αὐτό, «ἐνισχύεται ἡ ἐμπιστοσύνη, ἡ αἴσθηση τῆς ἐγγύτητας καὶ ἡ συναισθηματικὴ σύνδεση, καθιστώντας τὶς σχέσεις πιὸ ἰσχυρὲς καὶ ἀνθεκτικές».
Τέλος, ἐπειδὴ ἡ καλωσύνη ἀνεβάζει τὴν διάθεσή μας, μᾶς βοηθᾶ στὴν ἐλαχιστοποίηση τῶν συναισθημάτων τῆς κατάθλιψης.
Συμπέρασμα
Εἶναι καταφάνερο μετὰ ἀπ’ ὅλα αὐτά, ὅτι ἡ ὑγεία μας δὲν καθορίζεται μόνο ἀπὸ τοὺς βιολογικοὺς παράγοντες, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν τρόπο ποὺ συμπεριφερόμαστε στοὺς συνανθρώπους μας. Εἶναι σαφῶς ἕνα πανίσχυρο ἐργαλεῖο, ὄχι μόνο γιὰ τὴν ψυχή μας, ἀλλὰ καὶ γι’ αὐτὴν ἀκόμη τὴν ὑγεία καὶ τὴν εὐεξία μας. Ἐνσωματώνοντάς την στὴν καθημερινότητά μας, ὁπωσδήποτε βελτιώνουμε τὴ ζωή μας. Δὲν μᾶς κάνει μόνο καλύτερους ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ μᾶς ἐξασφαλίζει ποιότητα ζωῆς. Ἔτσι, ὄχι μόνο «ἕνα μῆλο τὴν ἡμέρα τὸν γιατρὸ τὸν κάνει πέρα», κατὰ τὴν γνωστή μας παροιμία, ἀλλὰ καὶ μία καλὴ καὶ φιλάνθρωπη πράξη. Πόσα καλά, λοιπόν, ἔχει τὸ νὰ κάνει κανεὶς τὸ καλό! Τώρα πιὰ δὲν τὸ λέει μόνο τὸ Εὐαγγέλιο, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐπιστήμονες…
Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος