Ὅτι τὰ κοινωνικὰ δίκτυα εἶναι ἐθιστικά, καλοί μου φίλοι, τὸ λέμε ὅλοι. Ὅτι σκοπίμως λειτουργοῦν ἔτσι, μοιάζει ὑπερβολικό, ἔτσι δὲν εἶναι; Κι ὅμως, μετὰ ἀπὸ χιλιάδες ἀγωγὲς ἐναντίον τους, τὸ παραδέχονται πλέον καὶ οἱ ἴδιες οἱ ἑταιρεῖες τους, οἱ ὁποῖες συμφώνησαν, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴ τεραστίων προστίμων, νὰ λάβουν τὰ μέτρα τους, γιὰ τὸ καλὸ τῆς νέας γενιᾶς! Δηλαδή; Ἀλλ’ ἂς πάρουμε τὰ πράγματα μὲ τὴ σειρά τους…
* * *
Τελευταῖα, 30 Ἀμερικανικὲς Πολιτεῖες, στὶς ὁποῖες κατοικεῖ τὰ 2/3 τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ΗΠΑ, στράφηκαν δικαστικὰ κατὰ τῆς Meta (ἰδιοκτήτριας ἑταιρείας τοῦ Facebook καὶ τοῦ Instagram). Δὲν διεκδικοῦσαν μόνο ἀποζημιώσεις 1,4 τρισεκ. δολλαρίων, ἀλλὰ καὶ νὰ προχωρήσει σὲ δραστικὲς ἀλλαγὲς περιορισμοῦ τοῦ ἐθισμοῦ τῶν ἀνηλίκων, ποὺ σκοπίμως ἔχει δημιουργήσει σὲ βάρος τους!!!
Τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι ἀνάλογο μὲ ἐκεῖνο ποὺ ἔγινε τὸ 1998 σὲ βάρος τῆς καπνοβιομηχανίας, ἡ ὁποία ἀναγκάστηκε νὰ πληρώσει 206 δισεκ. δολλ. γιὰ τὰ ἐθιστικὰ προϊόντα της καὶ μάλιστα σὲ βάρος εἰδικά τῆς νέας γενιᾶς.
Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνο ἡ περίπτωση τῆς Meta. Καὶ τὸ YouTube, τὸ Shap καὶ τὸ TikTok βρίσκονται ταυτόχρονα στὸ στόχαστρο χιλιάδων ἀγωγῶν ἀπὸ οἰκογένειες καὶ ἐκπαιδευτικὲς κοινότητες. Μάλιστα, οἱ ἑταιρεῖες τους τὸν Μάιο τοῦ 2026 ἐπέλεξαν νὰ καταβάλουν τὸ ποσὸ τῶν 27 ἑκατ. δολλ., γιὰ νὰ ἀποφύγουν πιλοτικὴ δίκη ποὺ θὰ γινόταν σὲ βάρος τους!!!
* * *
Οἱ κατηγορίες κατὰ τῆς Meta, μὲ τὴν πληθώρα τῶν ἀγωγῶν ποὺ κατατέθηκαν, εἶναι οἱ ἑξῆς:
– Ὅτι ἔχει σχεδιάσει τὶς πλατφόρμες της κατὰ τέτοιο τρόπο, ποὺ νὰ κρατᾷ καθηλωμένους τοὺς ἐφήβους σ’ αὐτές, προκειμένου νὰ αὐξήσουν τὰ κέρδη της!
– Ὅτι, ἔτσι ὅπως εἶναι σχεδιασμένες, τοὺς προκαλοῦν ἐθισμό, ἐπιβαρύνοντας προβλήματα ὅπως τὸ ἄγχος, τὴν κατάθλιψη, τὶς ἐνδοοικογενειακὲς σχέσεις, τὶς αὐτοκτονίες κ.λπ.!
– Ὅτι παραπλανοῦν τὸ κοινὸ μὲ ὅσα λένε γιὰ τὴν ἀσφάλεια τῶν ὑπηρεσιῶν τους καὶ λένε ψέματα γιὰ τὶς ἐπιπτώσεις τους στὰ παιδιά!
– Ὅτι παραβιάζουν τὴν ὁμοσπονδιακὴ νομοθεσία, συλλέγοντας καὶ χρησιμοποιώντας μὲ ἀθέμιτο τρόπο προσωπικὰ δεδομένα αὐτῶν!
Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἡ ἀναπληρώτρια Γενικὴ Εἰσαγγελέας τῆς Καλιφόρνιας, Μέγκαν Ο’ Νίλ, δήλωσε στοὺς ἐνόρκους ὅτι τὸ ἐπιχειρηματικὸ μοντέλο τῆς Meta ἦταν νὰ «ἐθίσει τοὺς χρῆστες, νὰ τοὺς κρατήσει ὅσο περισσότερο μποροῦσε, νὰ συλλέξει τὰ δεδομένα τους καὶ στὴ συνέχεια νὰ ἀποκρύψει τὴν ἀλήθεια ἀπὸ τὸ κοινό». Ἐπιπλέον, τόνισε καὶ τὰ ἑξῆς σημαντικά: «Λειτουργοῦσε ἰδιαίτερα καλὰ στὰ παιδιὰ … Ἡ Meta χρειαζόταν τὰ παιδιὰ καὶ ἔπρεπε νὰ καθησυχάζει τοὺς ἀνθρώπους ποὺ νοιάζονταν γι’ αὐτὰ ὅτι τὰ παιδιὰ ἦταν ἀσφαλῆ»!
Καὶ δὲν εἶναι μόνο οἱ Πολιτεῖες αὐτὲς τῶν ΗΠΑ. Στὴν Ε.Ε. τὸ θέμα αὐτὸ ἀποτελεῖ ἤδη ἀντικείμενο ἐρευνῶν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς γιὰ παρόμοιους λόγους. Ἤδη, στὶς 10.7.2026, ζήτησε ἀπὸ τὴ Meta νὰ τροποποιήσει τὶς διεπαφὲς στὸ Facebook καὶ στὸ Instagram ποὺ κρίθηκαν ἰδιαίτερα ἐθιστικές, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴ ἑνὸς πολὺ ὑψηλοῦ προστίμου!!
Στὸ Ν. Μεξικὸ ἐκδόθηκε ἤδη πρόσφατα δικαστικὴ ἀπόφαση, ἡ ὁποία ἐπέβαλε στὴ Meta νὰ καταβάλει 567 ἑκατ. δολ. γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση προβλημάτων ψυχικῆς ὑγείας τῶν ἐφήβων, ἀφοῦ ὁ Γενικὸς Εἰσαγγελέας τῆς Πολιτείας χαρακτήρισε τὶς πλατφόρμες της «δημόσια ἀπειλή»!!!
* * *
Καὶ τί κάνουν ἀκριβῶς αὐτὲς οἱ πλατφόρμες; Ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρουμε αὐτὰ τὰ τρία:
- Δὲν εἶναι σχεδιασμένες, γιὰ νὰ προστατεύουν τὴ νέα γενιά, ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ κάνουν εἶναι νὰ ἀναθέτουν τὴν εὐθύνη στοὺς γονεῖς καὶ τὰ ἴδια τὰ παιδιά!!!
- Ὅπως χαρακτηριστικὰ ἀναφέρεται, «τὸ Κογκρέσο τῶν ΗΠΑ παρεῖχε στὸν κλάδο νομικὴ προστασία, καθιστῶντας σχεδὸν ἀδύνατη τὴν ἀπόδοση εὐθυνῶν στὶς ἑταιρεῖες ἀπὸ τὰ δικαστήρια, πιεζόμενο ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἑταιρειῶν του»!!!
- Εἶναι σχεδιασμένες, μὲ τὴν κατάλληλη χρήση τῶν ἀλγορίθμων, νὰ προσελκύουν καὶ νὰ καθηλώνουν τὰ παιδιὰ καὶ τοὺς ἐφήβους μὲ πολλοὺς τρόπους, ὅπως ἐκεῖνο τὸ ἀτελείωτο σκρολάρισμα, ὅπως ἀποκαλεῖται, τὶς συχνὲς εἰδοποιήσεις, γιὰ νὰ τοὺς κάνουν νὰ ἐπιστρέφουν στὶς ἐφαρμογές, τὰ πολυσυζητημένα likes κ.λπ.
Καὶ τελικά, μία ἑβδομάδα πρὶν τὴ δίκη (10.8.2026), ἔγινε ἐξωδικαστικὸς συμβιβασμὸς, μὲ βάση τὸν ὁποῖο ἡ Meta συμφώνησε νὰ καταβάλει τὸ πρόστιμο τῶν 17,1 δισεκ. δολλ. Μάλιστα, ἡ Meta θὰ καταβάλει ὁλόκληρο τὸ ποσό, μόνο ἂν οἱ μεγάλοι ἀνταγωνιστὲς της, YouTube, TikTok καὶ Shap περιορίσουν ἐπίσης τὸν χρόνο ποὺ περνοῦν τὰ παιδιὰ στὶς ἐφαρμογές τους. Κι αὐτὸ ἐπειδὴ οἱ ἔφηβοι χρησιμοποιοῦν παράλληλα καὶ τὶς ἐφαρμογὲς αὐτές.
Ἐπιπλέον, δεσμεύτηκε νὰ περιορίσει τὴ χρήση στοὺς ἐφήβους (13-18 ἐτῶν) σὲ δύο ὧρες τὴν ἡμέρα, νὰ μὴ εἶναι ἐφικτὴ ἡ χρήση κατὰ τὴ διάρκεια τῆς νύκτας, νὰ μπλοκάρει τὶς εἰδοποιήσεις τὴ νύκτα (10 τὸ βράδυ ἕως 7 τὸ πρωί) καὶ κατὰ τὶς σχολικὲς ὧρες, νὰ ἀπενεργοποιήσει τὶς ἀλγοριθμικὲς ροές, νὰ εἶναι κρυφοὶ οἱ μετρητὲς like, νὰ μὴ ἐπιτρέπει στοὺς ἐφήβους νὰ στέλνουν καὶ νὰ λαμβάνουν γυμνὸ περιεχόμενο, νὰ ἀπαγορεύσει τὰ φίλτρα ὀμορφιᾶς κ.λπ.
* * *
Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἡ Meta ἔκανε αὐτὴ τὴν ὑποχώρηση, ἐπειδὴ οἱ ἀπαιτήσεις ἦταν γιὰ πρόστιμο 1,4 τρισ. δολλ., ὅπως εἴπαμε, καὶ ἐπιπλέον ἔχουν γίνει καὶ 100.000 ἀτομικὲς ἀγωγὲς ἀπὸ χρῆστες, τὰ δὲ δικαστήρια τὶς ἑνοποίησαν σὲ μία ὑπόθεση, ἡ ὁποία θὰ μποροῦσε νὰ ὁδηγήσει σ’ ἕνα ἀκόμη συνολικὸ διακανονισμό!!!
Δηλαδὴ ἡ ὑποχώρηση τῆς Meta ἔγινε ὑπὸ τὴν κατακραυγὴ τῆς κοινωνίας καὶ τῶν τεραστίων προστίμων!
Ὁ Γενικὸς Εἰσαγγελέας τῆς Καλιφόρνιας Ρ. Μπόντα ἐξέφρασε τὴν ἱκανοποίησή του γιὰ τὴ συμφωνία, ἡ ὁποία – ὅπως εἶπε – «θὰ κάνει τὰ κοινωνικὰ δίκτυα λιγότερο ἐπικίνδυνα γιὰ τὰ παιδιά»!!!
Μᾶς ἔκανε πολὺ μεγάλη ἐντύπωση αὐτὸ ποὺ διαβάσαμε: «Ἡ νεολαία ἔχει ἀποδειχθεῖ ὅτι εἶναι ἀρκετὰ ἔξυπνη καὶ θὰ βρεῖ τρόπους νὰ παρακάμψει τοὺς περιορισμούς»!!! Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἔξυπνο ἢ ἐντελῶς κουτό; Ὄχι, δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ νεολαία. Κάποιοι μπορεῖ νὰ εἶναι. Οἱ περισσότεροι, καὶ κυρίως οἱ ἔξυπνοι νέοι, μπροστὰ σὲ μία τέτοια ὀλέθρια κατάσταση, θὰ προβληματιστοῦν σοβαρὰ καὶ θὰ λάβουν ἀπὸ μόνοι τους τὰ μέτρα αὐτοπροστασίας τους.
Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος