ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
Ἐφεσ. α΄ 22 – β’ 3
22 Καὶ πάντα ὑπέταξεν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ αὐτὸν ἔδωκε κεφαλὴν ὑπὲρ πάντα τῇ ἐκκλησίᾳ, 23 ἥτις ἐστὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ, τὸ πλήρωμα τοῦ τὰ πάντα ἐν πᾶσι πληρουμένου.
β΄ 1 Καὶ ὑμᾶς ὄντας νεκροὺς τοῖς παραπτώμασι καὶ ταῖς ἁμαρτίαις, 2 ἐν αἷς ποτε περιεπατήσατε κατὰ τὸν αἰῶνα τοῦ κόσμου τούτου, κατὰ τὸν ἄρχοντα τῆς ἐξουσίας τοῦ ἀέρος, τοῦ πνεύματος τοῦ νῦν ἐνεργοῦντος ἐν τοῖς υἱοῖς τῆς ἀπειθείας· 3 ἐν οἷς καὶ ἡμεῖς πάντες ἀνεστράφημέν ποτε ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῆς σαρκὸς ἡμῶν, ποιοῦντες τὰ θελήματα τῆς σαρκὸς καὶ τῶν διανοιῶν, καὶ ἦμεν τέκνα φύσει ὀργῆς, ὡς καὶ οἱ λοιποί.
Ἑρμηνεία Π. Ν. Τρεμπέλα – Ἐκδόσεις Σωτήρ
22 Καὶ ὅλα ὑπέταξε κάτω ἀπὸ τὰ πόδια του. Καὶ αὐτόν, ποὺ τόσον πολὺ ὕψωσεν, ἔδωκεν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν κεφαλήν, παραπάνω ἀπὸ ὅλα ὅσα ὑπάρχουν ἐν αὐτῇ. 23 Εἶναι δὲ ἡ Ἐκκλησία τὸ σῶμα του, τὸ συμπλήρωμα τοῦ Χριστοῦ ὡς ἀνθρώπου· συμπλήρωμα ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ὡς Θεὸς γεμίζει τὰ πάντα εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας των καὶ παρέχει εἰς κάθε δημιούργημά του ὅ,τι τοῦ χρειάζεται.
β΄ 1 Καὶ ἔκαμε δι’ ἡμᾶς ὅ,τι ἔκαμε καὶ διὰ σᾶς. Σεῖς δηλαδὴ ἦσθε νεκροὶ πνευματικῶς, ἕνεκα τῶν παραβάσεων καὶ ἁμαρτιῶν, 2 εἰς τὰς ὁποίας ἄλλοτε ἐπεριπατήσατε, ὅταν ἐζούσατε τὴν διεφθαομένην ζωὴν τοῦ κόσμου αὐτοῦ, σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ ἄρχοντος, ποὺ ἀπὸ τὰς ἐκτάσεις τοῦ ἀέρος ἐξουσιάζει τοὺς σαρκικοὺς ἀνθρώπους, τοῦ πονηροῦ δηλαδὴ πνεύματος, ποὺ τώρα ἐνεργεῖ εἰς τοὺς ἀπειθεῖς. 3 Μεταξὺ αὐτῶν τῶν ἀπειθῶν ἀκόμη καὶ ἡμεῖς οἱ Ἰουδαῖοι ὅλοι ἐζήσαμεν καὶ συμπεριεφέρθημεν ἄλλοτε σύμφωνα μὲ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκός μας καὶ ἐπράτταμεν τὰ θελήματα τῆς σαρκός μας καὶ τῶν σκοτισμένων διανοιῶν μας. Καὶ ἤμεθα τότε ἐκ φύσεως καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν γέννησίν μας ἄξιοι τῆς θείας ὀργῆς, καθὼς καὶ οἱ λοιποί.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
Λκ. γ΄ 19-22
19 Ὁ δὲ Ἡρῴδης ὁ τετράρχης, ἐλεγχόμενος ὑπ᾿ αὐτοῦ περὶ Ἡρῳδιάδος τῆς γυναικὸς τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ περὶ πάντων ὧν ἐποίησε πονηρῶν ὁ Ἡρῴδης, 20 προσέθηκε καὶ τοῦτο ἐπὶ πᾶσι καὶ κατέκλεισε τὸν Ἰωάννην ἐν τῇ φυλακῇ. 21 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ βαπτισθῆναι ἅπαντα τὸν λαὸν καὶ Ἰησοῦ βαπτισθέντος καὶ προσευχομένου ἀνεῳχθῆναι τὸν οὐρανὸν 22 καὶ καταβῆναι τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον σωματικῷ εἴδει ὡσεὶ περιστερὰν ἐπ᾿ αὐτόν, καὶ φωνὴν ἐξ οὐρανοῦ γενέσθαι λέγουσαν· σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν σοὶ εὐδόκησα.
Ἑρμηνεία Π. Ν. Τρεμπέλα – Ἐκδόσεις Σωτήρ
19 Ἀλλ’ ὁ τετράρχης Ἡρῴδης, ἐπειδὴ ἠλέγχετο ἀπὸ τὸν Ἰωάννην διὰ τὴν Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ Φιλίππου, μὲ τὴν ὁποίαν συνέζη παρανόμως, καθὼς καὶ δι’ ὅλα τὰ κακὰ καὶ παράνομα ἔργα, ποὺ εἶχε κάμει ὁ Ἡρῴδης, 20 ἐπρόσθεσε καὶ αὐτὸ εἰς ὅλα τὰ ἐγκλήματά του, ἔκλεισε δηλαδὴ τὸν Ἰωάννην εἰς τὴν φυλακήν. 21 Πρὸ τῆς φυλακίσεως ὅμως τοῦ Ἰωάννου, ἀφοῦ εἶχε βαπτισθῇ ὅλος ὁ λαός, ποὺ κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν παρευρίσκετο ἐκεῖ, καὶ ὅταν καὶ ὁ Ἰησοῦς ἐβαπτίσθη καὶ προσηύχετο, συνέβη νὰ ἀνοιχθῇ ὁ οὐρανός, 22 καὶ νὰ καταβῇ ἐπάνω του τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, τὸ ὁποῖο ἐνεφανίσθη μὲ σχῆμα καὶ εἶδος ἐξωτερικὸν καὶ σωματικόν, ποὺ ὠμοίαζε πρὸς περιστεράν, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ εἶναι πραγματικὴ περιστερά. Καὶ ἦλθε φωνὴ ἀπὸ τὸν οὐρανόν, ἡ ὁποία ἔλεγε· Σὐ εἶσαι ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπημένος εἰς σὲ εὐηρεστήθην, διότι καὶ ὡς ἄνθρωπος ἀπολύτως ἀναμάρτητος ἔκαμες πάντοτε τὸ ἀρεστὸν ἐνώπιόν μου.
ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΙΩΝΑΣ
Στίς 21 Σεπτεμβρίου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τὸν προφήτη Ἰωνᾶ. Ὁ προφήτης Ἰωνᾶς ἦταν γιὸς τοῦ Ἀμαθῆ καὶ κατοικοῦσε κοντὰ στὴν Ἄζωτο. Σύμφωνα μὲ τὸ ὁμώνυμο βιβλίο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης προστάχθηκε ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ πάη στὴν Νινευὴ νὰ κηρύξη στοὺς ἁμαρτωλοὺς κατοίκους της τὴν ἐπερχόμενη καταστροφή της. Προσπαθώντας νὰ ἀποφύγη τὴν ἀποστολὴ του δραπετεύει μὲ ἕνα καράβι πρὸς δυτικά. Λόγῳ ὅμως τῆς σφοδρῆς τρικυμίας, ποὺ ξέσπασε, καὶ καταλαβαίνοντας οἱ ναῦτες ὅτι αἴτιός της εἶναι ὁ Ἰωνᾶς ρίπτεται στὴ θάλασσα καὶ ἀμέσως μὲ προσταγὴ τοῦ Θεοῦ καταπίνεται ἀπὸ ἕνα κῆτος. Μετὰ ἀπὸ τρεῖς ἡμέρες, ἀφοῦ τὸν ξέρασε τὸ κῆτος πορεύεται πρὸς τὴν Νινευή. Ἡ παραμονὴ τοῦ Ἰωνᾶ στὴ κοιλία τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρες καὶ τρεῖς νύκτες σύμφωνα μὲ τοὺς πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας προτυπώνει τὴν τριήμερο ταφὴ καὶ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας. Ἡ ἀπρόσμενη ὅμως, ἐπιτυχία τοῦ κηρύγματός του, ποὺ προκάλεσε τὴν μετάνοια τῶν κατοίκων τῆς Νινευῆ καὶ τὴν συγχώρεσή τους ἀπὸ τὸν Θεό, τὸν γεμίζει ἀπογοήτευση. Καὶ πάλι μὲ θαυματουργικὸ τρόπο ὅμως διδάσκεται ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ δὲν περιορίζεται στὸν Ἰσραήλ, ἀλλὰ ἐπεκτείνεται σὲ ὅλους ἐκείνους, ποὺ μετανοοῦν καὶ ζητοῦν τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ. Ὅταν ὁ Ἰωνᾶς ἐγύρισε στὴν πατρίδα του, ἀφοῦ πῆρε τὴν μητέρα του, πῆγε στὴν Ἀσσούρ, περιοχὴ ἀλλοφύλων καὶ ὅταν αὐτὴ πέθανε, πῆγε νὰ κατοικήση κοντὰ στὴν Βάλανον τῆς Δεβόρρας, ὅπου πέθανε καὶ ἐνταφιάσθηκε στὸ σπήλαιο τοῦ Κενεζαίου.
Ἀπολυτίκιον
(Ἦχος γ΄. Θείας πίστεως.)
Σάλπιγξ εὔηχος, θείων κριμάτων, κόσμῳ πέφηνας, ἀναφωνοῦσα, Ἰωνᾶ τοῖς Νινευΐταις μετάνοιαν· καὶ συσχεθείς ἐν τῷ κήτει προέγραψας, τὴν τοῦ Σωτῆρος τριήμερον ἔγερσιν· ὅθεν πρέσβευε, δοθῆναι τοῖς σὲ γεραίρουσι, πταισμάτων ἱλασμὸν καὶ μέγα ἔλεος.
Μεγαλυνάριον
Βροντή οὐρανία τῆς Νινευΐ, ἡ φωνή σου ὤφθη, μετανοίας τάς ἀπαρχάς, ταύτῃ προξενοῦσα, ὦ Ἰωνᾶ Προφήτα, καί παύουσα κακίας ὁρμήν τήν ἄσχετον.