Εἶναι ἀλήθεια, καλοί μου φίλοι, ὅτι οἱ νέοι εἶναι ὀνειροπόλοι. Ὁραματίζονται μεγάλα πράγματα, βάζουν ὑψηλοὺς στόχους, διακατέχονται ἀπὸ μεγάλους σκοπούς. Τί εὐλογία! Κάποτε ὅμως τρομάζουν μπροστὰ σ’ αὐτὰ ποὺ οἱ ἴδιοι σκέφθηκαν, δειλιοῦν καὶ ἀπογοητεύονται ἀκόμη, ἐπειδὴ τὰ βλέπουν ἀκατόρθωτα. Ὡστόσο ὑπάρχει ἕνα μυστικὸ, γιὰ νὰ γίνουν. Τὰ μικρὰ βήματα. Τὰ μικρὰ ξεκινήματα, ὅπως θὰ τὰ λέγαμε διαφορετικά. Δηλαδὴ οἱ σωστὲς πράξεις πρὸς τὴν κατεύθυνση αὐτή, ὅσο μικρὲς κι ἂν εἶναι. Τὶς πάντοτε συνεχεῖς καὶ σταθερές. Κι αὐτὸ ἀφορᾶ ὅλα τὰ θέματα, ξέρετε. Ἀκόμη καὶ τὰ πνευματικά. Ἀξίζει νὰ τὸ δοῦμε…
* * *
Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἡ ἐποχή μας, αὐτὴ τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης πλέον, θέλει ὁπωσδήποτε τὰ πολὺ μεγάλα πράγματα, τὰ ἐντυπωσιακά, τὰ ρεκόρ. Καὶ μάλιστα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς! Ὅμως εἶναι ἔτσι; Ἔρχονται ὅλα αὐτὰ ξαφνικὰ κι ἀπὸ μόνα τους;
Ἀρκεῖ νὰ τονιστεῖ ὅτι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἐγκωμιάζει αὐτὰ τὰ μικρὰ πράγματα.
Ὁ Χριστὸς στὴν παραβολὴ τοῦ «κόκκου σινάπεως» παρομοιάζει τὴν Βασιλεία Του ὡς τὸν μικρὸ σπόρο τοῦ σιναπιοῦ, ποὺ ἐνῶ εἶναι ὁ μικρότερος ὅλων τῶν σπόρων, στὴ συνέχεια γίνεται ὁ μεγαλύτερος ἀπ’ ὅλα τὰ λαχανικὰ ὥς καὶ δένδρο ἀκόμη! (βλ.Ματθ.13,32)
Στὴν παραβολὴ τῆς «ζύμης» (προζύμι) ἀναφέρει ὅτι, ἂν καὶ εἶναι τόσο λίγη καὶ μικρή, στὸ τέλος αὐτὴ εἶναι ἐκείνη ποὺ ζυμώνει ὅλο τὸ ἀλεύρι! (βλ.Ματθ.13,33)
Στὴν παραβολὴ τῶν «ταλάντων» ἐπαινεῖ καὶ ἐπιβραβεύει τοὺς δούλους ἐκείνους ποὺ διαχειρίστηκαν σωστὰ τὰ λίγα ποὺ τοὺς ἔδωσε, ὑποσχόμενος ὅτι θὰ τοὺς δώσει πολλὰ περισσότερα! (βλ.Ματθ.25,21)
Ὅταν μιλάει γιὰ τὴν Πίστη, τὴν παρομοίασε πάλι μ’ αὐτὸ τὸν τόσο μικρὸ σπόρο τοῦ σιναπιοῦ πού, παρ’ ὅλα αὐτά, ἔχει τόση μεγάλη δύναμη ποὺ μπορεῖ νὰ κάνει τὰ μεγαλύτερα θαύματα, ὅπως τὴν μετακίνηση ἑνὸς βουνοῦ! (βλ.Ματθ.17,20)
Παίρνει τὸ παράδειγμα τῆς πάμπτωχης χήρας ποὺ ἔριξε μόλις δύο λεπτὰ στὸ θησαυροφυλάκιο τοῦ ναοῦ, ὅμως ἐπειδὴ τὸ ἔκανε αὐτὸ μὲ ὅλη της τὴν καρδιά, στὴν οὐσία ἔριξε περισσότερα ἀπ’ ὅλους! (βλ.Λουκ.21,2)
Τονίζει ὅτι ἀκόμη κι ἕνα ποτήρι νερὸ νὰ δώσουμε σὲ κάποιον, θὰ ἔχουμε ὁπωσδήποτε τὴν ἀμοιβή μας! (βλ.Ματθ.10,42)
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει ὅτι ὁ Θεὸς ἐπιλέγει σκόπιμα τὰ «μικρὰ» πράγματα, γιὰ νὰ φανερώσει τὴ δύναμή Του («Τὰ μωρά τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεὸς ἵνα τοὺς σοφοὺς καταισχύνῃ, καὶ τὰ ἀσθενῆ τοῦ κόσμου … ἵνα καταισχύνῃ τὰ ἰσχυρὰ» Α΄ Κορ.1,27)
Ὁ Ἀπόστολος Ἰάκωβος, προκειμένου νὰ τονίσει στὴν ἐπιστολή του ὅτι κάτι πολὺ μικρὸ (ὅπως εἶναι ἡ γλώσσα μας) μπορεῖ νὰ ἐπηρεάσει κάτι τεράστιο, χρησιμοποιεῖ τὸ παράδειγμα τοῦ τιμονιοῦ ποὺ πηγαίνει, ὅπου θέλει τὸ πλοῖο ὅσο μεγάλο κι ἂν εἶναι αὐτό! (βλ.Ἰακ.3,4)
Ὁ Θεὸς ἐπέλεξε ὡς βασιλιὰ τοῦ Ἰσραήλ, τὸν μικρότερο καὶ τὸν πιὸ ἄσημο ἀπὸ τὰ παιδιὰ τοῦ Ἰεσσαί, γιὰ νὰ τὸν ἀναδείξει ὡς τὸν πιὸ μεγάλο καὶ ἔνδοξο.
Ἀλλὰ καὶ ἡ Βηθλεὲμ, στὴν ὁποία γεννήθηκε ὁ Χριστὸς τί ἦταν; Μία μικρὴ καὶ ἀσήμαντη πόλη!
* * *
Ἀλλ’ εἶναι πλῆθος καὶ τὰ παραδείγματα ποὺ μπορεῖ νὰ ἐπικαλεσθεῖ κανείς, ὅπως:
Μία μικρὴ σπίθα ἀρκεῖ γιὰ φέρει τὴν πυρκαγιὰ καὶ τὴν καταστροφή!
Ἀρκοῦν, ἐπίσης, οἱ μικρὲς σταγόνες νὰ τρυπήσουν ἀκόμη καὶ τὴν πιὸ σκληρὴ πέτρα, νὰ γεμίσουν λίμνες, θάλασσες καὶ ὠκεανούς, ἂν εἶναι συνεχεῖς!
Ἀπὸ πέτρες μικρὲς γίνονται τὰ κάστρα, ἀκόμη καὶ τὰ πιὸ μεγάλα!
Ἀπὸ μικρὲς κλωστὲς γίνεται ἕνα σχοινί, ἀκόμη κι ἐκεῖνα τὰ μεγάλα μὲ τὰ ὁποῖα δένονται τὰ καράβια!
Ἀπὸ τὰ μικρὰ βήματα, τὰ συνεχῆ ὅμως, γίνονται τὰ μονοπάτια!
Ἀπὸ μικρὲς μπάλες χιονιοῦ, ποὺ τὶς φύσηξε ὁ ἀέρας στὰ ψηλὰ καὶ ἀπόκρημνα βουνά, προῆλθαν τὰ παγόβουνα ποὺ ξέρουμε!
Στὸ παιχνίδι τοῦ ντόμινο, ἀρκεῖ ἕνα μικρὸ τουβλάκι νὰ τὰ παρασύρει ὅλα στὴν πτώση, ἀκόμη κι ἂν κάποια ἀπ’ αὐτὰ εἶναι στὸ τέλος πολὺ μεγάλα!
* * *
Δὲν εἶναι τυχαῖο αὐτὸ ποὺ ἐλέχθη: «Κάθε μεγάλο ἔργο ξεκινᾶ ἀπὸ μία ἁπλὴ σκέψη καὶ κάθε πράξη ἀπὸ μία μικρὴ ἀπόφαση» (Σοφ.Σειρ.15,23) Τονίζει ὁ Μ. Βασίλειος: «Μὴ πιστέψει ὅτι θὰ διαπρέψει ποτὲ στὰ μεγάλα κατορθώματα, ὅποιος εἶναι ἀμελὴς στὰ μικρά»! Ἀναφέρει ὁ Μιχαὴλ Ἄγγελος: «Ἡ συγκέντρωση καὶ ἡ προσπάθεια στὰ μικρὰ πράγματα ὁδηγοῦν στὴν τελειότητα». Κατὰ τὸν Ἔμερσον «Δὲν ὑπάρχει μεγάλο ἅλμα, χωρὶς μικρὰ καὶ σταθερὰ βήματα». Καὶ κατὰ τὸν Φρὰνκ Κλὰρκ «Ὅλοι προσπαθοῦν νὰ πετύχουν κάτι μεγάλο, χωρὶς νὰ ἀντιλαμβάνονται ὅτι ἡ ζωὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ μικρὰ πράγματα». Λέει καὶ μία Σκωτσέζικη παροιμία «Πολλὰ μικρὰ ρυάκια δημιουργοῦν ἕνα μεγάλο ποτάμι». Ναί!
Βλέπετε, ὅπως πολὺ ὡραῖα εἶπαν, «ἕνα ταξίδι χιλίων μιλίων ξεκινάει ἀπὸ ἕνα μόνο βῆμα»! Καὶ «δὲν ἔχει σημασία πόσο ἀργὰ πηγαίνεις, ἀρκεῖ νὰ μὴ σταματᾶς»!
Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιστήμη νὰ τὸ δοῦμε. Ἡ Ψυχολογία ἀποδεικνύει ὅτι οἱ μικροσκοπικὲς καθημερινές μας συνήθειες ἀναδομοῦν τὸν ἐγκέφαλό μας μέσῳ τῆς νευροπλαστικότητας. Τὰ Μαθηματικὰ μιλᾶνε γιὰ τὴ δύναμη τῆς ἐκθετικῆς αὔξησης, κατὰ τὴν ὁποία μία βελτίωση μόλις τοῦ 1% τὴν ἡμέρα, μᾶς κάνει 37 φορὲς καλύτερους σ’ ἕνα χρόνο! Ἡ Πληροφορικὴ κτίζει τὰ πιὸ περίπλοκα συστήματα ἀκόμη καὶ τὰ τρισδιάστατα γραφικὰ πάνω σ’ ἐκείνους τοὺς ἁπλοὺς συνδυασμοὺς τῶν δυαδικῶν ψηφίων Ο καὶ 1!
* * *
Τὸ ἴδιο ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ στὰ πνευματικὰ πράγματα ξέρετε.
Κατὰ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας οἱ μικρὲς ἀρετὲς εἶναι ἐκεῖνες ποὺ ἀναδεικνύουν τοὺς ἁγίους. Ὁ Μ. Βασίλειος τονίζει ὅτι ἡ ἀπόκτηση τῶν ἀρετῶν γίνεται σταδιακὰ, ὅπως κτίζεται ἕνα οἰκοδόμημα, πέτρα – πέτρα. Ὁ Ἅγιος Ἰσαὰκ ὁ Σύρος δίνει μεγάλη σημασία στὶς μικρὲς πράξεις ἀγάπης. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἀναφέρει τοῦτο: «Τὸ πνευματικὸ κτίσιμο γίνεται ὅπως τὸ κέντημα. Βελονιὰ – βελονιά. Μία μικρὴ καλὴ σκέψη, μία μικρὴ θυσία, μία μικρὴ προσευχή. Αὐτὰ μαζεύονται κι ἔτσι ἔρχεται ἡ μεγάλη Χάρη τοῦ Θεοῦ»!
Ἀλλὰ καὶ ὁ διάβολος, ἂν καὶ ἀρέσκεται στὰ μεγάλα καὶ ἐντυπωσιακὰ πράγματα, ἐντούτοις δὲν ἀρχίζει τὴ μάχη σὲ βάρος μας ἀπὸ τὰ μεγάλα καὶ σοβαρὰ ἁμαρτήματα, γιατί γνωρίζει ὅτι δὲν θὰ τὰ κάνουμε, ἀλλὰ ἀπὸ τὰ μικρὰ μὲ τὰ ὁποῖα καὶ μᾶς παρασύρει. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ ἱ. Χρυσόστομος ἀναφέρει: «Ἂς μὴ περιφρονοῦμε τὰ μικρὰ ἁμαρτήματα, γιατί ἀπὸ τὰ μικρὰ γεννιοῦνται τὰ μεγάλα». Καὶ πάλι ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἀναφέρει ἐπ’ αὐτοῦ: «Ὁ διάβολος δὲν μᾶς κλέβει τὸ πᾶν μὲ τὴ μία, μᾶς κλέβει σιγὰ – σιγὰ τὰ μικρὰ, γιὰ νὰ μᾶς ἀφήσει στὸ τέλος ἄδειους»!
* * *
Λοιπόν, τὰ μικρὰ ξεκινήματα εἶναι τὸ πᾶν στὴ ζωή μας. Εἴτε γιὰ τὸ καλό, εἴτε γιὰ τὸ κακό. Κάθε μικρή μας κίνηση κτίζει τὴ βάση γιὰ κάτι μεγαλύτερο. Οἱ μικρὲς ψηφῖδες εἶναι ἐκεῖνες ποὺ φτιάχνουν τὸ μωσαϊκό μας.
Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος
ΥΓ.: Τό παρόν ἄρθρο εἶναι … ἐπετειακό! Καὶ τοῦτο διότι εἶναι τὸ 600ὸ ἀπὸ ἐνάρξεως τῆς συνεργασίας μου μέ τόν Ο.Τ. (Σεπτέμβριος 2009).
Εὐχαριστῶ καὶ δοξάζω τὸν Κύριο γι’ αὐτὸ τὸ θαῦμα Του. Εὐγνωμονῶ τὸν π. Μᾶρκο γι’ αὐτὴν τὴν εὐλογία του, τὴν μεγαλύτερη ποὺ μοῦ ἔδωσε ὣς τώρα. Εὐχαριστῶ πολὺ καί τόν Ο.Τ. γιὰ τὴν συνεργασία μας. Νὰ δώσει ὁ Κύριος καὶ τὴ συνέχεια.
Ο.Τ.: κ. Παπαδημητρακόπουλε, πράγματι εἶναι θαῦμα! 600 ἄρθρα ἀνελλιποῦς ἐκδόσεως καὶ κάθε φορὰ ἐπίκαιρα καί ἐνδιαφέροντα.
Εὐχαριστοῦμε πολὺ καὶ μὲ τήν βοήθεια τοῦ Κυρίου μας, τοῦ π. Μάρκου, τοῦ Ἁγ. Νεκταρίου καί τοῦ Ἁγ. Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ εἴθε νὰ συνεχίσουμε τὴν ὄμορφη πορεία μας…