Η νέα θέση της Αρμενίας στην επιτροπή πολιτιστικής προστασίας της UNESCO προσφέρει μια ευκαιρία να τεκμηριώσει τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις στο Αρτσάχ.
Η Αρμενία εξελέγη αντιπρόεδρος της 20ής συνόδου της Επιτροπής της UNESCO για την Προστασία της Πολιτιστικής Περιουσίας σε Περίπτωση Ένοπλης Σύγκρουσης — μια σημαντική διπλωματική επιτυχία που ενισχύει τη θέση της χώρας στον παγκόσμιο διάλογο για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, την ώρα που η δική της πολιτιστική ταυτότητα βρίσκεται υπό πρωτοφανή απειλή.
Η ψηφοφορία διεξήχθη στις 4 Δεκεμβρίου στις κεντρικές εγκαταστάσεις της UNESCO στο Παρίσι. Η εκλογή της Αρμενίας αποτυπώνει τη διεθνή εμπιστοσύνη στην επιστημονική και πολιτιστική της διαχείριση.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου εξετάστηκε πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο από την UNESCO που θα στηρίξει το αίτημα της Αρμενίας για την ένταξη του μοναστικού συγκροτήματος του Τατέβ, του Μεγάλου Ερημητήριου του Τατέβ και το φαράγγι του ποταμού Βοροτάν στο καθεστώς ενισχυμένης προστασίας.
Η επιτροπή εξέτασε επίσης διεθνή έργα προστασίας, νέες αιτήσεις και την ετήσια έκθεση, εγκρίνοντας ενισχυμένη προστασία για αρκετά μνημεία παγκοσμίως.
Ωστόσο, η προαγωγή της Αρμενίας στο εσωτερικό της UNESCO έρχεται σε αντίθεση με την αδυναμία της να υπερασπιστεί αποτελεσματικά την ίδια της την κληρονομιά σε περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Αζερμπαϊτζάν. Μετά την κατάρρευση του Αρτσάχ το 2023, οι αρχές του Αζερμπαϊτζάν έχουν εξαπολύσει συστηματική εκστρατεία εξάλειψης και παραποίησης των αρμενικών μνημείων και εκκλησιών, τα οποία συνεχίζουν να βανδαλίζονται και να καταστρέφονται.
Παρά τις εκτεταμένες καταστροφές, η αρμενική κυβέρνηση έχει περιοριστεί σε υποτονικές διπλωματικές ενέργειες, αφήνοντας την ευάλωτη πολιτιστική της κληρονομιά σχεδόν απροστάτευτη.
Η νέα θέση της Αρμενίας στην επιτροπή πολιτιστικής προστασίας της UNESCO προσφέρει μια ευκαιρία να τεκμηριώσει τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις στο Αρτσάχ. Εάν αξιοποιηθεί σωστά, ο νέος αυτός ρόλος μπορεί να μετατραπεί από συμβολική διπλωματική επιτυχία σε δυναμικό εργαλείο για την αντιμετώπιση μιας από τις σοβαρότερες απώλειες του αρμενικού πολιτισμού της εποχής μας.