ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΗΝΑ
«… εὐθείας ποιεῖτε τάς τρίβους αὐτοῦ».
Ἡ καρδιά εἶναι τό κέντρο τῶν διαλογισμῶν. Ὁ Κύριος ζητάει τήν καρδιά τοῦ καθενός ἐξ ἡμῶν, ὥστε, διά τῆς μετανοίας ἀφοῦ καθαρθεῖ, νά καταστεῖ ἕτοιμη «εὐθεία», νά εἰσέλθει, νά ἐμπεριπατήσει, νά διδάξει ὁ Χριστός καί νά σωθεῖ ὁ κόσμος δι’ Αὐτοῦ.
«Καρδίαν καθαράν κτίσον ἐν ἐμοί, ὁ Θεός, καί πνεῦμα εὐθές ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου». Ὁ προφήτης Μαλαχίας προφητεύει ὅτι ὁ Θεός Πατήρ θά ἀποστείλει πρωτύτερα τόν ἀπεσταλμένο Του νά προετοιμάσει καί προπαρασκευάσει τόν δρόμον, διά τοῦ Ὁποίου, θά πλησιάσει ὡς Διδάσκαλος ὁ Σωτήρ ἡμῶν Ἰησοῦς, ὁ Χριστός, τούς ἀνθρώπους.
Ὁ προφήτης Ἡσαΐας προφητεύει γιά τόν Ἄνδρα ἐκεῖνον πού μέ παρρησία θά κράζει στήν ἐρημία τοῦ κόσμου, ὡς Πρόδρομος, γιά νά ξεριζώσουν οἱ ἄνθρωποι τά ἀγκάθια, τά πάθη ἀπό τίς ψυχές των· κατ’ ἀρχήν μέν οἱ Ἰουδαῖοι ρίχνοντας τούς λίθους τοῦ ἐγωϊσμοῦ μακριά ἀπό τήν καρδιά καί τήν προαίρεση, ὁ καθένας χωριστά, καί στή συνέχεια, εἰ δυνατόν, ὁλόκληρο τό Ἀδαμιαῖον γένος.
Ὁ Ἰωάννης, ὁ Τίμιος Πρόδρομος, πού κηρύττει βάπτισμα μετανοίας στόν Ἰορδάνη ποταμό ὁμολογεῖ μέ ἄκρα ταπείνωση, ὅτι δέν μπορεῖ νά ἑρμηνεύσει τό μυστήριο τοῦτο· ἤτοι τῆς ἑνώσεως τῶν δύο φύσεων ἐν Χριστῷ, δηλαδή τῆς ἐλεύσεως τοῦ Θεανθρώπου στόν κόσμο. Ὁ, μετά τόν Ἰωάννη, ἐπερχόμενος Μεσσίας, τέλειος Θεός γίνεται καί τέλειος ἄνθρωπος· καί μέ «Δούλου» μορφήν παρουσιάζεται στόν Ἰορδάνη, ὥστε νά ἐξασφαλίσει στόν κάθε ἕνα πού θά θελήσει τήν ἐπιτυχία τοῦ σκοποῦ τῆς σωτηρίας καί τῆς ἀπολύτρωσης.
Ἐν τούτοις, ἡ ἕνωσις τῶν δύο φύσεων τοῦ Χριστοῦ ἀτρέπτως καί ἀναλλοιώτως,(θεία Λειτουργία Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου) παραμένει μυστήριον· «…οὐκ εἰμί ἱκανός κύψας λῦσαι τόν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων αὐτοῦ», ὁμολογεῖ ὁ Βαπτιστής Ἰωάννης.
Παρ’ ὅλα αὐτά, ἀδελφοί, τό Πνεῦμα τό Ἅγιον πού λαμβάνουν οἱ βαπτιζόμενοι στό ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος ἐνδυόμενοι τόν Χριστόν, καί μέ τό Ἅγιον Χρῖσμα, διά τῆς κάθαρσης καί τοῦ φωτισμοῦ καί τῆς θέωσης, δέχονται τήν δωρεά τῆς υἱοθεσίας.
Ἔτσι, ὅσοι ἄγονται ἀπό τόν Παράκλητον, μετέχουν δικαίως τῆς δωρεᾶς τῆς υἱοθεσίας καί ἀποκαλοῦνται υἱοί Θεοῦ. «Ἐγώ εἶπα θεοί ἐστε καί υἱοί Ὑψίστου πάντες». Ἔκραζε ὁ Ἰωάννης, ὁ Τίμιος Πρόδρομος: «καθαρίσατε μέ τήν μετάνοια τόν ἐσωτερικό σας κόσμο γιά νά δεχτεῖ τόν Κύριο καί θά ἐπιτύχετε ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι τήν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν»· ὄχι πλέον τύποις ἀλλά οὐσία, γιατί ὁ ἴδιος ὁ Θεός εἶναι ἡ Χάρις τήν ὁποίαν λαμβάνομεν κατά τό Ἅγιο Βάπτισμα.
Δυστυχῶς οἱ Γραμματεῖς καί οἱ Φαρισαῖοι ἀπιστοῦν στήν πιστευόμενη ἀπό ἐμᾶς τούς Ὀρθοδόξους δύναμιν καί χάριν πού παρέχει τό θεῖον Βάπτισμα. Δέν προσῆλθαν στόν Ἰορδάνη νά βαπτιστοῦν τό βάπτισμα μετανοίας ἀπό τόν Ἰωάννη· ἀλλά καί ὅταν τούς ρώτησε ὁ Μεσσίας δέν ἀπήντησαν μέ εὐθεία καρδιά, διότι τήν εἴχαν γεμίσει μέ δόλο. Ἔλεγαν μέ κακία στόν Ἰησοῦ σέ ἄλλη περίπτωση: «ποιός μπορεῖ νά συγχωρήσει ἁμαρτίες»;
Ἐμεῖς ὅμως χριστιανοί μου, οἱ παραλυμένοι σέ ψυχή καί σῶμα ἀπό τίς ἡδονές καί τά πάθη, ἀκοῦμε ὁ καθένας· «σήκω καί πάρε τό κρεβάτι καί πήγαινε στόν οἶκό σου», ὅπως κάποτε καί ὁ Παραλυτικός ἐκεῖνος.
Ἑορτάζουμε λοιπόν καί δεχόμαστε τό κήρυγμα τῆς μετανοίας τοῦ θείου Βαπτιστοῦ καί τήν ἄκτιστον Χάριν τοῦ, ἐν Ἀγίῳ Πνεύματι, Βαπτίσματος τοῦ Μεσσίου Ἰησοῦ.
Ἐν τούτοις, ἁγία γερόντισσα, προσοχή ἐδῶ. Γνωρίζουμε ἀπό τήν διδασκαλία τῶν Ἁγίων Πατέρων: «ἡ μέν χάρις καί δύναμις τοῦ θείου Βαπτίσματος, παραμένει λόγῳ τῆς φιλανθρωπίας τοῦ παρέχοντος, ἀκόμη κι ἄν ἁμαρτήσουμε μετά τό Βάπτισμα· ἐνῶ ἡ ὑγεία καί καθαρότης τῆς ψυχῆς δέν παραμένει».
Φρονοῦμε λοιπόν, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, ὅτι χρειαζόμαστε τήν ἐφ’ ὅρου ζωῆς μετάνοια καί ἐξομολόγηση πού εἶναι καί λέγεται δεύτερο Βάπτισμα.
Σ’ αὐτή τή περίπτωση ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία, στίς ἅγιες Γραφές, μᾶς ἀποκαλεῖ Ἁγίους. Πῶς; Ὅλους, πού ἔχουν ἀφιερωθεῖ στόν Θεό, μέ τό κατά Χριστόν Βάπτισμα καί ζοῦν ἀνελλιπῶς μέσα στό μυστήριο τῆς μετανοίας καί ἐξομολογήσεως.
Διότι ἄν τό σκεῦος πού ἀφιερώθηκε στόν Τριαδικό Θεό εἶναι ἅγιο καί κάθε προσφορά σέ αὐτό, μάλιστα αὐτή πού προσφέρεται γι’ ἁγιασμό· πολύ περισσότερο εἶναι ἅγιος ὁ ἄνθρωπος πού προστέθηκε στόν Θεό μέ ἅγιες συμφωνίες καί προσλήφθηκε μέ τό λουτρό τῆς Παλιγγενεσίας· διότι ἀπό ἐκεῖ ἀπέκτησε καί τήν χάρη τοῦ Πνεύματος, τῆς ἁγιοσύνης.
Γι’ αὐτό κηρύττει, ὁ Τίμιος Πρόδρομος, κατέρχεται στόν Ἰορδάνη βαπτιζόμενος πρίν ἀπό ἐμᾶς ὁ Χριστός· διότι μαζί μέ τόν ἑαυτό του, ἐνοικίζει στό ὕδωρ, τήν Χάρη τοῦ Παναγίου Πνεύματος πού εἴλκυσε ἀπό ἄνω· ἔτσι ὥστε, γιά τούς ἔπειτα κατά τό παράδειγμά Του βαπτιζομένους, ὅταν κατέρχονται στό ὕδωρ, νά βρίσκεται ὁ Ἴδιος μέσα σ’ αὐτό. Καθ’ ὅτι περιβάλλοντάς τους ἀπορρήτως μέ τό πνεῦμά Του καί συνεννούμενος καί γεμίζοντάς τους μέ τήν καθαρτική καί φωτιστική Χάρη, αἱ ὁδοί καθίστανται εὐθεῖαι. Ὅπως ἐπίσης καί οἱ καρδιές ὀρθάνοιχτες γιά τόν Ἰησοῦν τόν Θεόν ἡμῶν καί γιά κοινωνία μαζί Του.
Ἔρχεται λοιπόν ὁ Χριστός πρός τό Βάπτισμα, ἀφ’ ἑνός μέν ἀπό ὑπακοή πρός Αὐτόν πού ἀπέστειλε τόν Ἰωάννη νά βαπτίζει· ἀφ’ ἑτέρου δέ γιά τήν φανέρωσή Του καί ἐπιπλέον γιά νά ἀρχίσει τήν σωτήρια καθοδήγηση καί νά βεβαιώσει τούς πιστούς πού βαπτίζονται ὅπως Αὐτός ὑπέδειξε καί προσέταξε, ὅτι δίδεται Ἅγιον Πνεῦμα καί γιά νά καταστήσει τό Βάπτισμα δι’ Αὐτοῦ καθοριστικό φάρμακο τῶν μολυσμάτων πού ἔχουν ἐνσταλλαχθεῖ μέσα μας ἀπό ἐμπαθή γέννηση καί διαβίωση.
Ἐξυπακούεται πώς ὁ Ἴδιος ὁ Θεάνθρωπος καί Κύριος Ἰησοῦς δέν χρειαζόταν κάθαρση οὔτε ὡς ἄνθρωπος, ἀφοῦ γεννήθηκε ἀπό ἀμόλυντη Παρθένο καί ἔζησε ἔξω ἀπό κάθε ἁμαρτία, ἀλλά ἐπειδή γεννήθηκε γιά ἐμᾶς, γιά νά μᾶς προσφέρει καί τήν κάθαρση.
Στόν γεννηθέντα, βαπτισθέντα Ἰησοῦν τόν Χριστόν, ἡ Δύναμις, τό Κράτος, ἡ Βασιλεία στούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν