Α΄. Η ΑΥΓΗ
Τήν σκυτάλη τῆς Ἱεραποστολῆς εἶχε τόν 19 αἰ. καί ἀρχές τοῦ 20οῦ ἡ Ἐκκκλησία τῆς Ρωσίας, στήν Σιβηρία, Κίνα, Ἰαπωνία, Κορέα καί Ἀλάσκα πού σταμάτησε μέ τήν Κομμουνιστική Ἐπανάσταση τοῦ 1917.
Ἱεραποστολικό ἐνδιαφέρον ἀρχίζουν νά δείχνουν Ἕλληνες κληρικοί μέ πρῶτον τόν Ἀρχιμ. Νικόδημο Σαρίκα, ὅταν ἔρχεται τό 1907 στήν σημερινή Τανζανία. Ὁ π. Νικόδημος μέ τό «ἡρωϊκό πλήν βραχύβιο ἔργο» στήν Οὐγκάντα, Μοζαμβίκη, Ροδεσία (σημ. Ζάμπια, καί Ζιμπάμπουε) καί Τανγκανίκα (τήν σημ. Τανζανία).
Πατριαρχικός ἐπίτροπος τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀφρικῆς, ἀποτέλεσε τόν πρῶτο ὀρθόδοξο ἱεραπόστολο τῆς Ἀφρικῆς μέχρι τήν κοίμησή του στό 1941 στήν Ἀνατολική Ἀφρική. Ἐγκατεστημένος στό Μόσι τῆς Τανζανίας κοντά στό Κιλιμάντζαρο εἶναι ὁ πρῶτος πού ξεκίνησε κατηχήσεις καί βαπτίσεις ἰθαγενῶν. Δέν περιορίζεται μόνο ἐκεῖ, ἀλλά ὀργώνει ὅλη τήν Τανζανία μέχρι τή λίμνη Τανγκανίκα κατηχῶντας καί βαπτίζοντας. Σώζεται ἐπιστολή του τό 1912 πρός τόν Βενιζέλο νά βοηθήσει γιά τήν διάδοση τῆς Ὀρθοδοξίας στήν Ἀφρική.
Τό 1933 περνάει καί στήν Κένυα καί Οὐγκάντα καί κατηχεῖ στήν Ὀρθοδοξία τούς πρωτεργάτες τῆς λεγόμενης Ἀφικανικῆς Ὀρθοδοξίας Γεώργιο Γαδούνα, Ρουβήμ Σπάρτα καί Ὁβαδία Μπαγιακιτάλο, πού τούς ὁδηγεῖ στήν ἀληθινή Ὀρθοδοξία, τό Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας, τό ὁποῖο καί τούς ἐντάσσει στούς κόλπους του.
Μετά ἀπό 1300 χρόνια σιωπῆς τῆς Ὀρθοδοξίας στήν μαύρη ἤπειρο, ὁ Νικόδημος Σαρίκας εἶναι αὐτός πού «ὁδήγησε στόν εὔδιο λιμένα τά διψασμένα παιδιά τῆς Ἀφρικῆς στήν Ἀλήθεια». Αὐτός διοργάνωσε τό πρῶτο ἑλληνικό σχολεῖο πού φοίτησαν ἰθαγενεῖς καί ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔρχεται σέ ἐπαφή μέ τούς ἰθαγενεῖς, ἐνῶ τό 1912 ἵδρυσε στή Masoka τό πρῶτο ὀρθόδοξο ἱεραποστολικό κέντρο.
Ὁ θάνατος τοῦ πατρός Νικόδημου Σαρίκα σέ συνδυασμό μέ τόν Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δυστυχῶς τερμάτισαν αὐτή τήν πρώιμη ἰσχνή ἱεραποστολική δραστηριότητα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.