Χαράλαμπος Χαραλαμπίδης
Περιπτώσεις εξισλαμισμένων και κρυπτοχριστιανών Ελλήνων στη μαρτυρική Μικράν Ασία.
Μέρος Θ΄
Στο βιβλίο «Αλησμόνητες Πατρίδες του Ελληνισμού» καταγράφονται πλείστες περιπτώσεις εξισλαμισμένων και κρυπτοχριστιανών Ελλήνων στη μαρτυρική Μικράν Ασία. Για τις περιπτώσεις του Πόντου αναφέρονται και τα εξής: «Οι εξισλαμισμοί μεθοδεύονταν με την ίδρυση ειδικών ορφανοτροφείων, όπου συγκεντρώνονταν ορφανά Eλληνόπουλα, των οποίων οι γονείς είχαν σφαχθεί ή απελαθεί, ή παιδιά που απάγονταν διά της βίας από τα χέρια των γονέων τους. Στους μικρούς τρόφιμους αυτών των ορφανοτροφείων παρεχόταν καθαρή μουσουλμανική και τουρκική παιδεία, η οποία οδηγούσε μοιραία στον εξισλαμισμό τους…
»Άλλος τρόπος εξισλαμισμού ήταν η αναγκαστική και βίαιη εγκατάσταση 5-10 οικογενειών μέσα σε συμπαγή τουρκικά χωριά, απ’ όπου απαγορευόταν η οποιαδήποτε έξοδος και επικοινωνία με ελληνικούς πληθυσμούς…».
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, οι κρυπτοχριστιανοί της Μικράς Ασίας υπολογίζονταν δύο και περισσότερα εκατομμύρια.
Μια συγκλονιστική ζωντανή μαρτυρία ενός Έλληνα κρυπτοχριστιανού, κατοίκου της Κωνσταντινούπολης, κατέθεσε στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» της Αθήνας ο Συμεών Σολταρίδης. Παραθέτουμε ένα απόσπασμα, αρκετά κραυγαλέο για τους μαρτυρικούς αυτούς Έλληνες: «Ποταμός ήταν ο εικοσιπεντάχρονος Αχμέτ, που ζει στην Πόλη και κατάγεται από την Αρτβίν της Ανατολικής Τουρκίας. Τον συνάντησα στο Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου Κουδουνά, στην Πρίγκιπο της Κωνσταντινούπολης, κατά η διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, της εορτής της Αγίας Θέκλας.
»Επισκέφθηκε το μοναστήρι, όπως τόσοι άλλοι χιλιάδες προσκυνητές. Όταν τον πλησίασα για να τον ρωτήσω πώς ένας μουσουλμάνος επισκέπτεται έναν ορθόδοξο ναό και προσκυνά μια εικόνα, με κοίταξε περίεργα. Δεν απάντησε αμέσως στην ερώτησή μου, αλλά μου είπε:
– Από πού είσαι;
– Από την Ελλάδα.
– Είσαι Χριστιανός Ορθόδοξος; Να δω το διαβατήριό σου.
– Ναι, ορίστε. Και του το έδειξα.
»Όταν είδε ότι είμαι από την Ελλάδα και το όνομά μου, μου αποκάλυψε ότι είναι κρυπτοχριστιανός και βαφτισμένος με το όνομα Ιορδάνης. Επίσης, συμπλήρωσε ότι μέσα στο σύνολο των προσκυνητών είναι αρκετοί πιστοί ορθόδοξοι κρυπτοχριστιανοί, οι οποίοι ζουν ‘‘διπλή ζωή’’. Από τη μια, εξωτερικά, του μουσουλμάνου και από την άλλη, την πραγματική του ορθόδοξου.
Ο Συμεών Σολταρίδης.
»Τον άφησα να μονολογήσει και άλλοτε με ύφος πονεμένο και άλλοτε με τα μάτια να λάμπουν, άρχισε να μου λέει: ‘‘Λυπάμαι για την κατάσταση αυτή. Ποια θα είναι, είναι άγνωστο. Όλοι στην οικογένειά μου είμαστε κρυπτοχριστιανοί. Δεν γνωρίζουμε πώς να λύσουμε το πρόβλημά μας. Θα ζήσουμε σε όλη μας τη ζωή κρυπτοχριστιανοί; Ωχ, κύριε, αυτή δεν είναι ζωή. Εάν ο άνθρωπος αρνηθεί την ύπαρξή του, τότε δεν μπορεί να ζει ευτυχισμένος. Έχω μιλήσει πολλές φορές για το πρόβλημα με τους γονείς μου, οι οποίοι συμμερίζονται τον προβληματισμό μου. Αναρωτιόμαστε πώς θα διορθώσουμε την κατάσταση. Όλοι οι γείτονες μάς θεωρούν Τούρκους και μουσουλμάνους. Εάν τους αποκαλύψουμε ότι είμαστε χριστιανοί, σίγουρα θα μας αντιμετωπίσουν διαφορετικά…’’».
Ο Αχμέτ συνέχισε να εξομολογείται τον πόνο του στον Σολταρίδη, που το άκουε άφωνος αλλά με θαυμασμό. «Τον άφησα να μονολογεί», γράφει ο Σολταρίδης, «άλλοτε με ύφος πονεμένο και άλλοτε με μάτια να λάμπουν». Εκεί που ο Σολταρίδης συγκλονίστηκε ήταν το τέλος της εξομολόγησης του Αχμέτ: «‘‘Σκέφτομαι να παντρευτώ με Ελληνίδα. Αυτό είναι το σωστό, να παντρεύεσαι με ομόθρησκή σου. Αυτό σε κάνει ευτυχισμένο. Ναι, κύριέ μου, εύχομαι στο μέλλον η κατάσταση αυτή να διορθωθεί. Γνωρίζω ότι δεν είναι εύκολο, αλλά θα προσπαθήσω’’. Με άφησε άφωνο και δεν ήθελα να διακόψω τον ποταμό των λέξεών του, που έβγαιναν από το στόμα, αλλά άγγιζαν την ψυχή του. Ήταν μια εξομολόγηση, ένα κατηγορώ κατά πάντων. Αυτούς που τους οδήγησαν να αλλαξοπιστήσουν και αυτούς που ίσως δεν εργάστηκαν για να τους πουν σε ποια εθνοτική ομάδα ανήκουν…».