ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

Αἱ ἀνοικταὶ πληγαὶ τοῦ Κυρίου

  «Εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ· φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός» (Ἰωάν. κ΄, 27). (: Ἔπειτα λέγει εἰς τὸν Θωμᾶν· Φέρε ἐδῶ τὸν δάκτυλόν σου. Καὶ ἐνῷ μὲ  τὴν  ψη­λά­φησίν σου θὰ ἐξετάζῃς τὰ σημάδια τῶν πληγῶν μου, συγχρόνως καὶ μὲ τὰ μάτια σου ἴδε τὰς χεῖράς μου καὶ φέρε κάτω ἀπὸ τὰ ἐνδύματά μου τὴν χεῖρα σου καὶ βάλε την εἰς τὴν πλευράν μου, ποὺ ἐκτυπήθη ἀπὸ τὴν λόγχην, καὶ μὴ ἀφήνῃς τὸν ἑαυτόν σου νὰ κυριευθῇ ἀπὸ τὴν ἀπιστίαν, ὥστε νὰ γίνῃς μονίμως καὶ ἀνεπανορθώ­τως ἄπιστος, ἀλλὰ προόδευε καὶ στηρίζου εἰς τὴν πίστιν, ὥστε νὰ γίνῃς ἀμετακίνητος καὶ ἀδιάσειστος εἰς αὐτήν».

Ἂν καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ Ἀποστόλου Θωμᾶ πρὸς τὸν Κύριον ἦταν μεγάλη, ὅμως αὐτὴ ἡ «ἀπιστία» χαρακτηρίζεται ὡς «καλὴ ἀπιστία». Διότι αὐτὴ ἡ ἀπιστία ἐγέννησε τὴν πίστη.

Γιατὶ ἦσαν ἀνοικτὲς οἱ πληγὲς τοῦ Κυρίου; Ὁ Πάτμιος κληρικὸς Μακάριος Καλογερᾶς(18ος) στὴν «Εὐαγγελικὴ Σάλπιγγα» ἐξηγεῖ, γιατί οἱ πληγὲς παρέμειναν ἀνοικτές:

«1. Νὰ εἶναι ἀληθινὰ σημεῖα ὅτι ὁ Κύριος, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ἀληθινὰ μὲ πλήρη ἐξουσία, κανονικὰ ἔλαβε τὴν ἀνθρώπινη σάρκα. Ἔτσι ἀνατρέπεται ἡ αἱρετικὴ διδασκαλία τῶν Μανιχαίων ὅτι ὁ Χριστὸς ἔγινε «κατὰ δόκησιν», δηλαδή, κατὰ φαντασίαν ἄνθρωπος.

2. Νὰ στέκωνται, νὰ παραμένουν οἱ πληγὲς σὰν ζωντανοὶ μάρτυρες στὴν φοβερὴ ἡμέρα τῆς παγκόσμιας Κρίσης. Νὰ μαρτυροῦν, νὰ φωνάζουν μπροστὰ σὲ ὅλους, πόσο σκληρὸ καὶ δριμύτατο ἦταν τὸ πάθος ἐκεῖνο ποὺ ὑπέμεινε ὁ Δεσπότης σου, ἐξ αἰτίας τῆς ἀγάπης Του γιὰ σένα ἄνθρωπε.
3. Νὰ εἶναι ἀποδείξεις τῆς ἀληθινῆς Ἀνάστασης τοῦ Δεσποτικοῦ Σώματος. Κι ἀκόμα νὰ ἀποδεικνύουν ὅτι αὐτὸ ἦταν τὸ ἕνα καὶ μοναδικὸ ἀριθμητικὰ σῶμα ποὺ σταυρώθηκε καὶ τὸ ἴδιο ἀναστήθηκε καὶ ὄχι κάποιο ἄλλο.
4. Νὰ εἶναι διακριτικὰ γνωρίσματα (χαρακτῆρες, μέσα, τρόποι) ὑπενθύμισης (ὑπομνήματα) ἀνεξάλειπτα, τῆς θερμότατης ἀγάπης ποὺ ἔχει (ὁ Χριστὸς) γιὰ σένα ἄνθρωπε. Αὐτὰ δὲ (τὰ ὑπομνήματα) τὰ ἔγραψε πάνω στὰ χέρια Του, στὴν πλευρὰ καὶ στὰ πόδια Του, ὄχι μὲ καλάμι, ἀλλὰ μὲ τὰ καρφιά.
5. Νὰ εἶναι τρόπαια (=σημεῖα, σύμβολα) τῆς λαμπρῆς νίκης ποὺ ἔκανε (ὁ Κύριος) κατὰ τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ δαίμονα, ἀκόμα καὶ κατὰ τοῦ θανάτου καὶ τοῦ ᾍδη.
6. Νὰ εἶναι (αὐτὲς οἱ πληγὲς) μόνιμος στολισμὸς καὶ καλλωπισμὸς καὶ νὰ καταδεικνύουν τὸν θρίαμβο τοῦ δοξασμένου καὶ λαμπροτάτου Σώματος (τοῦ Κυρίου).
7. Νὰ μπορῆς ἐσὺ ἄνθρωπε, ὅπου κι ἂν στρέψης τὰ μάτια σου, νὰ βλέπης τὰ γνωρίσματα τῆς δικῆς σου ἀπολύτρωσης.
8. Νὰ στέκωνται αἰώνια στίγματα (=σημεῖα) τῆς ὑπακοῆς ποὺ ἔδειξε Αὐτὸς (ὁ Χριστὸς) στὸν Πατέρα Του μέχρι θανάτου.
9. Νὰ μπορῆς νὰ βλέπης σ’ αὐτὲς τὰ λείψανα (ἀπομεινάρια) τῶν ἱερῶν μόχθων καὶ πόνων τοῦ Χριστοῦ.
10. Νὰ εἶναι (οἱ πληγὲς) τὰ λύτρα, μὲ τὰ ὁποῖα ἀπελευθερώθηκαν ὅλοι οἱ ἁμαρτωλοί. Αὐτὰ τὰ ἔχει ὁ Χριστὸς νὰ τὰ δείχνη στὸν Πατέρα Του, ὅταν πρεσβεύη ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων.
11. Νὰ εἶναι ἡ παρηγοριὰ τῶν θλιμμένων.
12. Νὰ εἶναι ὑπόδειγμα τῆς ὑπομονῆς καὶ τῆς μακροθυμίας μας.
13. Νὰ εἶναι καταφύγιο καὶ λιμάνι στοὺς χειμαζομένους, δοκιμαζομένους ἀνθρώπους.
14. Νὰ εἶναι παρακίνηση, προτροπὴ σὲ μετάνοια.
15. Νὰ σκεπάζη καὶ νὰ προφυλάσση τοὺς χειμαζομένους.
16. Νὰ εἶναι προτροπὴ καὶ ἐνίσχυση ὅσων κοπιάζουν.
17. Νὰ ἀποτελοῦν παράδειγμα πρὸς μίμηση γιὰ τοὺς Μάρτυρες.
18. Νὰ εἶναι τὸ καύχημα καὶ ἡ δόξα τῶν Ἀποστόλων.
19. Νὰ εἶναι ἔλεγχος καὶ ὀνειδισμὸς ὅσων καταδικάζονται.
20. Νὰ ἀποτελοῦν, νὰ εἶναι θαῦμα καὶ ἔκπληξη στοὺς Ἀγγέλους.

  Ὁλοκληρώνοντας ὁ π. Μακάριος τὴν καταγραφὴ παρατηρεῖ: Πόσα καὶ ποιὰ εἶναι τὰ σωτηριώδη αὐτὰ αἴτια – λόγοι ποὺ «ὁ πολυΰμνητος Ἰησοῦς ἠθέλησε νὰ φυλάξη τὰς πληγὰς καὶ μετὰ τὴν Ἀνάστασιν». Καὶ ὅπως σημειώνει ὁ ἱερὸς Ἀμβρόσιος. Μὲ τὰ σημεῖα τῶν δικῶν Του παθῶν, (ὁ Χριστὸς) γίνεται ὁ ἰατρὸς τῶν πληγωμένων, ἡ πηγὴ ὅσων κατακαίονται ἀπὸ τῆς θέρμης, ἡ δικαιοσύνη τῶν ἀδικουμένων, δύναμη στοὺς ἀδυνάτους, ζωὴ σ’ ὅσους φοβοῦνται τὸν θάνατο, ὁδὸς ὅσων ἀγαποῦν τὸν οὐρανό, φῶς σ’ αὐτοὺς ποὺ ἀπομακρύνονται, χάνονται στὸ σκοτάδι, τροφὴ στοὺς πεινασμένους καὶ γενικῶς «τοῖς πᾶσι τὰ πάντα» (Α΄ Κορ.12,6).

  Οἱ πληγὲς τοῦ Χριστοῦ «εἶναι καύχημα ἰδικόν σου ἄνθρωπε». Γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ χαίρεσαι, νὰ μεγαλύνεσαι «διότι ἔχεις τοιοῦτον Δεσπότην», ὁ ὁποῖος γιὰ τὴν ἀγάπη σου πληγώθηκε, ἀλλὰ καὶ διατηρεῖ τὰ σημεῖα τῶν πληγῶν Του. Κι ὄχι μόνο τὰ φυλάττει, ἀλλὰ συγχρόνως προσκαλεῖ τὸν μαθητή του (τὸν Θωμᾶ καὶ δι’ αὐτοῦ κάθε ἄνθρωπο) νὰ τοῦ τὰ δείξη κι ἀκόμα καυχιέται γι’ αὐτὰ τὰ σημάδια (τῶν πληγῶν Του). Φυλάττει αὐτὰ τὰ σημεῖα, ὄχι ἀπὸ μνησικακία γιὰ νὰ πάρη ἐκδίκηση καὶ νὰ τιμωρήση ἐκείνους ποὺ τὸν ἔβλαψαν, ὅπως κάνουν οἱ ἄνθρωποι. Ὁ Δεσπότης φυλάττει τὰ σημεῖα τῶν πληγῶν Του, ὄχι γιὰ νὰ φανερώση τὴν ἀχαριστία καὶ ἀπανθρωπιὰ τῆς ἀνθρώπινης φύσης, ἀλλὰ γιὰ νὰ δώση ἀφορμὴ στὸν ἄνθρωπο νὰ ἐπιστρέψη στὴν ἀγάπη Του. Τέλος κρατάει αὐτὰ τὰ στίγματα τῶν πληγῶν, γιὰ νὰ τὰ δείξη στὸν Πατέρα Του. Ὄχι γιὰ νὰ ζητήση ἐκδίκηση, ἀλλὰ νὰ ζητήση συγχώρηση καὶ ἀπαλλαγὴ ἀπ’ τὴν καταδίκη ἐκείνων, ποὺ τολμοῦν νὰ ἀποστρέφωνται τὴν ἀγάπη τέτοιου πληγωμένου Δεσπότου.

  Σ’ ὅλα αὐτὰ πῶς καὶ τί καλεῖται νὰ ἀνταποκριθῆ ὁ ἄνθρωπος; Ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ «ἤνοιξε τὸ παράθυρον εἰς τὴν ἰδικήν του πλευρὰν διὰ νὰ ἴδη τὴν ὑπερβολὴ τῆς ἀγάπης Του (ὁ ἄνθρωπος), ἕως καὶ μέσα εἰς τὰ ἀπόκρυφα μέρη τῆς καρδιᾶς Του. Καὶ πληγωμένος παρακαλεῖ, μεσιτεύει γιὰ ἐκείνους ποὺ τὸν πλήγωσαν» καὶ ἐξακολουθοῦν ἀκόμα σήμερα, 2000 χρόνια μετὰ νὰ Τὸν πληγώνουν. Τὸ «ἄφες αὐτοῖς, οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι», ἀποτελεῖ διαχρονικὰ τὸ αἰώνιο καὶ μόνιμο προσκλητήριο ἀνάνηψης καὶ ἐπιστροφῆς «εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ πατρός», ὁπότε «χαρὰ μεγάλη γίνεται ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι».