Γράφει ὁ κ. Εὐάγγελος Στ. Πονηρός Δρ Θ., Μ.Φ., Συντονιστής Ἐκπαιδ/κοῦ Ἔργου Θεολόγων Ἀττικῆς
5ον
Ζ΄. Τί εἶναι τελικά ἡ ἔκτρωσις;
Ὁ ὅρκος τοῦ πατέρα τῆς ἰατρικῆς Ἱπποκράτη, μέ σαφῆ ὅσο καί λιτή διατύπωση, ἀπαγορεύει τήν ἔκτρωση: “οὐδὲ γυναικὶ πεσσὸν φθόριον δώσω”. Ὁ Β΄ κανόνας τοῦ ἀρχιεπισκόπου Καισαρείας ἁγίου καί Μεγάλου Βασιλείου ἀποσαφηνίζει, ὅτι ἡ “φθορά τοῦ ἐμβρύου” εἶναι φόνος καί ὁρίζει θεραπεία τῶν ὑπευθύνων διά τῆς μετανοίας16. Αὐτά δέν γράφτηκαν στήν τύχη, γράφτηκαν ἀπό ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἀγαποῦσαν τά παιδιά καί γνώριζαν πώς ὁ Θεός δέν ἀποδέχεται τήν πράξη αὐτή. Τό δέ παιδί, ἀπό τήν πρώτη στιγμή τῆς συλλήψεως, εἶναι ζωντανός ὀργανισμός καί ἀναπτύσσεται ταχύτατα, ὁ δέ κτύπος τῆς καρδιᾶς του ἐντοπίζεται ἀπό τή δέκατη ἕβδομη ἡμέρα τῆς κυήσεως. Γι΄ αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ δέν ἀποδέχεται τήν πράξη αὐτή καί τήν ἀπορρίπτει ὡς φόνο, ὁ ὁποῖος βαρύνει ὅποιους ἀποφασίζουν καί τόν πραγματοποιοῦν, τόσο τούς γονεῖς τοῦ παιδιοῦ, ὅσο καί τόν φυσικό αὐτουργό, εἴτε ἰατρός εἶναι αὐτός, εἴτε ὁτιδήποτε. Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ διδάσκει τούς γονεῖς νά ἀνατρέφουν τά παιδιά, ὅσους κόπους καί θυσίες καί ἄν χρειάζεται τό ἐγχείρημα αὐτό, καί νά μή προτιμοῦν τήν εὔκολη λύση τῆς ἀποσείσεως τῶν εὐθυνῶν, δηλαδή τήν ἔκτρωση17.
Ἐργασία: Ἡ ἰατρική ἐπιστήμη ἔχει διαπιστώσει ὅτι τό ἔμβρυο ἔχει ζωή, ἄρα ἡ ἔκτρωση τήν καταστρέφει. Ἐπίσης, ἔχει διαπιστωθεῖ ὅτι ἡ ἔκτρωση εἶναι ἐπικίνδυνη γιά τή ζωή καί τήν ὑγεία τῆς μητέρας, τόσο τή σωματική, ὅσο καί τήν ψυχική. Συζητῆστε καί ἀναλύστε, ποιά εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ πατέρα γιά τά προβλήματα αὐτά, τί πρέπει νά πράττει καί τί δέν πρέπει νά πράττει18.
Η΄. Πότε ἀρχίζει ἡ ἀγωγή τῶν παιδιῶν;
“Ἡ ἀγωγή τῶν παιδιῶν ἀρχίζει ἀπό τήν ὥρα τῆς συλλήψεώς τους. Τό ἔμβρυο ἀκούει κι αἰσθάνεται μέσα στήν κοιλιά τῆς μητέρας του. Ναί, ἀκούει καί βλέπει μέ τά μάτια τῆς μητέρας. Ἀντιλαμβάνεται τίς κινήσεις καί τά συναισθήματά της, παρόλο πού ὁ νοῦς του δέν ἔχει ἀναπτυχθεῖ. Σκοτεινιάζει τό πρόσωπο τῆς μάνας, σκοτεινιάζει κι αὐτό. Νευριάζει ἡ μάνα, νευριάζει κι αὐτό. Ὅ,τι αἰσθανεται ἡ μητέρα, λύπη, πόνο, φόβο, ἄγχος κ.λπ., τά ζεῖ κι αὐτό. Ἄν ἡ μάνα δέν τό θέλει τό ἔμβρυο, ἄν δέν τό ἀγαπάει, αὐτό τό αἰσθάνεται καί δημιουργοῦνται τραύματα στήν ψυχούλα του, πού τό συνοδεύουν σ΄ ὅλη του τή ζωή. Τό ἀντίθετο συμβαίνει μέ τ΄ ἅγια συναισθήματα τῆς μάνας. Ὅταν ἔχει χαρά, εἰρήνη, ἀγάπη στό ἔμβρυο, τά μεταδίδει σ΄ αὐτό μυστικά, ὅπως συμβαίνει μέ τά γεννημένα παιδιά.”
Γέρων Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης, Βίος καί λόγοι, Η΄ ἔκδοση, Ἱερά μονή Χρυσοπηγῆς, Χανιά 2007, σ. 415.
Ἐργασία: Συζητῆστε καί γράψτε, τί πρέπει νά πράττει ὁ πατέρας τοῦ παιδιοῦ καί ὁλόκληρη ἡ οἰκογένεια, ὥστε νά ἔχει ἡ ἔγκυος καί μέλλουσα μητέρα χαρά, εἰρήνη καί νά αἰσθάνεται ἀγάπη19.
Θ΄. Ἀπό ποῦ ἀρχίζει ἡ σωστή ἀγωγή τῶν παιδιῶν
Πῶς δέν εἶναι ἄτοπο τό νά στέλνουμε τά παιδιά νά μάθουν τέχνες καί νά πηγαίνουν στό σχολεῖο, ἀλλά νά μή τά ἀνατρέφουμε “ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου” (Ἐφεσίους 6, 4); Γι΄ αὐτό βέβαια πρῶτοι ἐμεῖς ἀπολαμβάνουμε τούς καρπούς ἀνατρέφοντας παιδιά πού τά χαρακτηρίζει τό θράσος, ἡ ἀκολασία, ἡ ἀπείθεια, ἡ βαναυσότητα. Λοιπόν, μή τό κάνουμε αὐτό, ἀλλά νά ὑπακοῦμε στόν μακάριο ἀπόστολο Παῦλο, πού μᾶς συμβουλεύει αὐτό: νά τά ἀνατρέφουμε “ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου”. Νά τούς δώσουμε τό παράδειγμα, ὥστε νά ἀσχολοῦνται ἀπό νεαρή ἡλικία μέ τή μελέτη τῶν Γραφῶν.20
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, Εἰς τήν πρός Ἐφεσίους, Ὁμιλία ΚΑ΄, 2.
Ἐργασία: Ἀντιγράψτε ἀπό τήν Καινή Διαθήκη τόν στίχο Ἰω. 15,12 καί γράψτε πῶς πρέπει νά ζῆ, τί πρέπει νά πράττει ὁ κάθε ἄνθρωπος γιά νά τόν πραγματοποιεῖ, γιατί ὁ στίχος αὐτός εἶναι ἀπό τούς σημαντικότερους τῆς Ἁγίας Γραφῆς.21.
Σημειώσεις:
16. Τόν σεβασμό πρός τόν κυοφορούμενο ἄνθρωπο, ἀλλά καί τήν τιμωρία γιά τήν λόγῳ ἀμελείας τρίτων ἀπώλειά του, βρίσκουμε ἤδη στήν Παλαιά Διαθήκη, στό χωρίο Ἐξόδου 21, 22-25. Ὅμως, ὅπως ὁρίζει ὁ ἅγιος καί μέγας Βασίλειος, ἐπίσης στόν Β΄ κανόνα του, “ἀκριβολογία δέ ἐκμεμορφωμένου καί ἀνεξεικονίστου παρ΄ ἡμῖν οὐκ ἔστιν.” Δηλαδή δέν ὑφίσταται γιά ἐμᾶς διάκριση διαμορφωμένου καί μή διαμορφωμένου κυοφορούμενου παιδιοῦ, ἀλλά σέ ὅλες τίς φάσεις τῆς ἐγκυμοσύνης εἶναι τό παιδί ἄνθρωπος καί δικαιοῦται νά ἀπολαμβάνει τόν αὐτό σεβασμό. Τοῦτο ὁρίζει, ἐπειδή σύμφωνα μέ τό ὡς ἄνω παλαιοδιαθηκικό χωρίο τιμωρεῖται ἡ φθορά τοῦ κυοφορούμενου αὐστηρότερα, ἐάν εἶναι “ἐξεικονισμένον”, παρά ἐάν εἶναι “μή ἐξεικονισμένον”. Ὁ ἱερός πατήρ ἐξηγεῖ, ὅτι ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ δέν ἀναγνωρίζει τέτοια διάκριση. Ἐάν ὑφίστατο τέτοιου εἴδους διάκριση, πιστεύουμε ὅτι, ἴσως γινόταν ἀπό ὁρισμένους αἰτία ὑποτιμήσεως τοῦ κυοφορούμενου ἀνθρώπου κατά τά πρῶτα στάδια τῆς κυήσεως.
17. Τό ὡς ἄνω κείμενο ἀνήκει στόν ὑπογράφοντα καί ὁμοίως, μπορεῖ ὅποιος ἐκπαιδευτικός θέλει, νά τό χρησιμοποιεῖ στό μάθημά του.
18. Πολλές φορές ἔχουμε ἀναρωτηθεῖ ὅταν γίνεται λόγος γιά τίς ἐκτρώσεις, οἱ ὁποῖες διαφημίζονται ἀπό τούς προπαγανδιστές τους ὡς “δικαίωμα τῶν γυναικῶν”: “Ποῦ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔσπειρε τό παιδί; Ἀναλαμβάνει τήν εὐθύνη του ὡς ἄνδρας καί πατέρας, ἤ κρύβεται ὡς ἄνανδρος;” Πιστεύουμε, ὅτι ὅποιος σπείρει παιδί καί διά τῶν ὁποιωνδήποτε μεθοδεύσεων ὁδηγεῖ στήν ἔκτρωση τήν γυναίκα, στήν ὁποία ἰσχυριζόταν ὅτι τήν ἀγαποῦσε, ἀναδεικνύεται καί ἀποδεικνύεται ἄνανδρος καί εἶναι ὁ κύριος αἴτιος τῶν ἐκτρώσεων. Ἐπίσης πιστεύουμε, ὅτι ἡ ἔκτρωση δέν εἶναι γυναικεῖο δικαίωμα, ἀλλά ἀνδρική ἀπάτη, ἀπάτη τοῦ ἀνεύθυνου ἄνδρα, ὁ ὁποῖος φονεύει τό παιδί του, πληγώνει σωματικά καί ψυχικά τή γυναίκα, στήν ὁποία ἰσχυριζόταν ὅτι τήν ἀγαποῦσε καί ἐν τέλει ἐπιχειρεῖ νά τήν πείσει ὅτι ἡ ἔκτρωση εἶναι δικαίωμά της, ὥστε νά μή ἔχει ὁ ἴδιος τήν παραμικρή εὐθύνη.
Προσωπικά, δύο φορές ὅταν μιλούσαμε δημόσια κατά τῶν ἐκτρώσεων, συναντήσαμε ἀντίδραση ἀπό ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι, σημειωτέον, δέν γνωρίζονταν μεταξύ τους, ἴσως ὅμως θεωροῦσαν ὅτι τούς βολεύει ἡ πράξη αὐτή. Ἐπίσης σέ μία ραδιοφωνική ἐκπομπή, ἕνας “δημοσιογράφος“ τόλμησε νά μιλήσει ἀπότομα σέ μία ἡλικιωμένη κυρία, ἡ ὁποία εἶχε τό θάρρος τῆς γνώμης καί μίλησε γιά τό θέμα αὐτό, λέγοντάς της “κυρία μου, ἡ κοινωνία τά ἔχει ξεπεράσει πιά αὐτά τά πράγματα”. Τηλεφωνήσαμε στόν ραδιοφωνικό σταθμό καί ἀφήσαμε μήνυμα καί ὄνομα, λέγοντας “ποιός σᾶς ἔδωσε κύριε, δικαίωμα νά ὁμιλεῖτε γιά λογαριασμό ὅλης τῆς κοινωνίας, μᾶς ρωτήσατε ὅλους μας καί ἀποφασίζετε καί ὁμιλεῖτε γιά λογαριασμό μας καί μάλιστα ἀπευθύνεσθε ἀπότομα σέ μία ἡλικιωμένη κυρία, ἡ ὁποία θά μποροῦσε νά εἶναι μητέρα σας;” Ὅμως ὁ “κύριος” αὐτός δέν εἶχε τό θάρρος νά ἀπαντήσει οὔτε τηλεφωνικῶς, οὔτε ραδιοφωνικῶς.
Κι ἕνα ἀπό τά συχνότερα προβαλλόμενα προπαγανδιστικά ψεύδη, τάχα ἀπροσμάχητο ἐπιχείρημα, εἶναι τό ἑξῆς: “τί θά κάνει, ὅμως, ἄν δέν μπορεῖ νά τό μεγαλώσει;” Ἐδῶ πρέπει νά ἀναρωτηθοῦμε: μπορεῖ νά τό σπείρει, μπορεῖ νά τό σκοτώσει, ἀλλά ἀδυνατεῖ νά τό μεγαλώσει; Ἀδυνατεῖ νά τό θρέψει, ἀδυνατεῖ νά τό ἀναθρέψει; Ἤ μήπως εἶναι ἀνεύθυνος καί ζητᾶ νά ἀποδράσει μέ ὅσο τό δυνατόν λιγότερα ἔξοδα καί ὅσο τό δυνατόν λιγότερες, ἄν ὄχι καί μηδενικές, εὐθύνες; Καί γιατί ἀποκλείει τήν υἱοθεσία ὡς λύση; Θέλει νά ἐξαλείψει κάθε ἴχνος τῆς ἀνευθυνότητάς του; Ὅμως ἀπό τά μάτια τοῦ Θεοῦ ἡ πράξη αὐτή δέν ἐξαλείφεται, ἄν δέν ὑπάρξει εἰλικρινής μετάνοια. Κι ὅσα τραύματα ἀφήνει στή γυναικεία ψυχή καί στόν γυναικεῖο ὀργανισμό ἡ ἀνδρική ἀνευθυνότητα, εἶναι ἀμφίβολο ἄν ποτέ ἐπουλωθοῦν.
Κι ἄς μή ἐπιχειροῦν κάποιοι νά πείσουν, ὅτι ἡ προστασία τοῦ κυοφορούμενου ἀνθρώπου εἶναι “συντηρητισμός”, “προκατάληψη”, “καταπάτηση τῶν δικαιωμάτων τῆς γυναίκας”. Διότι εἶναι ἡ ἔκτρωση καταπάτηση τῶν δικαιωμάτων τοῦ κυοφορούμενου ἀνθρώπου καί ταυτόχρονη καταπάτηση τῶν δικαιωμάτων τῆς γυναίκας. Τῆς μητέρας, ἡ ὁποία ἀντί γιά τή βίαιη ἀπόσπαση τοῦ παιδιοῦ ἀπό τή μήτρα της, ἔχει ἀνάγκη καί δικαιοῦται φροντίδα καί στοργή ἀπό τόν ἄνδρα της, ὥστε νά γεννηθεῖ τό παιδί καί μαζί νά τό ἀναθρέψουν σύν Θεῷ.
Καί θά ρωτήσουμε καί κάτι ἀκόμη: οἱ τάχα ὑπέρμαχοι τῶν δικαιωμάτων τῶν γυναικῶν δέ νοιάζονται γιά τό γεγονός ὅτι τά μισά καί πλέον φονευόμενα παιδιά εἶναι θηλυκά; Νοιάζονται ἄραγε καί γιά τό γεγονός, ὅτι στήν Κίνα καί στήν Ἰνδία, στά δύο πολυπληθέστερα κράτη τῆς γῆς, εἶναι συχνές οἱ ἐκτρώσεις εἰς βάρος θηλυκῶν παιδιῶν, ἀφοῦ τά ἀνιχνεύσουν μέ ὑπερήχους, ἐπειδή οἰκονομικά καί πολιτικά αἴτια ὠθοῦν τούς γονεῖς νά θεωροῦν τά ἀρσενικά παιδιά ὡς πλέον συμφέροντα;
Ὁ ὕστατος δέ ἰσχυρισμός, ὁ ὁποῖος συνδέεται μέ τήν ἔκτρωση εἶναι ὅτι: “σέ περιπτώσεις ἐγκυμοσύνης κατόπιν βιασμοῦ ἡ ἔκτρωση δικαιολογεῖται”. Κι ἐμεῖς θά θέσουμε ὑπ΄ ὄψη τῶν ἀναγνωστῶν μας, ὅπως ἔχουμε ἤδη θέσει ὑπ΄ ὄψη καί τῶν μαθητῶν μας, τά ἑξῆς: Ὁ βιασμός εἶναι ἔγκλημα καί ὅποιος τόν διαπράττει εἶναι ἐγκληματίας. Ὅμως τιμωρεῖται μέ φυλάκιση καί ὄχι μέ θανατική καταδίκη. Τό βρέφος, τό ὁποιοδήποτε βρέφος, ὁπωσδήποτε δέν εἶναι ἐγκληματίας. Γιατί θά πρέπει νά τιμωρηθεῖ μέ θανατική καταδίκη;
19. Πρέπει νά τή φροντίζουν ὅλοι μαζί, καί κυρίως νά φροντίζουν νά μή κουράζεται, διότι ἡ κόπωση εἶναι ἐπικίνδυνη γιά τό κυοφορούμενο καί ἐν τέλει γιά τήν ἴδια.
20. Ὄχι ὅμως μελέτη τῶν γραφῶν στήν τύχη, σάν νά εἶναι κανένα ἐλαφρό ἤ καί ἐλαφρόμυαλο μυθιστόρημα, οὔτε θεωρώντας τόν ἑαυτό μας ὡς αὐθεντία κατά τό προτεσταντικό πρότυπο, οὔτε ἁπλῶς ἐπιδιώκοντας νά κατανοήσουμε τή γλώσσα τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί τήν ἐποχή ὅπου γράφτηκε, κατά τό ἀκαδημαϊκό δηλαδή πρότυπο. Ἀλλά νά ἀκολουθοῦμε τούς πατέρες, οἱ ὁποῖοι, ἔμπλεοι Πνεύματος Ἁγίου, συνέδεαν πάντοτε τήν Ἁγία Γραφή μέ τή ζωή, δηλαδή μέ τό παρόν καί τό μέλλον. Λοιπόν, “Ἑπόμενοι τοῖς ἁγίοις πατράσι”, ὅπως λέγουν οἱ οἰκουμενικές σύνοδοι.
21. Πρόκειται γιά τόν στίχο: “αὕτη ἐστίν ἡ ἐντολή ἡ ἐμή, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους καθώς ἠγάπησα ἡμᾶς.