Η μνήμη είναι αυτή που συνδέει το παρελθόν με το παρόν και το παρόν με το μέλλον. Μπορεί να πέρασαν από τότε που μια Κυριακή Πεντηκοστής σώθηκε θαυματουργικά το Κάστρο του Διδυμοτείχου από τους επίδοξους κατακτητές του όμως η μνήμη των σημερινών κατοίκων αυτής της ακριτικής πόλης παραμένει ζωντανή. Ενθυμούνται τα γεγονότα, δοξολογούν τον Θεό για την σωτηρία, εμπνέονται από το φρόνημα των προγόνων τους και συνειδητοποιούν τις ευθύνες τους για την τύχη του τόπου τους. Για μια ακόμη χρονιά με επίκεντρο το Κάστρο του Διδυμοτείχου οι σύγχρονοι κάτοικοί του σε μία ατέρμονη λιτανεία που διαρκεί αιώνες γιόρτασαν τη θεϊκή επέμβαση για τη διάσωση της πόλης και ξαναζωντάνεψαν θύμησες από την πολυτάραχη ιστορία του.
Α΄. Το Μάιο του έτους 1205 τα στρατεύματα των Λατίνων µε αρχηγό τον Ερρίκο της Φλάνδρας, αδελφό του Βαλδουίνου Α΄ και διάδοχό του στον θρόνο της Κωνσταντινούπολης, αφού πρώτα λεηλάτησαν την ευρύτερη περιοχή της Θράκης, επεχείρησαν να καταλάβουν το ισχυρό φρούριο του Διδυμοτείχου, στην περιοχή του οποίου άρχισε να εκδηλώνεται η πρώτη αντίσταση κατά της Λατινοκρατίας.
Τότε πολιόρκησαν απειλητικά το Διδυμότειχο και ενώ ετοιμάζοντο να το καταλάβουν, οι πολιορκημένοι μέσα στο Κάστρο, καταπονημένοι, με ελάχιστα πολεμοφόδια και ελλείψεις σε τρόφιμα αφόρητα τρομοκρατημένοι από την πολιορκία, με μοναδική τους ελπίδα το Θεό μετά την αγρυπνία της Πεντηκοστής λιτάνευσαν τις ιερές εικόνες του Χριστού και της Παναγίας της Καστροπολίτισσας, από την Μονή του Σωτήρος Παντοκράτορος (σήμερα Ναός του Σωτήρος Χριστού), γύρω από τα τείχη του Κάστρου. Ξαφνικά ξέσπασε µια καταρρακτώδης βροχή με αποτέλεσμα να φουσκώσει ο Ερυθροπόταμος και οι τάφροι γύρω από το βυζαντινό Κάστρο και να πλημμυρίσει το στρατόπεδο των Λατίνων παρασύροντας τις πολιορκητικές μηχανές τους. Οι σταυροφόροι υποχώρησαν σε άτακτη φυγή λύνοντας την ασφυκτική πολιορκία του Κάστρου. Το Διδυμότειχο σώθηκε απο θαύμα.
Β΄. Έκτοτε η ανάμνηση του θαυμαστού αυτού γεγονότος κάθε χρόνο γιορτάζεται στο Διδυμότειχο µε βασική εκδήλωση τη λιτανεία των Δεσποτικών εικόνων του Χριστού και της Παναγίας της Καστροπολίτισσας την Κυριακή της Πεντηκοστής από τον Ιερό μεταβυζαντινό Ναό (άλλοτε Μονή) του Σωτήρος Χριστού στον ωσαύτως μεταβυζαντινό Μητροπολιτικό Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου και τανάπαλιν.
Πλήθος προσκυνητών συρρέουν στην πανήγυρη και αρκετοί διανυκτερεύουν την παραμονή στο Ναό του Σωτήρος Χριστού. Ανήμερα της Πεντηκοστής, αμέσως µετά την Πανηγυρική Θεία Λειτουργία, τελείται ο Εσπερινός της Γονυκλισίας και οι εκκλησιαζόμενοι προσεύχονται γονατίζοντας πάνω σε φύλλα καρυδιάς.
Των λατρευτικών Συνάξεων του εορτασμού, κατά τα ειωθότα, προέστη ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνός
Πληροφορίες ἀπό imdos.gr