Στη σειρά των εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων που διοργανώνει το Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Ελληνικού Πολιτισμού του Πανεπιστήμιου Αργυροκάστρου, σε τακτά χρονικά διαστήματα, σειρά είχε η διεξαγωγή του Πρώτου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Γλώσσα, Λογοτεχνία και Πολιτισμός στον χώρο της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία», σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Το θέμα του Συνεδρίου: «Διαχρονική προσέγγιση της παιδείας της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία έως και το 1990». Το Συνέδριο έλαβε χώρα στη αίθουσα του Πανεπιστημίου «Εκρέμ Τσαμπέι» στο Αργυρόκαστρο με τη συμμετοχή διευθυντών, δασκάλων απ’ όλα τα σχολεία που λειτουργούν στο χώρο της ΕΕΜ, φοιτητών και ανθρώπων του πνεύματος και του πολιτισμού, υπό την αιγίδα του Ελληνικού Προξενείου Αργυρόκαστρου και του Δήμου Δρόπολης.
Η έναρξη των εργασιών έγινε από την Πρόεδρο του Τμήματος Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Ελληνικού Πολιτισμού Πανεπιστημίου Αργυροκάστρου, Κωστάντως Ξέρρα, η οποία, ανάμεσα στ’ άλλα, τόνισε πως από το 2011 το Τμήμα έχει αναλάβει και διεκπεραιώσει με ιδιαίτερη σοβαρότητα και επαγγελματισμό την συγγραφή αναλυτικών προγραμμάτων καθώς και όλων των σχολικών εγχειρίδιων για τα μαθήματα που διδάσκονται στην ελληνική γλώσσα στα σχολεία της E.E.Μειονότητας, ανεβάζοντας έτσι το επίπεδο διδασκαλίας και κατάκτησης της γνώσης στα σχολεία μας. Επιδιώκουμε με αμιγώς επιστημονικά κριτήρια να αναδείξουμε την ιστορία της παιδείας, της λογοτεχνίας και του πολιτισμού και να προκαλέσουμε επιστημονικό διάλογο και συζήτηση γύρω από τα θέματα αυτά θεσμοθετώντας το σημερινό Συνέδριο με το άνωθεν θέμα.
Χαιρέτησαν με την σειρά τους ο Πρύτανης Πανεπιστημίου Αργυροκάστρου Γιάχο Τσάνα, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στο Αργυρόκαστρο Σωκράτης Σουρβίνος και η Διευθύντρια Γραφείου Παιδείας Φοινίκης -Δρόπολης Άρτα Λιάσκου.
Στην πρώτη συνεδρία εισακούστηκαν οι εισηγήσεις: «Η παιδεία στο χώρο της ΕΕΜ- η εκπαιδευτική πολιτική του αλβανικού κράτους κατά τα πρώτα χρόνια 1920-1925» από τον καθηγητή Γιάννη Γιάννη του Τμήματος Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Πολιτισμού Πανεπιστημίου Αργυροκάστρου. Ο Διδάκτωρ Ιστορίας ΑΠΘ Σταύρος Ντάγιος παρουσίασε την εισήγηση «Η καταστολή της γνώσης και της αλήθειας: φυλακίσεις, εκτελέσεις και εξαφανίσεις ελληνοδιδασκάλων κατά τη διάρκεια της κομμουνιστικής υπερίσχυσης (1945-1990). Αναστοχαστική προσέγγιση μέσα από τα απόρρητα αρχεία της αλβανικής ασφάλειας». Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Γιακουμής από το Πανεπιστημιακό Κολλέγιο «ΛΟΓΟΣ» παρουσίασε την εισήγηση «Η βιβλιοθήκη της Μητρόπολης Δρυϊνουπόλεως και Αργυροκάστρου: Απόπειρα Ανασύστασης μιας Απολεσθείσας Πνευματικής Κληρονομιάς» και ο καθηγητής Τμήματος Φιλολογίας ΑΠΘ Δώρης Κυριαζής «Ξεφυλλίζοντας σελίδες του χθες … προτρέπομεν τους τοιαύτα βιβλία λαβόντας ίνα τα επιστρέψωσι εις την βιβλιοθήκην».
Στη δεύτερη συνεδρία ενδιαφέρον είχαν οι εισηγήσεις από τον Ομοτ. Καθηγητή Γεώργιο Καψάλη, πρώην Πρύτανη Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, την Δρ. Κωστάντω Ξέρρα, Πρόεδρο του Τμήματος Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Πολιτισμού Πανεπιστημίου Αργυρόκαστρου, του Δρ. Αχιλλέα Σύρμου, Διδάκτωρα Φιλολογίας, της Δρ. Αγγελική Γιαπουτζοπούλου Πανεπιστημίου Πατρών και των καθηγητριών Ντονίκα Κώτση και Μιρέλλα Κώτσια από το Πανεπιστήμιο Αργυροκάστρου.
Στην τρίτη συνεδρία οι εισηγήσεις των: Ζήσο Λούτση, καθηγητή Πανεπιστημίου Αργυρόκαστρου, Βαγγέλη Ζαφειράτη, συγγραφέα, δημοσιογράφου και Πέτρο Μπερέτη, πρώην έπαρχου Δίβρης.
Το Πρώτο Διεθνές Συνέδριο στέφτηκε με επιτυχία, με τα απαιτούμενα συμπεράσματα για την περεταίρω αναβάθμιση της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας και την περαιτέρω ειδίκευση των διδασκάλων.
Βαγγέλης Παπαχρήστος