Τοῦ κ. Ἀλεξίου Π. Παναγοπούλου,
καθηγητοῦ καὶ ἀκαδημαϊκοῦ (DDDr., Dr.Habil.)
Ἡ σύνδεση τῆς Ἀποκάλυψης τοῦ Ἰωάννου μὲ τὴ σύγχρονη διεθνῆ πραγματικότητα δὲν ἀποτελεῖ καινοφανὲς φαινόμενο. Ἀπὸ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς αἰῶνες ἕως σήμερα, οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἑρμήνευαν τὰ ἱστορικὰ γεγονότα ὄχι προφητολογικὰ μὲ τὴ στενὴ ἔννοια, ἀλλὰ διαγνωστικά, ὡς πνευματικὰ σημεῖα τῶν καιρῶν, ὅπου θὰ ἐπικρατεῖ τὸ πνεῦμα τῶν γραμματέων καὶ φαρισαίων.
Στὴ σύγχρονη ἐποχή, ἡ παγκοσμιοποίηση, οἱ γεωπολιτικὲς ἀνακατατάξεις καὶ ἡ θρησκευτικὴ σχετικοποίηση ἐπαναφέρουν ἐπιτακτικὰ τὸ ἐρώτημα τῆς ἀποστασίας, ὅπως αὐτὸ τίθεται στὴ Γραφὴ καὶ στὴν πατερικὴ θεολογία τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολῆς.
Ἡ Ἀποκάλυψη Ἰωάννου εἶναι βιβλίο διάκρισης, ὄχι χρονολογιῶν. Ἡ Ἀποκάλυψη Ἰωάννου δὲν ἀποτελεῖ γεωπολιτικὸ ἐγχειρίδιο οὔτε κείμενο πρόβλεψης συγκεκριμένων γεγονότων. Ἡ Ἐκκλησία πάντοτε τὴν ἀντιμετώπιζε ὡς ἐσχατολογικὸ καὶ ἀποκαλυπτικὸ κείμενο, τὸ ὁποῖο φανερώνει τὸν τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖο ἡ ἱστορία ὁδηγεῖται εἴτε πρὸς τὸν Χριστό, εἴτε πρὸς τὴν ὕβρη καὶ αὐτοθέωση τοῦ ἀνθρώπου.
Τὰ σχήματα τῆς Ἀποκάλυψης – ἡ δῆθεν παγκόσμια ἐξουσία, ἡ ψευδὴς εἰρήνη, ἡ πνευματικὴ σύγχυση, ἡ ἀλλοίωση τῆς ἀλήθειας – δὲν ταυτίζονται μηχανικὰ μόνο σὲ συγκεκριμένα κράτη ἢ ἡγέτες. Περιγράφουν δομὲς ἐξουσίας καὶ νοοτροπίες, οἱ ὁποῖες ἱστορικὰ ἐπανεμφανίζονται σὲ κάθε ἐποχή, ἀλλὰ εἰδικότερα σήμερα, ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἔβγαλε φτερά, κι ὅπως τὸ μυρμήγκι μετὰ χάνεται.
Ἀποστασία, εἶναι ἡ πνευματικὴ ρίζα τῶν ἐσχάτων καιρῶν. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἶναι σαφής: «ἐὰν μὴ ἔλθῃ ἡ ἀποστασία πρῶτον» (Β΄ Θεσ. 2,3). Ἡ ἀποστασία προηγεῖται τῆς τελικῆς σύγκρουσης, τοῦ καλοῦ μὲ τὸ κακό, ὄχι ὡς γεγονός, ἀλλὰ κυρίως ὡς πνευματικὴ κατάσταση, τοῦ ἐσωτερικοῦ ἠθικοῦ μέτρου καὶ βιώματος τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ θὰ ξεπεράσει στὴν ἀνωμαλία τὰ Σόδομα καὶ Γόμορρα, τόσο μὲ λίστες “ἐπστάιν” κτλ., σὰν νὰ μὴ τρέχει τίποτα, ὅλα ἐπιτρέπονται.
Ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς ἑρμήνευσε τὴν ἀποστασία ὡς βιοηθική, βιωματικὴ ἠθικὴ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸν Θεάνθρωπο Χριστὸ καὶ ἀντικατάστασή Του ἀπὸ τὸν «ἄνθρωπο-αὐτοθεό». Κατὰ τὸν ἅγιο Ἰουστῖνο, ἡ ἀποστασία δὲν ἀρχίζει μὲ διωγμούς, ἀλλὰ μὲ συμβιβασμοὺς τῆς ἀλήθειας, μὲ συναίνεση, μὲ εὐκολίες, μὲ ὑποχωρήσεις, ὅταν ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία παύει νὰ ὁμολογεῖ καὶ νὰ μαρτυρεῖ, ἀρχίζει ἁπλῶς νὰ προσαρμόζεται, νὰ γίνεται ἔνστολη Ὑπαλληλία.
Ὁ Οἰκουμενισμὸς καὶ ἡ παγκόσμια διακυβέρνηση, προωθεῖται ὡς ἄνθρωπο-μηχανικὴ προσέγγιση. Ὁ οἰκουμενισμός, ὅπως τὸν περιγράφει ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς, δὲν ταυτίζεται μὲ τὸν διάλογο τῆς ἀγάπης, ἀλλὰ μὲ τὸν συμβιβασμὸ καὶ τὴν ὑποχωρητικότητα καὶ τὴ μαλθακότητα. Ταυτίζεται καὶ συναγελάζεται μὲ τὴν ἐξίσωση τῆς ἀλήθειας, μὲ τὴν ἴδια τὴν πλάνη.
Ὅταν ὅλες οἱ θρησκεῖες θὰ παρουσιάζονται στὸν κόσμο ὡς ἰσότιμες ὁδοὶ σωτηρίας, ὡς πλήρης συγκρητισμός, τότε ἡ ὀρθὴ πίστη μετατρέπεται σὲ φιλοσοφικὸ καὶ πολιτισμικὸ στοιχεῖο καὶ ὄχι σὲ σωτηρία καὶ θεία ἀποκάλυψη.
Στὸ σύγχρονο γεωπολιτικὸ περιβάλλον, παρατηρεῖται ἡ ἐνίσχυση ὑπερεθνικῶν δομῶν, ἡ ἀναζήτηση τῶν δῆθεν παγκόσμιων «ἀξιῶν» χωρὶς ὀρθόδοξο περιεχόμενο καὶ χρήση τῆς θρησκείας ὡς ἐργαλείου κοινωνικῆς συνοχῆς, μὲ καθιέρωση νέων κοσμικῶν ἑορτῶν καὶ ἀλλοίωσης τοῦ γράμματος τοῦ θείου νόμου.
Ἡ Ὀρθοδοξία δὲν ἀπορρίπτει τὴ διεθνῆ συνεργασία, ἀλλὰ προειδοποιεῖ γιὰ τὴν πνευματικὴ ὁμογενοποίηση, ὅταν αὐτὴ ἐπιτυγχάνεται εἰς βάρος τῆς μίας ἀλήθειας. Σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο, ὁ οἰκουμενισμὸς λειτουργεῖ ὡς πνευματικὸ ὑπόβαθρο μίας φιλοσοφικῆς ψευδοῦς παγκόσμιας ἑνότητας, κάτι ποὺ ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου περιγράφει ὡς ἑνότητα χωρὶς Χριστό, δίχως Ἀνάσταση.
Ὁ Ἀντίχριστος στὴν Ἀποκάλυψη καὶ στὴ σύγχρονη πραγματικότητα, θὰ εἶναι πρόσωπο, μὲ ὅλη τὴν ἐνέργεια τοῦ σατανᾶ μέσα του, δηλώνει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος. Ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση δὲν ταυτίζει τὸν Ἀντίχριστο μὲ ἕνα ἁπλὸ τοπικὸ πολιτικὸ ἡγέτη. Τὸν κατανοεῖ ὡς ἐξουσιαστὴ τοῦ συστήματος καὶ τῆς σκέψης καὶ ποὺ ἡ ἐξουσία του θὰ ὑπόσχεται μία πλαστικὴ εἰρήνη χωρὶς μετάνοια, ἑνότητα χωρὶς ἀλήθεια, σωτηρία χωρὶς Σταυρό, οὔτε Ἀνάσταση, ὅπου ἡ Ὠκεανία Ὄργουελ θὰ ἐπικρατεῖ.
Σὲ αὐτὸ τὸ πλαίσιο, ἡ σύγχρονη γεωπολιτικὴ δὲν συναποτελεῖ ἀπὸ μόνη της τὴν ἐκπλήρωση τῆς Ἀποκάλυψης. Μπορεῖ ὅμως νὰ λειτουργήσει ὡς σκηνικό, στὸ ὁποῖο ἡ ἀποστασία γίνεται κοινωνικὰ ἀποδεκτὴ καὶ ὀρθόδοξα ἀδιάφορη.
Συμπέρασμα. Ἡ Ἀποκάλυψη Ἰωάννου δὲν καλεῖ τοὺς πιστοὺς νὰ ταυτίσουν τὰ γεγονότα, ἀλλὰ νὰ διακρίνουν τὰ ὀρθόδοξα πνεύματα. Ὁ οἰκουμενισμός, ὅταν μετατρέπεται ἀπὸ διάλογο σὲ φιλοσοφικὸ σχετικισμό, συνιστᾶ – κατὰ τὸν ἅγιο Ἰουστῖνο Πόποβιτς – σύμπτωμα ἀποστασίας. Ἡ σύγχρονη γεωπολιτικὴ ἐξέλιξη δὲν εἶναι ἀπόδειξη τῶν ἐσχάτων, ἀλλὰ δοκιμασία τῆς ὀρθῆς πίστης.
Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν σώζεται μὲ προβλέψεις, ἀλλὰ μὲ ὁμολογία καὶ μαρτυρία. Καί, ὅπως ὑπενθυμίζει ἡ Ἀποκάλυψη, ἡ τελικὴ λέξη τῆς ἱστορίας δὲν ἀνήκει οὔτε στὶς αὐτοκρατορίες, οὔτε σὲ ἡγέτες, οὔτε σὲ πρόσωπα, οὔτε σὲ συστήματα, ἀλλὰ στὸν Σταυρωθέντα καὶ Ἀναστάντα Χριστό, ποὺ εἶναι ὁ «ὤν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος»!