Γράφει ἡ κα Φανούλα Ἀργυροῦ, Ἐρευνήτρια- δημοσιογράφος
Σήμερα, ὑπενθυμίζουμε περιληπτικά, τί ζητοῦσε ἀπὸ τοὺς Βρετανοὺς ὁ μ. Σπύρος Κυπριανοῦ σὲ ἀντίθεση μὲ τί προσέφεραν μετὰ ἀπὸ αὐτὸν ὁ Γ. Βασιλείου μέχρι καί ὁ Νίκος Χριστοδουλίδης.
Στὶς 30 καὶ 31 Δεκεμβρίου 2014 δημοσιεύσαμε στὴ ‘Σημερινὴ’ τί εἶχαν ἀποδεσμεύσει στὸ Βρετανικὸ Ἐθνικὸ Ἀρχεῖο γιὰ τὴν προεδρία Σπ. Κυπριανοῦ γιὰ τὰ ἔτη 1985-86 μέσῳ δύο πρωθυπουργικῶν φακέλων (ὄχι τοῦ Φόρεϊν Ὄφις), καὶ οἱ ὁποῖοι κάλυπταν διαδοχικὲς συναντήσεις του μὲ τὴν τότε Πρωθυπουργὸ μ. Μάργκαρετ Θάτσερ.
Στὴ συνάντησή τους στὶς 14 Ἰανουαρίου 1985, στὴν πρωθυπουργικὴ κατοικία, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας Σπύρος Κυπριανοῦ ζήτησε τὴν ἔνταξη τῆς Κύπρου στὸ ΝΑΤΟ καὶ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Οἰκονομικὴ Κοινότητα ( ὅπως ἦταν ἀρχικὰ γνωστὴ ἡ σημερινὴ ΕΕ). Γνώριζε ὅτι ἡ πρότασή του (προσωπικὴ μὲν ἀλλὰ ἐπαναλαμβανόταν στὶς συναντήσεις του) δὲν φαινόταν ρεαλιστική, ὅμως ἦταν πεπεισμένος ὅτι πρόσφερε τὴν καλύτερη μακροπρόσθεσμη ἐλπίδα γιὰ διαρκῆ λύση τοῦ Κυπριακοῦ.
Ὁ τότε Ὑπ. Ἐξωτερικῶν καὶ Κοινοπολιτείας Τζέφρι Χάου, ποὺ παρευρέθηκε στὴ συνάντηση, εἶπε ὅτι τέτοιες ἰδέες ἐμπεριεῖχαν τὸν κίνδυνο δημιουργίας νέων περιπλοκῶν στὸ Κυπριακό. Ἡ Τουρκία ὁπωσδήποτε θὰ ἐπέμενε νὰ παραμείνει ἐγγυήτρια δύναμη καὶ ἡ Πρωθυπουργὸς συμφώνησε ὅτι θὰ ἦταν δύσκολο νὰ ἐγκαταλειφθοῦν οἱ ὑφιστάμενες διευθετήσεις ἐγγυήσεων.
Ὁ Πρόεδρος Κυπριανοῦ, ὅμως, ἐπέμενε στὴν ἀνάγκη ἀποχώρησης τῶν τουρκικῶν στρατευμάτων καὶ τῶν ἐποίκων, καὶ διαφωνοῦσε μὲ τὴ βρετανικὴ προτροπὴ νὰ μὴ ἐπιμένει στὴν ἀποχώρησή τους προτοῦ ἐπιτευχθεῖ συμφωνία στὸ ἐδαφικὸ καὶ συνταγματικό.
Ἀντίθετα, ὁ Κυπριανοῦ τὸ εὕρισκε μὴ ρεαλιστικὸ γιὰ τὴν κυπριακὴ κυβέρνηση νὰ ἐγκαταλείψει τὴν ἐξουσία της προτοῦ ἀποχωρήσουν τὰ κατοχικὰ στρατεύματα.
Αἱ ἐγγυήσεις
Ἐξηγώντας ἀναλυτικὰ τὴν κατάσταση στὴν κ. Θάτσερ, ὁ κ. Κυπριανοῦ εἶπε πὼς οἱ Τουρκοκύπριοι εἶχαν ἀποσύρει (τότε) τὸ αἴτημά τους γιὰ ἐκ περιτροπῆς προεδρία, εἶχαν συμφωνήσει τὸ Ἐκτελεστικὸ νὰ παρέμενε στὸ σύστημα τοῦ 1960, ὅμως ἤθελαν βέτο σὲ ὅλες τὶς ἀποφάσεις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας καὶ ἀπαιτοῦσαν ὁ Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν νὰ ἦταν πάντα Τουρκοκύπριος. Ἡ κύρια ἀνησυχία τοῦ Σπύρου Κυπριανοῦ ἦταν ὅτι θὰ συναντοῦσε σοβαρὲς δυσκολίες μὲ τὸν Ρ. Ντενκτάς στὴν ἀποχώρηση τῶν τουρκικῶν στρατευμάτων, στὶς ἐγγυήσεις καὶ τὶς θεμελιώδεις ἐλευθερίες.
Ὁ Ντενκτάς τὴν ἴδια μέρα εἶχε ἐπαναλάβει ἀπὸ τὴν Ἄγκυρα ὅτι δὲν ὑπῆρχε θέμα συμφωνίας, ἐκτὸς καὶ ἂν ἡ Τουρκία παρέμενε ἐγγυήτρια δύναμη καὶ πὼς ἂν οἱ Ἑλληνοκύπριοι πίστευαν ὅτι θὰ κατάφερναν πλήρη ἐλευθερία διακίνησης καὶ ἐγκατάστασης, ζοῦσαν σὲ ψευδαισθήσεις.
Ὁ Πρόεδρος Κυπριανοῦ ζήτησε ἀπὸ τὴν κ. Θάτσερ νὰ μελετήσει τὴν πρόταση γιὰ ἔνταξη τῆς Κύπρου στὴν Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα καὶ ΝΑΤΟ, γιατί πίστευε ὅτι θὰ ἦταν ἡ καλύτερη ἐγγύηση γιὰ ἑνότητα στὴν Κύπρο καὶ ἀποφυγὴ τῆς ἀνάγκης τῶν ἐγγυήσεων.
Τὰ ἔγγραφα ἐπιβεβαιώνουν ὅτι ὁ Πρόεδρος Σπύρος Κυπριανοῦ, σὲ ὅλες του τὶς συναντήσεις μὲ τὴν Πρωθυπουργὸ Μάργκαρετ Θάτσερ, ὑποστήριζε τὴν ἔνταξη τῆς Κύπρου στὸ ΝΑΤΟ καὶ στὴν ἐπαναφορὰ στὴν κατάσταση τοῦ 1960.
Τὸ χειρόγραφο ἔγγραφο τῶν Βρετανῶν γιὰ τὴ πληροφορία ἀπὸ τὰ «χείλη τοῦ Μακαρίου» ὅτι ἡ κυβέρνησή του θὰ δεχόταν μία βάση τοῦ ΝΑΤΟ, ὅπου θὰ στάθμευαν ὁποιαδήποτε στρατεύματα ἐκτὸς Τουρκικῶν.
Συνδιαβούλευσις
Ὁ Σπύρος Κυπριανοῦ ἤθελε, ἐπίσης, νὰ ἐπαναφέρει τὴν ἰδέα συνδιαβούλευσης (ποὺ εἶχε ἐκφράσει σὲ προηγούμενα χρόνια) μὲ τὶς ἐγγυήτριες δυνάμεις, ἀλλὰ τὸν ἀποθάρρυνε ἡ κ. Θάτσερ πὼς δὲν ἦταν ὁ κατάλληλος χρόνος. Προτεραιότητα, τοῦ ἔλεγε, ἦταν ἡ πρόοδος στὶς ἐκ τοῦ σύνεγγυς συνομιλίες. Ἀρνητικὴ στὴ συνδιαβούλευση μὲ τὶς ἐγγυήτριες δυνάμεις ἦταν -σύμφωνα μὲ τὰ ἔγγραφα- καὶ ἡ θέση τῆς Ἀθήνας.
Καὶ ὁ Μακάριος ὑπὲρ ἐντάξεως εἰς ΝΑΤΟ…
Ἀπὸ προηγούμενα βρετανικὰ ἔγγραφα σημειώνω ὅτι καὶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος ἦταν ὑπὲρ τοῦ ΝΑΤΟ ἀπὸ τὸ 1966. Σὲ ἐμπιστευτικότατο ἔγγραφο ἡμερ. 15 Δεκεμβρίου 1966, οἱ Βρετανοὶ εἶχαν τὴν πληροφορία ἀπευθείας ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Μακάριο ὅτι «ἡ κυβέρνησή του θὰ παραχωροῦσε μία βάση στὸ ΝΑΤΟ, γιὰ στάθμευση στρατευμάτων, ἐκτὸς ἀπὸ τουρκικά».
Σταδιακὴ ἀποστρατιωτικοποίησις
Μὲ τηλεγράφημα ἀπὸ Οὐάσιγκτον πρὸς τὸ Φόρεϊν Ὄφις, ἡμερ. 10 Ἰανουαρίου 1984, οἱ Βρετανοὶ ἔδιδαν λεπτομέρειες γιὰ τὶς προτάσεις Σπ. Κυπριανοῦ γιὰ λύση. Βασικὴ προϋπόθεση γιὰ λύση, ἡ ἀποστρατιωτικοποίηση. Σὲ πρῶτο στάδιο, ἀποχώρηση ὅλων τῶν τουρκικῶν κατοχικῶν στρατευμάτων μαζὶ μὲ τοὺς εἰσαγόμενους ἐποίκους ἀπὸ τὴν Τουρκία. Ἀργότερα, ἀποχώρηση τῶν ἑλληνικῶν καὶ τουρκικῶν στρατευμάτων, ποὺ βρίσκονται στὴν Κύπρο βάσει τῆς Συνθήκης Συμμαχίας, καὶ διάλυση τῆς Ἐθνικῆς Φρουρᾶς καὶ τῶν οὕτω καλούμενων σωμάτων ἀσφαλείας τῶν Τουρκοκυπρίων. Ἀκολούθως, διεθνὴς δύναμη τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἀποτελούμενη ἀπὸ χῶρες ποὺ δὲν εἶχαν ἄμεση ἀνάμιξη μὲ τὴν Κύπρο. Ἡ Κυπριακὴ Δημοκρατία νὰ γίνει ὁμόσπονδο κράτος.
Μέχρι καὶ 25%
Σὲ ξεχωριστὸ ἔγγραφο, ἡμερ. 11 Ἰανουαρίου 1984, μὲ τίτλο «Περίγραμμα γιὰ συνολικὴ λύση τοῦ κυπριακοῦ προβλήματος», καταγράφονται οἱ προτάσεις Σπ. Κυπριανοῦ . «…Οἱ Τουρκοκύπριοι ἀποτελοῦν τὸ 18% τοῦ πληθυσμοῦ καὶ οἱ ἔποικοι ἀπὸ τὴν Τουρκία κάτω ἀπὸ ὁποιεσδήποτε συνθῆκες δὲν μποροῦν νὰ θεωροῦνται Κύπριοι. Παρόλο ποὺ οἱ Τ/κ εἶναι τὸ 18%, ὅπως λέχθηκε καὶ στὸν Γενικὸ Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ στὶς 30 Σεπτεμβρίου 1983, ἡ ἑλληνοκυπριακὴ πλευρὰ προτείνει διαπραγμάτευση στὴ βάση τοῦ 23% γιὰ τὴν περιοχὴ κάτω ἀπὸ τουρκοκυπριακὴ διοίκηση. Ὅμως, ἂν εἶναι νὰ ἐξασφαλιστεῖ γρήγορα μία συνολικὴ λύση, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσει στὸ 25% στὸ ἔδαφος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας, νοουμένου ὅτι περιοχὲς ὅπως ἡ Ἀμμόχωστος καὶ Μόρφου, ποὺ ἦταν πλειοψηφικὰ κατοικημένες ἀπὸ Ἑλληνοκυπρίους πρὶν τὸν ξεριζωμό τους μὲ τὴν εἰσβολή, θὰ τεθοῦν ὑπὸ ἑλληνοκυπριακὴ διοίκηση.
Στὸ Συνταγματικὸ πρέπει νὰ ληφθεῖ ὑπ’ ὄψιν ὅτι κάτω ἀπὸ ἕνα ὁμοσπονδιακὸ σύστημα οἱ περιοχὲς (regions) ἢ ἐπαρχίες (provinces) θὰ ἔχουν ἀρκετὴ αὐτονομία καὶ ἐξουσίες, ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπεμβαίνουν στὶς λειτουργίες τῆς ὁμόσπονδης κυβέρνησης, ἀλλιῶς τὸ κράτος θὰ κινδυνεύει μὲ διάλυση. Στὸ Ἐκτελεστικό, τὸ προεδρικὸ σύστημα τοῦ 1960 θεωρεῖται κατάλληλο. Στὸ Νομοθετικό, ὁ κ. Κυπριανοῦ ὑποστηρίζει «unicameral system» ὡς πιὸ κατάλληλο καὶ ἐναλλακτικὰ ἕνα «bi-cameral system», ἀποτελούμενο ἀπὸ μία κάτω βουλὴ καὶ μία ἄνω βουλή… Τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα καὶ θεμελιώδεις ἐλευθερίες, περιλαμβανομένων καὶ τῶν τριῶν ἐλευθεριῶν διακίνησης, ἐγκατάστασης καὶ δικαιώματος ἰδιοκτησίας, πρέπει νὰ ἐξασφαλίζονται τόσο, σὲ ὁμοσπονδιακὸ, ὅσο καὶ περιφερειακὸ ἐπίπεδο, καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀποτελοῦν μέρος τοῦ ὁμοσπονδιακοῦ συντάγματος…».
Ἡ λέξις «unitary» ἠνόχλησε τοὺς Τούρκους καὶ τὸ ἐδέχθη τὸ Φ.Ο!!!
Στὸ ἀνακοινωθὲν τῆς πρωθυπουργικῆς κατοικίας, ποὺ ἀκολούθησε τὴ συνάντηση τοῦ Προέδρου Κυπριανοῦ μὲ τὴν Πρωθυπουργὸ Θάτσερ στὶς 14 Ἰανουαρίου 1985, γράφτηκε ὅτι «ἡ Πρωθυπουργὸς ἐπανέλαβε τὴν ὑποστήριξή της σὲ μία ἑνιαία Κύπρο…» καὶ ἡ λέξη ποὺ χρησιμοποιήθηκε ἦταν «unitary» (ἑνιαία). Αὐτὴ ἐνόχλησε ἀμφότερους Τούρκους καὶ Τουρκοκυπρίους. Γι’ αὐτὸ καὶ προέβησαν σὲ παραστάσεις πρὸς τὸ Φόρεϊν Ὄφις, καθὼς ἐπιστολὴ ἀπὸ τὸ Φ.Ο. πρὸς τὸν Γραμματέα τῆς κ. Θάτσερ ἡμερ. 31 Ἰανουαρίου 1985 ἔγραφε:
«… Ἡ λέξη «unitary» (ἑνιαία) παρόλο ποὺ ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἀγγλικὸ λεξικὸ θεωρεῖται συνώνυμη τῆς unified (ἑνοποιημένη), φαίνεται ὅτι ἐνόχλησε τοὺς Τούρκους καὶ τοὺς Τουρκοκυπρίους. Τὸ ἑρμηνεύουν ὅτι ὑπονοεῖ ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετό τῆς διζωνικῆς δικοινοτικῆς ὁμοσπονδίας, ὅπως προτάθηκε στὸ ἔγγραφο τῆς συμφωνίας Ὑψηλοῦ Ἐπιπέδου τοῦ Γενικοῦ Γραμματέα τοῦ ΟΗΕ… Ἐξ ὅσων γνωρίζουμε, ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἡ λέξη «ἑνιαία» χρησιμοποιήθηκε σὲ σχέση μὲ τὶς προσδοκίες μας γιὰ τὴν Κύπρο ἦταν ἀπὸ τὴν Πρωθυπουργὸ κατὰ τὴ διάρκεια ἐρωτήσεων/ἀπαντήσεων στὴ Βουλὴ τῶν Κοινοτήτων στὶς 12 Ἰουνίου 1984. Ἔκτοτε υἱοθετήσαμε τὴ λέξη στὶς ἐπαφές μας μὲ τὸ Κοινοβούλιο καὶ τὸν Τύπο. Ὅμως, ἐνόψει τῶν τουρκικῶν καὶ τουρκοκυπριακῶν εὐαισθησιῶν στὴν Κύπρο, πιστεύουμε ὅτι θὰ ἦταν πιὸ σωστὸ νὰ ἀντικαταστήσουμε τὴ λέξη «ἑνιαία» μὲ τὴ λέξη «ἑνοποιημένη» σὲ ὅλες τὶς μελλοντικὲς ἀνακοινώσεις μας».
Στὴ δὲ ἐπιστολὴ του ἡμερομηνίας 5 Δεκεμβρίου 1984 πρὸς τὴν Πρωθυπουργὸ Θάτσερ, ὁ Πρόεδρος Κυπριανοῦ τὴν εὐχαριστοῦσε γιὰ τὴ βοήθειά της, γιατί πίστευε ὅτι ἡ βελτίωση τῆς τουρκικῆς στάσης εἶχε πολὺ νὰ κάνει μὲ τὶς δικές της προσπάθειες. Ὅμως, ἀπὸ μόνη της αὐτὴ ἡ βελτίωση δὲν μποροῦσε νὰ θεωρηθεῖ ὡς σπάσιμο τοῦ ἀδιεξόδου. Οἱ συνταγματικὲς διευθετήσεις ἔπρεπε νὰ στοχεύουν στὴ σταθερότητα, τῆς ἔγραψε, κατονομάζοντας τὶς δυσκολίες…
Οἱ Τουρκοκύπριοι ἐπέμεναν σὲ βέτο σὲ ὅλες τὶς ἀποφάσεις τοῦ ὁμοσπονδιακοῦ ἐκτελεστικοῦ καὶ τοῦ ὁμοσπονδιακοῦ νομοθετικοῦ. Αὐτά, ἐκτός τοῦ ὅτι δὲν θὰ τὰ δεχόταν ἡ πλειοψηφία τῶν πολιτῶν, ὁπωσδήποτε θὰ μετέτρεπαν τὸ σύστημα σὲ μὴ λειτουργικό, θὰ δημιουργοῦσαν ἀστάθεια, μὲ καταστροφικὰ ἀποτελέσματα. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἐδαφικό, ἐπέμενε στὴν ἀνάγκη οἱ περιοχὲς ποὺ θὰ «ἐπιστρέφονταν» νὰ περιλάμβαναν περιοχὲς μὲ μεγάλο ἀριθμὸ κατοίκων κάτω ἀπὸ ἑλληνοκυπριακὴ διοίκηση. «Μπορεῖτε νὰ φανταστεῖτε τὴν πικρία ὅλων ἐκείνων τῶν συμπατριωτῶν μας ποὺ δὲν θὰ μπορέσουν νὰ ἐπιστρέψουν στὰ σπίτια τους κάτω ἀπὸ τὴ δική μας διοίκηση…», ἔγραφε τότε μεταξὺ ἄλλων ὁ κ. Κυπριανοῦ καὶ ὁλοκλήρωσε:
«…Πιστεύουμε ὅτι ἡ ὁμόσπονδη διευθέτηση πρέπει νὰ ἐγγυᾶται τὶς θεμελιώδεις ἐλευθερίες ὅλων τῶν πολιτῶν, περιλαμβανομένων τῆς ἐλευθερίας διακίνησης, ἐγκατάστασης καὶ δικαιώματος περιουσίας. Πιστεύω ἀκράδαντα ὅτι μία συνάντηση ὑψηλοῦ ἐπιπέδου πρέπει νὰ ἔχει ἐπιτυχῆ ἀποτελέσματα. Ἀποτυχία μίας τέτοιας συνάντησης θὰ εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνο…»
Τὴν συνάντησιν ὑψηλοῦ ἐπιπέδου προώθει ὁ τότε ΓΓ τοῦ ΟΗΕ
(Σημ. Φ.Α. Δὲν ὑπῆρξε «ἔγγραφο» «συμφωνίας Ὑψηλοῦ Ἐπιπέδου» τοῦ ΓΓ τοῦ ΟΗΕ, γιὰ δικοινοτική, διζωνικὴ ὁμοσπονδία, ἡ ἀναφορὰ εἶναι γιὰ τὴν ΑΠΑΤΗ ποὺ ἀναπτύχθηκε σταδιακὰ μὲ τὶς 4 κατευθυντήριες γραμμὲς στὴ συνάντηση 12.2.1977 ποὺ ἦταν ἁπλὰ ὁδηγίες πρὸς τοὺς διαπραγματευτὲς γιὰ ἐπανέναρξη τοῦ διαλόγου. Γράψαμε γι’ αὐτὸ καὶ θὰ ἐπανέλθω στὸ ἑπόμενο).
Στὶς 6 Δεκεμβρίου 1984, ἀνώτερος ἀξιωματοῦχος τοῦ Φόρεϊν Ὄφις, μὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν Ἰδιαίτερο Γραμματέα τῆς Πρωθυπουργοῦ Θάτσερ, ἐξηγοῦσε πῶς νὰ ἀπαντηθεῖ ἡ ἐπιστολὴ Κυπριανοῦ καὶ οὐσιαστικὰ εἰσηγεῖτο:
«Νὰ στείλουμε μία γρήγορη ἀπάντηση… ποὺ νὰ τοῦ δίνει μία γενικὴ ἐνθάρρυνση νὰ συνεχίσει τὴ διαδικασία…»
Οἱ δύο φάκελοι περιλάμβαναν καὶ πρακτικὰ τῆς συνάντησης ποὺ εἶχε ὁ Πρόεδρος Κυπριανοῦ στὸ Λονδίνο μὲ τὴν Πρωθυπουργὸ Μάργκαρετ Θάτσερ στὶς 17 Νοεμβρίου 1983 (δύο μέρες μετὰ τὴ μονομερῆ ἀνακήρυξη τοῦ Ρ. Ντενκτάς). Ἤθελε νὰ τῆς ἐξηγήσει μὲ πλήρη ἐμπιστευτικότητα ὁρισμένα πράγματα. Ἔπρεπε νὰ ἐξασφαλιζόταν ψήφισμα τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας καταδικάζοντας τὴν ἐνέργεια τῶν Τουρκοκυπρίων καὶ ζητώντας τὴν ἀντιστροφὴ τῆς ἀπόφασης. Μόλις εἶχε ἐπισκεφθεῖ τὴν Ἀθήνα, ὅπου εἶχε δεῖ τὸν Πρόεδρο καὶ τὸν Πρωθυπουργό. Ἦταν σοκαρισμένοι καὶ ἔνιωθαν ἐξαπατημένοι ἀπὸ τὴν Τουρκία. Ὑπῆρχε ἔντονο τὸ αἴσθημα στὴν Ἑλλάδα πώς, μετὰ ἀπὸ τὴν ἀνεπαρκῆ ἀνταπόκριση στὰ γεγονότα τοῦ 1974, ἀπραξία ἢ ἀδιαφορία ἀπὸ μέρους τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης δὲν θὰ γινόντουσαν ἀνεκτὲς ἀπὸ τὴν κοινὴ γνώμη.
Ἐπισημαίνεται ὅτι ἂν δὲν ὑπῆρχε ἄμεση ἐπέμβαση καὶ ἐπιβολὴ τῆς πολιτικῆς τοῦ Φόρεϊν Ὄφις, ἡ πολιτικὴ τῆς Πρωθυπουργοῦ Θάτσερ ἔναντι τοῦ Κυπριακοῦ θὰ ἦταν πολὺ διαφορετική, καθὼς φαίνεται ὅτι ὁ Πρόεδρος Κυπριανοῦ μποροῦσε νὰ συνεννοηθεῖ μαζί της καὶ νὰ γίνει κατανοητὸς ὡς πρὸς τὰ αἰτήματά του γιὰ τὸ συμφέρον τῆς Κύπρου.
Ἀπὸ τὰ λίγα ἔγγραφα ποὺ μᾶς ἀποδέσμευσαν, συμπεραίνεται ὅτι καὶ στὸ θέμα τῆς Κύπρου ἡ Πρωθυπουργὸς Μάργκαρετ Θάτσερ εἶχε κάποιες διαφωνίες (ὅπως καὶ σὲ ἄλλα θέματα ἄσχετα μὲ τὸ Κυπριακὸ) μὲ τὴν πολιτικὴ τῶν μανδαρίνων τοῦ Φόρεϊν Ὄφις. Ἐνδεικτικὲς οἱ ὑποδείξεις στὸ θέμα τῆς λέξης «ἑνιαία» καὶ πὼς τὸ Φ.Ο. ὑπέκυψε, δίχως δεύτερη σκέψη στὶς τουρκικὲς παραστάσεις καὶ ἐπέβαλε τὴ θέση του καὶ στὸ γραφεῖο τῆς Πρωθυπουργοῦ.
Γενικὰ ἡ προσέγγιση τοῦ Φόρεϊν Ὄφις γιὰ τὸ Κυπριακὸ ἦταν νὰ καθησυχάζει τὴν κυπριακὴ κυβέρνηση, νὰ εἰσηγεῖται κατευναστικὲς ἐνέργειες ἔναντι τῶν τουρκικῶν ἀπαιτήσεων, γιὰ νὰ ἀποφεύγει ἡ κυπριακὴ κυβέρνηση δυναμικὲς ἐνέργειες εἰς βάρος τῆς Τουρκίας καὶ συνέχιση τοῦ ἐνδοκοινοτικοῦ διαλόγου. Τίποτα δὲν ἄλλαξε μέχρι σήμερα.
Σημειώνεται, ἐπίσης, ὅτι ἀμφότερα τὰ ψηφίσματα τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας 541 τοῦ 1983 καὶ 550 τοῦ 1984 γράφτηκαν ἀπὸ τοὺς Βρετανοὺς καὶ ψηφίστηκαν ἐπὶ πρωθυπουργίας Μάργκαρετ Θάτσερ.