Ὀδοιπορεία σώματος καὶ ψυχῆς εἰς τὴν κορυφήν του
Τοῦ κ. Δημητρίου Θ. Κύρου, Φιλολόγου – θεολόγου
3ον.-Τελευταῖον
Γύρω στὶς 9 τὸ βράδυ ἀρχίζει ἡ ὁλονύχτια Ἀγρυπνία (Ἑσπερινὸς-Ὄρθρος-Θ. Λειτουργία) καὶ τελειώνει περίπου στὶς 6 τὸ πρωί. Ἡ ὁλονυχτία στὴν κορυφὴ τοῦ Ἄθωνα, στὰ 2033μ., στὰ «Προπύλαια τοῦ Οὐρανοῦ» εἶναι μία ἱερὴ καὶ σπάνια μυσταγωγία, ποὺ δύσκολα περιγράφεται μὲ λόγια. Τότε ἡ ἀνθρώπινη σάρκα πνευματώνεται καὶ ἀπωθεῖ «πᾶσαν τὴν βιωτικὴν μέριμναν». Οὔτε πεῖνα, οὔτε δίψα συγκινοῦν. Ὑπάρχει, βέβαια, μία σωματικὴ κόπωση ἀπὸ τὴ συνεχῆ ὀρθοστασία, λόγω τῶν λιγοστῶν στασιδιῶν, ἡ σάρκα εἶναι ἀσθενής, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα εἶναι πρόθυμο καὶ γρηγορεῖ. Μερικοὶ ὕμνοι, ὅπως τὰ Ἀνοιξαντάρια, τὸ ἀργὸ «Θεοτόκε Παρθένε», ὁ Πολυέλαιος, ἡ Δοξολογία, τὸ Χερουβικὸ κ.ἄ., ὅταν μάλιστα ψάλλονται ἀπὸ καλλίφωνους ἱεροψάλτες, προκαλοῦν κατάνυξη καὶ ρίγη συγκινήσεως. Ἰδιαίτερα συγκλονίζει τὸ «Μετὰ φόβου Θεοῦ…». Πολλοὶ προσκυνητὲς ὑπακούοντας στὴν πρόσκληση τοῦ ταπεινοῦ ἱερέα πλησιάζουν τὰ ἄχραντα μυστήρια καὶ κοινωνοῦν. Πραγματικὰ εἶναι συγκλονιστικὴ στιγμὴ ἡ μεταλαβὴ στὴν κορυφὴ τοῦ Ἄθωνα! Ἀκολουθεῖ ἡ εὐλόγηση τῶν σταφυλιῶν καὶ τελειώνει ἡ ὁλονύκτια Ἀγρυπνία.
Τὸ «Δι’ εὐχῶν…» σημαίνει τὸ τέλος τῆς Θείας Λειτουργίας καὶ ταυτόχρονα τῆς ὁλονύκτιας μυσταγωγίας. Οἱ σωματικὰ «κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι» αἰσθάνονται ψυχικὰ ἀναπαυμένοι. Ἡ σωματικὴ κούραση, ἔντονα ὑπαρκτή, δὲν τοὺς ἀπασχολεῖ καὶ πολύ. Παίρνουν τὸ ἀντίδωρο καὶ βγαίνουν ἀπὸ τὴν ἐκκλησία γρήγορα-γρήγορα, γιατί πρέπει νὰ ἀποκτήσουν ἀκόμα μία σπάνια καὶ εὐχάριστη ἐμπειρία: Νὰ δοῦν τὴν ἀνατολὴ τοῦ ἥλιου, ἡ ὁποία εἶναι κάτι τὸ ξεχωριστὸ ἀπὸ τὸ ὕψος ἐκεῖνο (ἀρκεῖ νὰ μὴ ἔχει συννεφιά). Βγαίνοντας, τὸ μάτι τους πέφτει ἀνατολικά. Ὁ ἄρχοντας τῆς ἡμέρας, ὁ ἥλιος, προειδοποιεῖ τὸν ἐρχομό του φωτίζοντας ὅλο καὶ περισσότερο τὴ γύρω περιοχή. Καὶ νά! ὁ ἥλιος ἀνατέλλει! Ἀνατολὴ ἀσύγκριτη! Ὁ φωτεινὸς δίσκος φαίνεται νὰ σκάει μέσα ἀπὸ τὴν θάλασσα, ἀπ’ τὶς ἀκτὲς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας! Σιγὰ-σιγὰ ἀνεβαίνει στὸ στερέωμα. Μὲ μιᾶς ζωντανεύουν οἱ ὁλόδροσες καὶ καταπράσινες πλαγιὲς μὲ τὰ Μοναστήρια καὶ τὰ Κελλιὰ ἐδῶ καὶ κεῖ. Ἀνατολικὰ ἡ ἀπέραντη θάλασσα δέχεται τὶς πρῶτες ἀκτίνες καὶ χρυσίζει. Δυτικὰ ἡ Σιθωνία, ἡ Κασσάνδρα καὶ ὅλη ἡ Χαλκιδικὴ ρουφοῦν ἄπληστα τὶς ζωογόνες ἀκτίνες καὶ τρέφονται. Καὶ τὸ ἐντυπωσιακότερο: Στὸ δυτικὸ Αἰγαῖο Πέλαγος σχηματίζεται ἡ κωνικὴ σκιὰ τοῦ Ἄθωνα, ἡ ὁποία μικραίνει σταδιακά, καθὼς ὁ ἥλιος ἀνεβαίνει. Λέγεται ὅτι ἡ σκιὰ φτάνει μέχρι τὴ Σκιάθο τῶν Σποράδων, ἀπ’ ὅπου δῆθεν πῆρε καὶ τὸ ὄνομά της. Τὸ ἴδιο λένε καὶ γιὰ τὴν Συκιὰ τῆς Σιθωνίας παρετυπολογώντας τὴ λέξη. Εἶναι, πραγματικὰ πολὺ ὄμορφη ἡ στιγμὴ αὐτὴ τῆς ἀνατολῆς στὴν πανύψηλη κορυφὴ τοῦ Ἄθωνα καὶ γιὰ πολλοὺς τὸ θέαμα εἶναι ἀνεπανάληπτο!
Ὅμως ἡ ἔνταση καὶ ἡ κούραση ἀπὸ τὴν πολύωρη παραμονὴ στὴν κορυφὴ καὶ ἡ πρωϊνὴ ψύχρα δὲν ἐπιτρέπουν ἄλλες τῶν ματιῶν παρατηρήσεις καὶ τοῦ νοῦ περιπλανήσεις. Δὲν σηκώνουν ἄλλες ψυχικὲς ἀναβάσεις, ἀνατάσεις, ἐξάρσεις καὶ ἐξυψώσεις. Εἶναι ὥρα γιὰ ἐπιστροφή. Εἶναι ὥρα γιὰ κατάβαση ψυχικὴ καὶ σωματική.
Οἱ προσκυνητὲς κατεβαίνουν σιγὰ-σιγά, λόγῳ ἀδυναμίας τῶν ποδιῶν, στὸ ἐξωκκλήσι τῆς Παναγίας, ὅπου τοὺς προσφέρονται κέρασμα, εὐλογημένα σταφύλια καὶ φαγητὸ καὶ ἔτσι τελειώνει ἡ πανήγυρη.
Κλείνοντας τὴν σύντομη περιγραφὴ τῆς ὁδοιπορίας πρὸς τὸν Ἄθωνα καὶ τῆς πανήγυρης στὸ ἐξωκκλήσι τῆς κορυφῆς θέλω νὰ παροτρύνω τοὺς τολμηροὺς καὶ εὐλαβεῖς φιλοαγιορεῖτες νὰ ἀνέβουν στὴν κορυφὴ τοῦ ὀγκώδους Ἄθωνα ἔστω καὶ μία φορά (καὶ ὄχι ὀκτώ, ὅπως ἐγώ!). Ἔχουν νὰ κερδίσουν πολλά. Μία ἀξέχαστη ἐμπειρία. Ἰδού, λοιπόν, ὁ Ἄθωνας, ἰδοὺ καὶ ἡ ἀνάβασή του!