Τοῦ κ. Γεωργίου Κούβελα, Συνταξιούχου Δικηγόρου παρ᾽ Ἀρείῳ Πάγῳ,
Ἐπιτίμου Προέδρου τῆς Ἐθνικῆς Φοιτητικῆς Ἑνώσεως Κυπρίων
11ον
Χρησιμοποιεῖτε συμπεριληπτικὴ γλῶσσα. Χαιρετᾶτε τὴν τάξη μὲ τρόπο ὅπως «καλημέρα, παιδιά», ἀντὶ γιὰ «καλημέρα ἀγόρια καὶ κορίτσια». Προτιμᾶτε τὶς λέξεις «γονεῖς/γονέας» καὶ/ἤ «κηδεμόνας» ἀπὸ «μητέρα» καί «πατέρας», ἔτσι ὥστε νὰ ἀπευθύνεστε καὶ σὲ ἕνα εὖρος διαφορετικῶν μορφῶν οἰκογένειας. Ὅπου εἶναι δυνατὸν ἀποφεύγετε νὰ περιλαμβάνεται τὸ φῦλο ὡς κατηγορία σὲ ἐρωτηματολόγια ἤ αἰτήσεις. Ὅταν κάτι τέτοιο ἀπαιτεῖται, προτιμῆστε νὰ δώσετε μία ἀκόμα ἐπιλογὴ ὡς κατηγορία γιὰ συμπλήρωση μὲ τὴν ὀνομασία «ἄλλο».
Μήπως γίνεται τὸ ἀντίστροφον;
Καὶ ὅμως, τὸ ἄρθρο 2 τοῦ Πρώτου Πρωτοκόλλου τῆς ΕΣΔΑ (Εὐρωπαϊκὴ Σύμβασις Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου) καὶ ὁ Χάρτης Θεμελιωδῶν Δικαιωμάτων τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως, προβλέπουν ὅτι τὸ δικαίωμα τῶν γονέων νὰ ἐξασφαλίζουν τὴν ἐκπαίδευση καὶ μόρφωση τῶν τέκνων τους σύμφωνα μὲ τὶς θρησκευτικές, φιλοσοφικὲς καὶ παιδαγωγικές τους πεποιθήσεις πρέπει νὰ γίνεται σεβαστὸ ἀπὸ τὸν ἐθνικὸ νομοθέτη. Ἐν τούτοις, αὐτὸ φαίνεται νὰ μὴ λαμβάνεται σοβαρὰ ὑπ᾽ ὄψιν ἀπὸ τὶς ἁρμόδιες ἀρχές, ὅταν τὰ παιδιὰ τοῦ δημοτικοῦ καλοῦνται νὰ ἀξιολογήσουν τὶς δυσκολίες ποὺ ἔχει ἡ ἀνατροφὴ ἑνὸς παιδιοῦ ἀπὸ δύο μαμάδες ἤ δύο μπαμπάδες, ἤ μαθαίνουν ὅτι «ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι νὰ εἶσαι κορίτσι, ἀγόρι καὶ τὰ δύο ἤ τίποτα ἀπ᾽ τὰ δύο», χωρὶς οὔτε κἂν οἱ γονεῖς τους πολλὲς φορὲς νὰ τὸ γνωρίζουν. Καὶ ἐδῶ προκύπτει τὸ ἀντίστροφο ἐρώτημα: Μήπως, ἔτσι, ἐν τέλει, καταπατᾶται τὸ δικαίωμα τῶν ἑτεροφύλων γονέων εἰς βάρος τῶν ὁμοφύλων ζευγαριῶν;
Εἰς τὰ παραπάνω ὁ ΣΩΤΗΡ[68] προσθέτει τὰ ἑξῆς βαρυσήμαντα:
Φρίκη! Τὰ νέα βλαστάρια τῆς Πατρίδας μας στὴν ἡλικία τῶν 9-11 ἐτῶν (Δ´- ΣΤ´ Δημοτικοῦ) θὰ διδάσκονται πλέον στὸ σχολεῖο μὲ τὰ νέα Ἐργαστήρια Δεξιοτήτων τὶς πάσης φύσεως διαστροφὲς τοῦ σοδομισμοῦ.
Συγκεκριμένα, τὸ νέο σχετικὸ ἐκπαιδευτικὸ ὑλικὸ τοῦ Ἰνστιτούτου Ἐκπαιδευτικῆς Πολιτικῆς, τὸ ὁποῖο περιλαμβάνεται στὸ ἐγχειρίδιο «Μορφὲς τῆς σύγχρονης οἰκογένειας», σκοπὸ ἔχει «νὰ βοηθήσει τοὺς / τὶς μαθητὲς /-τριες νὰ κατανοήσουν διαφορὲς μεταξὺ τῆς ταυτότητας φύλου, ἐρωτικοῦ – σεξουαλικοῦ προσανατολισμοῦ καὶ βιολογικοῦ φύλου (ὅπως ἀποδόθηκε κατὰ τὴ γέννηση). Νὰ βοηθήσει τοὺς / τὶς μαθητὲς / -τριες νὰ καταλάβουν ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι νὰ εἶσαι κορίτσι, ἀγόρι καὶ τὰ δύο ἤ τίποτα ἀπ᾽ τὰ δύο».
Στὴν ἀναφορὰ τῆς οἰκογένειας μὲ γονεῖς τοῦ ἴδιου φύλου, ὑπάρχει ἕνα σκίτσο μὲ δύο ἄντρες νὰ σηκώνουν ψηλὰ ἕνα μικρὸ κοριτσάκι καὶ δίπλα ἡ λεζάντα ἀναφέρει: «Ἡ Δανάη μεγαλώνει μὲ τὸν Βασίλη καὶ τὸν Παῦλο. Γι᾽ αὐτὴν εἶναι καὶ οἱ δύο μπαμπάδες».
Στὶς προτεινόμενες σχολικὲς δραστηριότητες τὰ παιδιὰ καλοῦνται μεταξὺ ἄλλων νὰ ἀντιστοιχίσουν εἰκόνες μὲ διάφορες μορφὲς οἰκογένειας, ἐνῶ σὲ ἄλλο σημεῖο, καλοῦνται νὰ χωρισθοῦν σὲ δυάδες καὶ νὰ παίξουν διάφορους ρόλους. Ἕνας ἐξ αὐτῶν εἶναι ὁ ἑξῆς: «Ὁ φίλος σου εἶναι στεναχωρημένος: μιὰ συμμαθήτριά του τὸν κοροΐδεψε, ἐπειδὴ ἔχει δύο μαμάδες. Τί θὰ τὸν συμβουλέψεις γιὰ νὰ νιώσει καλύτερα;».
Καὶ τὸ ἀποκορύφωμα: Στὸ ἀντίστοιχο ἐγχειρίδιο ἐκπαιδευτικοῦ περιλαμβάνονται καὶ ὁδηγίες πρὸς αὐτούς:
«Σεβαστεῖτε τὴν ταυτότητα φύλου τῶν παιδιῶν κάθε στιγμή. Πάντα νὰ ἀπευθύνεσθε στὰ παιδιὰ χρησιμοποιώντας τὸ ὄνομα τῆς ἀρεσκείας τους (καὶ τὴν ἀντωνυμία φύλου) καὶ ἐπιτρέψτε σ᾽ αὐτὰ νὰ ντύνονται ἀνάλογα μὲ τὶς ἐπιλογές τους (στὰ πλαίσια τῆς εὐπρέπειας), καθὼς καὶ νὰ κάνουν χρήση τῆς τουαλέτας, στὴν ὁποία αἰσθάνονται πιὸ ἄνετα (…).
Χρησιμοποιεῖτε συμπεριληπτικὴ γλώσσα. Χαιρετᾶτε τὴν τάξη μὲ τρόπο ὅπως “καλημέρα, παιδιά”, ἀντὶ γιά “καλημέρα, ἀγόρια καὶ κορίτσια”. Προτιμᾶτε τὶς λέξεις “γονεῖς / γονέας” καί/ἤ “κηδεμόνας” ἀπὸ “μητέρα” καί “πατέρας”, ἔτσι ὥστε νὰ ἀπευθύνεται καὶ σὲ ἕνα εὖρος διαφορετικῶν μορφῶν οἰκογένειας.
Ὅπου εἶναι δυνατόν, ἀποφεύγετε νὰ περιλαμβάνετε τὸ φῦλο ὡς κατηγορία σὲ ἐρωτηματολόγια ἤ αἰτήσεις. Ὅταν κάτι τέτοιο ἀπαιτεῖται, προτιμῆστε νὰ δώσετε μιὰ ἀκόμη ἐπιλογὴ ὡς κατηγορία γιὰ συμπλήρωση μὲ τὴν ὀνομασία “ἄλλο”».
Ποινικοποιεῖται ἡ Διδασκαλία τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου!
Εἴμαστε Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι ποὺ πιστεύουμε στὴ Διδασκαλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς ὅτι δύο φῦλα «ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν ὁ Θεός». Ἡ Ἁγία Γραφή διδάσκει ἐπίσης ὅτι τὸ φῦλο σὲ κάθε ἄνθρωπο εἶναι δῶρο δοσμένο ἀπὸ τὸν Θεό, τὸ ὁποῖο ὑπηρετεῖ τὸ μυστήριο τῆς ζωῆς. Τὸ φῦλο προσδιορίζεται ἀπὸ τὴ φυσιολογία τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος καὶ δὲν ἀποτελεῖ στοιχεῖο ἐπιλογῆς, αὐτοπροσδιορισμοῦ, ἢ μεταβολῆς κατὰ βούληση.
Αὐτὴ ἡ Διδασκαλία δὲν ἐπιδέχεται οὔτε διόρθωση, οὔτε συμπλήρωση, οὔτε ἀλλαγή, οὔτε ἀναθεώρηση! Δηλαδὴ αὐτὴ ἡ Διδασκαλία εἶναι Δόγμα! Αὐτὸ τὸ Δόγμα τὸ τήρησαν οἱ Αἰῶνες, ἡ Παράδοση καὶ ὅλοι ἐμεῖς ποὺ πιστεύουμε στὸν Τριαδικὸ Θεό. Ὅσοι ἀλλάζουν αὐτὸ τὸ Δόγμα ὄχι μόνο προσβάλλουν βάναυσα τὴν Πίστη τοῦ Λαοῦ μας, ἀλλὰ διαπράττουν θανάσιμη Ἁμαρτία καὶ Ποινικὸ Ἀδίκημα σὲ βαθμὸ Χιλίων Κακουργημάτων! Ὀφείλουμε ἐγκάρδιες εὐχαριστίες στὴν Ἱερὰ Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου ποὺ μὲ ἄκρως αὐστηρὴ καὶ θεμελιωμένη στὴ Διδασκαλία τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου Ἐγκύκλιο ἐπέστησε τὴν προσοχὴ τοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ, ἀλλὰ καὶ τῶν Βουλευτῶν τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας γιὰ τὸ ἐξαιρετικὰ σοβαρὸ αὐτὸ τὸ θέμα. Ἡ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ[69] ἀνέδειξαν αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὰ σοβαρὸ θέμα:
Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου συνῆλθε τὴν 22-5-2023 σὲ ἔκτακτη συνεδρία ὑπὸ τὴν προεδρία τοῦ Ἀρχιεπισκόπου κ.κ. Γεωργίου, προκειμένου νὰ ἀσχοληθεῖ μὲ τὴν πρόταση νόμου ποὺ τροποποιεῖ τὸν Ποινικὸ Κώδικα μὲ τὴν προσθήκη νέου ἄρθρου 233β: «ψευδοθεραπεῖες μεταστροφῆς…».
Ἡ τροποποίηση τοῦ Νόμου καὶ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ πιὸ πάνω ἄρθρου στὸν Ποινικὸ Κώδικα ἰσοδυναμεῖ μὲ ἰσοπέδωση τοῦ δικαιώματος τῆς ἐλεύθερης θρησκευτικῆς ἔκφρασης καὶ τῶν πεποιθήσεων τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, ποὺ προστατεύονται ἀπὸ τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19 τοῦ Συντάγματος τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας καὶ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Σύμβαση Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων. Μὲ βάση αὐτὰ θεωροῦμε ὅτι:
α) Παραβιάζεται καὶ ποινικοποιεῖται ἡ θρησκευτικὴ ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ὁποία κατοχυρώνεται ἀπὸ τὸ ἄρθρο 9 τῆς Εὐρωπαϊκῆς Σύμβασης τῶν Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων, τὸ ὁποῖο σαφῶς προβλέπει τὴν ἐλεύθερη καὶ ἀπρόσκοπτη ἔκφραση τῶν θρησκευτικῶν πεποιθήσεών του, «δημόσια ἢ κατ᾽ ἰδίαν, μέσῳ τῆς λατρείας, τῆς διδασκαλίας καὶ τῆς ἄσκησης τῶν θρησκευτικῶν καθηκόντων καὶ τελετουργιῶν».
β) Ποινικοποιεῖται ἡ μακραίωνη παράδοση τῆς Πατρίδας μας, ἡ ὁποία θέλει τοὺς πιστούς, οἱ ὁποῖοι ἐμπιστεύονται ἐλεύθερα τὴν ποιμαντικὴ φροντίδα τῆς Ἐκκλησίας, νὰ καταφεύγουν σ᾽ αὐτὴ συμβουλευτικά.
γ) Ποινικοποιεῖται τὸ ἀναφαίρετο δικαίωμα τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἀποφασίζει ἐλεύθερα, νὰ ἐπιλέγει καὶ ἀναζητεῖ, στὸ πλαίσιο τῆς νομιμότητας καὶ τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας, στήριξη καὶ πνευματικὴ καθοδήγηση σὲ ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄκρως προσωπικὰ καὶ εὐαίσθητα, γιὰ τὰ ὁποῖα μπορεῖ, στὸ τέλος, νὰ ἀποφασίζει ὁ ἴδιος γιὰ τὴν ἀποδοχή τους ἢ μή.
Ἡ Πολιτεία θὰ πρέπει νὰ ἀναγνωρίζει τὰ δικαιώματα ὅλων τῶν πολιτῶν τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας ἀνεξαιρέτως. Αὐτὰ τὰ δικαιώματα τὰ ἔχουν καὶ οἱ πολίτες ποὺ ἀσκοῦν τὴν Πίστη τους, ἡ ὁποία ἐκφράζεται μὲ τοὺς Κανόνες καὶ τὰ Δόγματα, τὰ ὁποῖα διαχρονικὰ ἰσχύουν στὴν Ἑλληνορθόδοξή Παράδοση μας.
Τὸ παιχνίδι τῶν φύλων[70]
Μάλιστα τὸ Λεξικὸ Cambridge γιὰ νὰ τὸ ἐμπεδώσουμε καλύτερα δίνει νέο ὁρισμὸ στὶς λέξεις ἄνδρας-γυναίκα!: Ἔντονες συζητήσεις ἔχει προκαλέσει ἡ κίνηση τοῦ Λεξικοῦ τοῦ Cambridge νὰ «διορθώσει» τοὺς ὁρισμοὺς τῶν λέξεων «ἄνδρας» καί «γυναίκα», μὲ τὸ σκεπτικὸ ὅτι οἱ ὑπάρχοντες ὁρισμοὶ ἀντανακλοῦσαν ξεπερασμένες ἀπόψεις γιὰ τὸ φῦλο. Ἔτσι, πλέον ὡς «ἄνδρας» ὁρίζεται «ἕνας ἐνήλικας ποὺ ζεῖ καὶ ταὐτίζεται ὡς ἄνδρας, ἂν καὶ μπορεῖ νὰ ἔχει δηλωθεῖ μὲ διαφορετικὸ φῦλο κατὰ τὴ γέννησή του». Ἀνάλογη ἀναπροσαρμογὴ ἔγινε καὶ στὸν ὁρισμὸ τῆς λέξης «γυναίκα». Εὔλογα πολλοὶ ἀνακάλεσαν στὴ μνήμη τους τὴν προσπάθεια ἐλέγχου τῆς γλώσσας ποὺ περιγράφεται στὸ δυστοπικὸ μυθιστόρημα τοῦ Τζώρτζ Ὄργουελ 1984. Μὲ τὴ διαφορὰ ὅτι στὴν ἐποχή μας γίνονται πράγματα ποὺ ἀκόμα καὶ ἡ φαντασία τοῦ Ὄργουελ θὰ ἀδυνατοῦσε νὰ συλλάβει. Πρόσφατα μόλις ἡ Ἱσπανία καὶ ἡ Σκωτία προστέθηκαν στὶς εὐρωπαϊκὲς χῶρες ποὺ προβλέπουν τὴν ἐλεύθερη ἀλλαγὴ φύλου μέσῳ μιᾶς ἁπλῆς διοικητικῆς πράξης, ἀκόμα καὶ χωρὶς τὴ συναίνεση τῶν γονέων, ἀπὸ τὴν ἡλικία τῶν 16 ἐτῶν. Καὶ ἀκόμα χειρότερα: Ὁ καθένας θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ζήσει μὲ τὸ φῦλο ποὺ θὰ ἐπιλέξει γιὰ… τρεῖς μῆνες, καὶ πρακτικὰ κάθε ἕξι μῆνες θὰ μπορεῖ νὰ… ἀλλάζει φῦλο. Κατὰ τ᾽ ἄλλα, ὅλοι συμφωνοῦν πὼς ὅ,τι χρειάζεται περισσότερο ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἡ σταθερότητα…
H ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ
Τὸ Δημογραφικὸ στὴν Ἑλλάδα χρόνια τώρα εἶναι τὸ πιὸ κρίσιμο Ἐθνικό μας Πρόβλημα. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς εἶναι τραγικά. Κυριολεκτικὰ ἦταν μία βόμβα ἕτοιμη νὰ ἐκραγῆ. Ὅμως μὲ τὴν ψήφιση τοῦ ὑπ᾽ ἀριθμ. 5089/2024 Ἀντισυνταγματικοῦ νόμου, μὲ τὴν Εἰσβολὴ καὶ Κατοχὴ τῶν λαθρομεταναστῶν, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν Εἰσβολὴ τοῦ ὁμοφυλόφιλου, δοτοῦ, νέου ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολίτευσης ἡ βόμβα ἐξερράγη!
Ἰδοὺ μερικαὶ χαρακτηριστικαὶ περιπτώσεις:
Καμπανάκι διὰ τὸ Δημογραφικὸν [71]
Ἄκρως ἀνησυχητικὴ εἶναι καὶ ἡ ἀπόφαση τοῦ Περιφερειακοῦ Διευθυντῆ Πρωτοβάθμιας καὶ Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης Κεντρικῆς Μακεδονίας, ποὺ δημοσιεύθηκε στὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως στὶς 28 Ἰουλίου 2023 καὶ προέβλεπε τὴν ἀναστολὴ λειτουργίας γιὰ τὸ σχολικὸ ἔτος 2023-24 συνολικὰ 117 σχολείων μόνο στὴν Κεντρικὴ Μακεδονία (συγκεκριμένα, 41 Δημοτικῶν καὶ 76 Νηπιαγωγείων)!
Δημογραφικὸς θάνατος διὰ τὴν Πατρίδα μας[72]
Ἀξιολογώτατο ἄρθρο δημοσιεύθηκε πρόσφατα σὲ γνωστὸ θρησκευτικὸ ἱστοχῶρο τοῦ διαδικτύου («Ἀκτῖνες» 23-9-2023). Σύμφωνα μὲ αὐτό, «ἡ Ἑλλάδα αὐτοκτονεῖ δημογραφικὰ ὅσο ἐλάχιστες χῶρες διεθνῶς». Ὁ πληθυσμός της «ἔχει ἀρχίσει νὰ μειώνεται σὲ ἀπόλυτα νούμερα ἀπὸ τὸ 2010. Πλέον οἱ θάνατοι εἶναι περισσότεροι ἀπὸ τὶς γεννήσεις. Ἐνῶ τὸ 2010 καταγράφηκαν 114.766 γεννήσεις ἔναντι 109.084 θανάτων, δέκα χρόνια ἀργότερα καταγράφηκαν 84.717 γεννήσεις ἔναντι 131.084 θανάτων. Στὴ χώρα μας ὁ ρυθμὸς ἀναπαραγωγῆς εἶναι ὁ χαμηλότερος στὴν Εὐρώπη καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς χαμηλότερους παγκοσμίως. Ἐνῶ τὸ ὅριο σταθερότητας ἀναπαραγωγῆς εἶναι 2, 1 παιδιὰ ἀνὰ γυναίκα, στὴν Ἑλλάδα εἶναι 1,3 (…)
Γιὰ τὸ 2021 ἡ ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε 85.346 γεννήσεις καὶ 143.919 θανάτους. Ἡ φυσικὴ μεταβολὴ τοῦ πληθυσμοῦ μόνο γι᾽ αὐτὸ τὸ ἔτος ἦταν 58.573 λιγότεροι ἄνθρωποι. (…) Ἂν προσθέσουμε δὲ καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ἕνα σημαντικὸ μέρος τῶν γεννήσεων προέρχεται ἀπὸ ἀλλοδαπούς, καταλαβαίνει κανεὶς ὅτι τὰ νούμερα γιὰ τὴ μείωση τοῦ γηγενοῦς πληθυσμοῦ εἶναι ἀκόμη πιὸ ἐφιαλτικά. Νὰ προσθέσουμε ἀκόμη ὅτι οἱ Ἕλληνες ποὺ μετανάστευσαν στὸ ἐξωτερικὸ ἀπὸ τὸ 2010 ἕως σήμερα εἶναι γύρω στοὺς 500.000, μὲ ὅ,τι συνεπάγεται αὐτὸ γιὰ τὴ μείωση τοῦ ἀπόλυτου ἀριθμοῦ γεννήσεων στὴν Ἑλλάδα. Τὰ σημάδια τοῦ δημογραφικοῦ μας θανάτου εἶναι πρόδηλα, χρόνο μὲ τὸν χρόνο πλέον. Ἡ ἐπαρχία ἐρημώνει καὶ τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας ἀνακοινώνει κάθε χρόνο σπαρακτικὲς λίστες μὲ δεκάδες νηπιαγωγεῖα καὶ δημοτικὰ ποὺ βάζουν λουκέτο, εἰδικὰ σὲ ἐθνικὰ εὐαίσθητες περιοχὲς ὅπως ἡ Θράκη, ἡ Μακεδονία, ἡ Ἤπειρος καὶ τὰ ἀκριτικὰ νησιά μας. Καί (…) ὅπου κλείνει ἕνα σχολεῖο, μπαίνει ἀκόμα ἕνα καρφὶ στὸ φέρετρο τοῦ ἔθνους».
Σημειώσεις:
[68]. Ἴδετε ΣΩΤΗΡ Ἰανουαρίου 2024, ὅπου ὑπάρχει καὶ ἡ σχετικὴ πηγή.
[69]. Γιὰ τὸ πλῆρες κείμενο τῆς Ἐγκυκλίου τῆς 22.5.2023 τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου μὲ τίτλο Τὸ φῦλο δὲν ἀποτελεῖ στοιχεῖο ἐπιλογῆς. Ἴδετε ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ Μάϊος-Ἰούνιος 2023, σ. 4-5.
[70]. Ἴδετε ΖΩΗ Φεβρουάριος 2023, ποὺ ἀνέδειξε τὸ θέμα.
[71]. Γιὰ περισσότερα στοιχεῖα καὶ σχόλια ἴδετε ΖΩΗ Σεπτεμβρίου 2023.
[72]. Ἴδετε ΣΩΤΗΡ, τῆς 1ης Νοεμβρίου 2023, ὅπου ὑπάρχει σχετικὴ πηγή.