Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, καλοί μου φίλοι, συνήθιζε νὰ λέει στοὺς Χριστιανοὺς ἐκεῖνο τὸ πρωτότυπο καὶ ὑπέροχο: «Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε». Στ’ ἀλήθεια τί σημαίνει αὐτό; Μήπως πρόκειται γιὰ μία ἄλλου εἴδους χαρά; Δὲν εἶναι ἡ χαρὰ πού ξέρουμε; Ἂς τὸ δοῦμε …
* * *
Πράγματι, διαβάζουμε στὴν πρὸς Φιλιππησίους ἐπιστολή του, τοῦτο: «Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε» (3,1). Καὶ πιὸ κάτω τὸ ἐπαναλαμβάνει ὡς ἑξῆς: «Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε· πάλιν ἐρῶ, χαίρετε» (4,4). Δηλαδὴ δὲν τοὺς εἶπε (ὅπως καὶ σὲ ὅλους ἐμᾶς ἔκτοτε), ἁπλὰ νὰ χαίρονται, ἀλλὰ νὰ χαίρονται ἐν Κυρίῳ.
Σαφῶς κάνει ἕνα διαχωρισμὸ τῆς χαρᾶς ἐδῶ. Ἀπ’ τὴν μιὰ εἶναι ἡ κοσμικὴ χαρὰ ποὺ βασίζεται στὶς διασκεδάσεις, τὰ πλούτη, τὶς ἀπολαύσεις, τὶς ἡδονὲς κ.λπ. καὶ ἡ ἄλλη χαρὰ ποὺ εἶναι ἐκείνη τοῦ Κυρίου.
Ἡ πρώτη εἶναι ἡ κατ’ ὄνομα χαρὰ καὶ ἡ ἄλλη εἶναι ἡ πραγματικὴ χαρά, γιατί προέρχεται ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κύριο. Ἂς προσέξουμε τοῦτο τὸν λόγο τοῦ Ἁγ. Γρηγορίου Θεολόγου: «Δὲν μπορῶ νὰ συγκρατήσω τὴν χαρά μου. Νιώθω νὰ γεμίζω ἀπὸ Θεό»! Αὐτὴ ἀκριβῶς εἶναι ἡ δεύτερη χαρά. Τὸ γέμισμά μας μὲ τὸν Θεό!
Ἡ πρώτη πηγάζει ἀπὸ φθαρτά, μάταια καὶ πρόσκαιρα πράγματα, γι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἀντέχει στὸ χρόνο, ἐνῶ ἡ ἄλλη πηγάζει ἀπ’ τὴν σύνδεση, τὴν ἕνωση καὶ τὴν ὅλη κοινωνία μας μὲ τὸν Κύριο. Καὶ γιὰ τοῦτο εἶναι μόνιμη, παντοτινὴ καὶ αἰώνια. Συμβαίνει αὐτὸ ποὺ τονίζει ὁ Ἅγ. Κύριλλος Ἀλεξανδρείας: «Ἡ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μᾶς ἀνεβάζει σὲ διαρκῆ εὐθυμία καὶ ἀγαλλίαση».
Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι ὁ Ἀπ. Παῦλος ἔγραψε τὴν ἐπιστολὴ του αὐτὴ, ὅταν ἦταν φυλακισμένος στὴ Ρώμη, ἀντιμέτωπος ἀκόμη καὶ μὲ τὸν κίνδυνο τοῦ θανάτου!. Κι ὅμως ἦταν χαρούμενος, ἐπειδὴ ζοῦσε τὴν ἐν Κυρίῳ χαρά, γι’ αὐτὸ καὶ τὴ συνιστᾶ στοὺς πιστούς.
Ἔτσι μέσα ἀπ’ αὐτὴ τὴ δεινή του κατάσταση, μᾶς διδάσκει καθαρὰ ὅτι, μὲ τὴν χαρὰ αὐτή, πάντοτε νοιώθουμε ἀγαλλίαση καὶ εὐφροσύνη, ἀκόμη κι ὅταν εἴμαστε μέσα στὶς «φυλακὲς» τῶν θλίψεων, τῶν δοκιμασιῶν, τῶν διωγμῶν, τῶν στερήσεων, τῶν πόνων, τῶν κακουχιῶν, τῶν ἀσθενειῶν κ.λπ.
Δηλαδή, ἡ ἐν Κυρίῳ χαρὰ τόσο μεγάλη καὶ ἀνείπωτη εἶναι, ποὺ ὄχι μόνο ξεπερνᾶ τὶς ὅποιες ἐξωτερικὲς συνθῆκες καὶ ὅλες τὶς θλιβερὲς καταστάσεις, ἀλλὰ καὶ τὶς ὑπερβαίνει. Καὶ τόσο πολὺ μάλιστα, ποὺ εἶναι σὰν νὰ μὴ ὑπάρχουν!
* * *
Ἀλλ’ ὁ Ἀπ. Παῦλος ἐπιμένει καὶ στὸ «πάντοτε». Δηλαδὴ νὰ μὴ χαίρεται κανεὶς μόνο ὅταν ὅλα πᾶνε καλὰ στὴ ζωή του, ἀλλὰ κι ὅταν δὲν πᾶνε. Αὐτὸ εἶναι κι ἕνα ἀπὸ τὰ πολὺ μεγάλα γνωρίσματα τῆς ἐν Κυρίῳ χαρᾶς, ξέρετε.
Εὔλογα θὰ πεῖ κανείς, τότε γιατί δάκρυσε ὁ Χριστός, ὅταν ἄκουσε ὅτι πέθανε ὁ φίλος Του ὁ Λάζαρος; Καὶ γιατί ἔνιωσε τόση ἀγωνία στὴ Γεθσημανή, σὲ βαθμὸ ποὺ ὁ ἱδρώτας Του νὰ εἶναι «ὡσεὶ θρόμβοι αἵματος», ὅπως ἀναφέρει ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς, ποὺ ἦταν καὶ ἰατρός;
Τοῦτο σημαίνει πὼς δὲν γινόμαστε ἀναίσθητοι, ἂς τὸ ποῦμε ἔτσι, στὸν πόνο καὶ στὴ θλίψη, ἀλλ’ ὅτι δὲν «κολλᾶμε» σ’ αὐτά, ὅτι βασιζόμαστε καὶ ἐλπίζουμε στὸν Θεό, ὅτι τὰ ὑπερβαίνουμε ὅλα κι ὅτι ποτέ, μὰ ποτέ, δὲν φθάνουμε στὴν ἀπόγνωση!
Πρόκειται γιὰ τὴν ἀποκαλούμενη ἀπὸ τοὺς Πατέρες «χαρμολύπη». Δηλαδὴ μπορεῖ ἐξωτερικὰ νὰ λυπούμαστε γιὰ κάτι, ὅμως ἡ ὅλη κοινωνία μας μὲ τὸν Κύριό μας κάνει νὰ εἴμαστε ἐσωτερικὰ χαρούμενοι.
Ἂς προσέξουμε ἐπ’ αὐτῶν καὶ τούτη τὴ λεπτὴ παρατήρηση τοῦ ἱ. Χρυσοστόμου: «Ἂν χαίρεσαι μὲ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου (πλοῦτο, ἀνέσεις, ἀπολαύσεις κ.λπ) ἡ χαρά σου θὰ χαθεῖ. Ἂν ὅμως ἡ χαρά σου εἶναι ἐν Κυρίῳ, κανένας δὲν μπορεῖ νὰ σοῦ τὴν ἀφαιρέσει».
Νὰ γιατί ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος: «Ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ πᾶν. Αὐτὸς εἶναι ἡ ἀγάπη μας, Αὐτὸς εἶναι ὁ ἔρωτάς μας… Ἀπὸ ἐκεῖ πηγάζει ἡ χαρά. Ἡ χαρὰ εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Εἶναι μία χαρὰ ποὺ σὲ κάνει ἄλλο ἄνθρωπο. Εἶναι μία πνευματικὴ τρέλλα, ἀλλὰ ἐν Χριστῷ». Καὶ πάντοτε κατέληγε σὲ τοῦτο: «Νὰ ἔχετε τὴ χαρὰ τοῦ Χριστοῦ».
Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι εἶναι δυνατὸ νὰ τὰ ἔχει κανεὶς καὶ τὰ δύο. Δηλαδὴ καὶ τὴν κοσμικὴ χαρὰ καὶ τὴν χαρὰ τὴν ἐν Κυρίῳ. Τονίζει ὁ Ἅγ. Γρηγόριος Νύσσης: «Εἶναι ἀδύνατο νὰ ὑπηρετεῖς τὶς σωματικὲς ἡδονὲς καὶ ταυτόχρονα νὰ ἀπολαμβάνεις τὴν Θεία χαρά». Ναί!
* * *
Καὶ πῶς ἀποκτᾶται ἡ ἐν Κυρίῳ χαρά; Νὰ ἕνα σπουδαῖο ἐρώτημα. Ἡ ἀπάντηση δὲν εἶναι ἄλλη, ἀπὸ τούτη τὴν τόσο ἁπλή: «Μὲ τὴν ἐν Κυρίῳ ζωή». Δηλαδὴ …
– Μὲ τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ
– Μὲ τὴν συμμετοχὴ στὰ μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας. Τὴ μετάνοια, τὴν ἐξομολόγηση, τὴν – Θεία Κοινωνία
– Μὲ τὸν τακτικὸ ἐκκλησιασμὸ καὶ τὴν προσευχή.
– Μὲ τὴν ἀγάπη, τὴν συγχωρητικότητα καὶ τὴν προσφορὰ στὸν συνάνθρωπο.
– Μὲ τὴν πνευματικὴ μελέτη.
– Μὲ ὅ,τι μᾶς ὁδηγεῖ καὶ μᾶς ἑνώνει μὲ τὸν Θεό.
Βλέπετε, ὅπως τονίζει ὁ Ἅγιος Σιλουανὸς Ἀθωνίτης, «Ψυχὴ ἁμαρτωλή, αἰχμάλωτη στὰ πάθη, δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει εἰρήνη καὶ χαρὰ ἐν Κυρίῳ, ἔστω κι ἂν ἔχει ὅλα τὰ πλούτη τῆς γῆς». Εἶναι μονόδρομος, λοιπόν, ἡ πνευματικὴ ζωὴ γιὰ τούτη τὴ χαρὰ …
* * *
Ὅλοι, λίγο ὥς πολύ, εἴμαστε σήμερα «ἀναζητητὲς τῆς χαρᾶς». Ὅμως, ὅπως τονίζει καὶ πάλι ὁ Ἅγ. Κύριλλος Ἀλεξανδρείας «Ὅλη ἡ χαρὰ μας εἶναι ὁ Χριστός». Γι’ αὐτὸ καὶ πότε χαίρεται κανεὶς καὶ μάλιστα πάντοτε; Μόνο ὅταν βρίσκεται κοντά Του. Τότε ποὺ ἀπολαμβάνει τὴν ἐν Κυρίῳ χαρά. Συμβαίνει αὐτὸ ποὺ ἀναφέρει ὁ ἱ. Χρυσόστομος: «Ὁ πιστὸς εἶναι ἀδύνατο νὰ μὴ ἀπολαμβάνει διαρκῶς τὴ χαρά».
Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος