Προσέλαβε ὀδυνηρές διαστάσεις ἡ κρίση στήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, μέ τίς ἀλλεπάλληλες ἐπεμβάσεις τῆς Πολιτείας, τούς τελευταίους μῆνες στά ἐσωτερικά ζητήματά της ἀκόμα καί στά ἀφορῶντα τά τῆς λατρείας της. Ἡ πρόσφατη ἀπόφαση τῆς Πολιτείας νά λειτουργήσουν οἱ ἐκκλησίες κατά τό Ἅγιο Δωδεκαήμερο μόνον “Ἀνήμερα τῶν Χριστουγέννων καί τά ἅγια Ἐπιφάνεια, μέ εἴκοσι πέντε ἄτομα ἐντός τῶν ἐκκλησιῶν καί ἕως πενῆντα στίς Μητροπόλεις”, ἀποτελεῖ ἀπόδειξη ὑποκρισίας καί ἐμπαιγμοῦ πρός τό ἐκκλησιαστικό σῶμα ἀλλά καί ἀνικανότητα τῆς διοικούσης Ἐκκλησίας νά τό προστατεύση.
Ἔχει καταλυθῆ κάθε ἔννοια ἐσωτερικῆς αὐτοτελείας καί διοικητικῆς αὐτονομίας
Ἡ σημερινή κρίση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἔχει τίς ρίζες της στό πολιτειοκρατικό σύστημα πού ἔχει ἐπεκρατήσει στίς σχέσεις Ἐκκλησίας καί Πολιτείας, καθ’ ὅλη τήν διάρκεια τοῦ ἐλευθέρου ἐθνικοῦ μας βίου. Ἕνα σύστημα βασισμένο στά φραγκικά πρότυπα, ὅπου ἡ Ἐκκλησία καί ὁ κλῆρος ἀποτελοῦν γιά τήν Πολιτεία ἤ ἕνα ἐμπόδιο, τό ὁποῖο πρέπει μέ κάθε τρόπο νά ἐξουδετερωθῆ καί νά ἀπομονωθῆ ἀπό τήν κοινωνική του βάση ἤ στήν καλύτερη περίπτωση νά μετατραπῆ σέ ἕνα ἐργαλεῖο, τό ὁποῖο θά ἀποτελῆ τό μέσο καί τό στήριγμα τῆς κρατικῆς ἐξουσίας στήν προσπάθειά της νά φραγκέψη τήν ἑλληνική κοινωνία. Ἔτσι σήμερα αὐτή ἡ χρηστική σχέση Πολιτείας Ἐκκλησίας ἔχει προσλάβει τραγικές κυριολεκτικά διαστάσεις.
Οἱ παγκόσμιες σκοτεινές δυνάμεις, οἱ ὁποῖες κρύπτονται πίσω ἀπό τίς ὅποιες ἐπιθετικές καί αὐθαίρετες ἐπεμβάσεις τῆς Πολιτείας στά ἐσωτερικά τῆς Ἐκκλησίας, σκοπό ἔχουν νά ἀνατρέψουν καί νά βεβηλώσουν τήν κανονική τάξη καί τούς ἱερούς θεσμούς της, ὥστε νά ἀχρηστεύσουν τήν μεγαλύτερη πνευματική δύναμη, στήν ὁποία στηρίζεται ὁ Ἑλληνισμός, δηλαδή τήν Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία. Αὐτή τήν ἄνευ ὅρων ὁλοκληρωτική ὑποταγή τῆς Ἐκκλησίας στήν πολιτική ἐξουσία καί τήν ἄμεση ἐποπτεία τῆς δεύτερης στήν πρώτη, βιώνουμε καί σήμερα, σέ ὅλη τήν προκλητικότητά της μέ τό κλείσιμο τῶν ἱερῶν ναῶν. Οἱ ἴδιες σκοτεινές δυνάμεις, οἱ παγκοσμιοποιητές, εἶναι πού κρύβονται καί σήμερα πίσω ἀπό τήν πολιτική ἐξουσία, ὅπου μέ τό πρόσχημα ἑνός ἰοῦ μέ πραξικοπηματικό τρόπο ἔχει καταλυθῆ κάθε ἔννοια ἐσωτερικῆς αὐτοτέλειας καί διοικητικῆς αὐτονομίας τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, πρᾶγμα πού ἰσοδυναμεῖ πρός τήν ἀχρήστευση τοῦ ὀρθοδόξου Κανονικοῦ Δικαίου τῆς Ἐκκλησίας.
Ἀπό τήν ἀνακήρυξη τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας σέ Αὐτοκέφαλη οἱ σχέσεις Ἐκκλησίας καί Πολιτείας ρυθμίζονται μέ βάση τό σύστημα τῆς νόμῳ κρατούσης Πολιτείας. Μέ τήν ἐπίδραση τῶν νεωτέρων ἀντιλήψεων περί Πολιτείας καί ἀνεξιθρησκίας, οἱ δύο θεσμοί ἔπαυσαν πιά νά θεωροῦνται, ὡς ἕνα ἑνιαῖο χριστιανικό σῶμα, ὅπως συνέβαινε στό Βυζάντιο. Παρ’ ὅλα αὐτά ὅμως δέν ἔχει ἐπέλθει ὁ πλήρης διαχωρισμός μεταξύ τῶν δύο θεσμῶν λόγω τῆς μακραίωνης χριστιανικῆς παράδοσης, ἡ ὁποία συνεχίζει νά εἶναι ζωντανή σέ ἕνα μεγάλο μέρος τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας. Ὅμως ἡ “εἰδική προστασία” καί “προνομιακή μεταχείριση” τῆς Πολιτείας πρός τήν “ἐπικρατοῦσα θρησκεία”, τήν Ὀρθόδοξη, σκοπό ἔχει νά νομιμοποιῆ τήν ἀπεριόριστη δυνατότητα νά ἐπεμβαίνη ἡ Πολιτεία καθοριστικά τόσο στήν διοίκηση ὅσο καί στά ἐσωτερικά τῆς Ἐκκλησίας.
Τυφλή καί ἀδιάκριτος ὑποταγή εἰς τήν πολιτικήν ἡγεσίαν
Κοινή διαπίστωση ὅμως εἶναι ὅτι, ἐπειδή οἱ ἐπεμβάσεις τῆς Πολιτείας στήν Ἐκκλησία ἦταν καί εἶναι συχνές καί ἀπροσχημάτιστες, ἡ δέ δύναμη ἀντίστασης τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡγεσίας σχεδόν ἀνύπαρκτη, νά ὁδηγήση στήν ἄμβλυνση τῆς ἐκκλησιαστικῆς συνείδησης. Καί μάλιστα ἐκείνων πού “ὀρέγονται ἐπισκοπῆς” σέ τέτοιο βαθμό, ὥστε χωρίς κανένα ἠθικό ἐνδοιασμό καί χωρίς νά τηροῦν οὔτε τά στοιχειώδη προσχήματα νά καταφεύγουν στήν πολιτική ἡγεσία γιά τήν ἀνάδειξή τους σέ ἐπισκόπους, ὑποσχόμενοι ὡς ἀντάλλαγμα τυφλή καί ἀδιάκριτη ὑποταγή στά ὅποια προστάγματά της. Μήπως καί σήμερα ἡ χωρίς καμία ἀντίσταση ὑποταγή τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡγεσίας στήν σκανδαλώδη ἐπέμβαση τῆς Πολιτείας, νά κλείση τούς ἱερούς ναούς, δέν ὀφείλεται στήν ἄμβλυνση τῆς ἐκκλησιαστικῆς συνείδησης μεγάλης μερίδας τῶν ἐπισκόπων;
Ἡ ἄμβλυνση τῆς ἐκκλησιαστικῆς συνείδησης εἶναι αὐτή πού ὁδήγησε στήν πλήρη σχεδόν ὑποβάθμιση τοῦ ὀρθοδόξου ἐκκλησιαστικοῦ ἤθους, μέ τήν περιθωριοποίηση τῶν ἱ. Κανόνων ὡς πρωταρχικῶν παραγόντων ρύθμισης τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ βίου, ἀλλά καί στήν ἐπικράτηση τοῦ μειοδοτικοῦ πνεύματος τῆς ὀρθόδοξης ἐκκλησιαστικῆς παράδοσης ἀκόμα καί ἀπό πολλούς ἐπισκόπους. Ἀποδεικνύεται σήμερα τό μέγεθος τῆς ἄμβλυνσης πού ἔχει ὑποστῆ ἡ ἐκκλησιαστική συνείδηση ἀπό τό γεγονός ὅτι προκλητικά ἀγνοοῦνται οἱ ἱ. Κανόνες καί ἐνῶ συμβαίνουν κοσμοϊστορικά γεγονότα ἡ Ἱ.Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας ἀρνεῖται νά συγκληθῆ καί ἔτσι ἡ Ἐκκλησία διοικεῖται οὐσιαστικά ἀπό τά κελεύσματα καί τίς ἀποφάσεις τῆς Πολιτείας. Ταυτόχρονα, ἀκόμα καί ἐκκλησιαστικά πρόσωπα μέ ἔντονο μειοδοτικό πνεῦμα ἀμφισβητοῦν παράδοση αἰώνων πού θέλει τόν ἱερό ναό τόπον ἅγιον, ἀλλά καί τήν χρήση μιᾶς λαβίδας κατά τήν θ. Μετάληψη.
Οἱ ἐπίσκοποι καλοῦν τόν λαόν τοῦ Θεοῦ εἰς σιωπήν, πού ταυτίζεται μέ φίμωσιν
Καί ἐνῶ ἡ Πολιτεία ἀσελγεῖ μέ κάθε θρασύτητα πάνω στό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας καί μερίδα τῶν ἐπισκόπων χωρίς κανένα ἠθικό ἐνδοιασμό ἔχει ὑποταχθῆ τυφλά στίς ἀπαιτήσεις τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας, οἱ ἐπίσκοποι πού χαρακτηρίζονται γιά τό παραδοσιακό καί Ὀρθόδοξο φρόνημα ἔχουν καταφύγει στήν σιωπή καί τήν ἀφωνία. Καί ἐνῶ τό ποίμνιο ὀδυνᾶται, βλέποντας τούς ἱερούς ναούς σφραγισμένους, καί ὁ Καίσαρας ἀποθρασύνεται, μέ τήν ἀβουλία τῶν ἐπισκόπων, οἱ ἐπίσκοποι καλοῦν τόν λαό τοῦ Θεοῦ σέ μία σιωπή, πού ταυτίζεται μέ τήν φίμωση. Ἐπίσκοποι πού μέ τήν σιωπή τους νομίζουν ὅτι ἔτσι διασώζουν τό ποίμνιο ἀπό τόν σκανδαλισμό καί περισώζουν τό ἐπισκοπικό τους κῦρος καί τήν συνοδική ἀξιοπρέπεια. Ὅμως στήν πραγματικότητα ἀδυνατοῦν νά ἀντιληφθοῦν τίς ἀπαιτήσεις τῶν καιρῶν μας, ἀλλά καί δὲν ἀνταποκρίνονται στίς ἀπαιτήσεις πού τούς ὅρισε τό ἐπισκοπικό τους ἀξίωμα.
Γνωρίζουν τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ἐπισκοπικοῦ τους ἀξιώματος;
Οἱ ἐπίσκοποι σήμερα καλοῦνται νά ἀναρωτηθοῦν, ἐάν ἔχουν τήν αὐτοσυνειδησία τῶν ἀπαιτήσεων πού τούς ὁρίζει τό ἐπισκοπικό τους ἀξίωμα, δηλαδή ἐάν μποροῦν νά ἀντισταθοῦν καί νά ἀντιπαρατεθοῦν στά ὅποια προστάγματα τοῦ ἄθεου Καίσαρα. Ἡ ἐπίκληση τοῦ φόβου ὡς ἐπιχειρήματος γιά τήν ὅποια μειοδοσία τῆς ἐπισκοπικῆς ἀποστολῆς τους συνεπάγεται ἀκύρωση τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος, τήν στιγμή πού οἱ ἀπαιτήσεις τοῦ Καίσαρα στό μέλλον θά εἶναι πιό φορτικές. Ὁ ἄξιος τῆς ἱερᾶς ἀποστολῆς του Ἐπίσκοπος ἀποτελεῖ τήν μεγαλύτερη εὐλογία γιά τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας καί γενικότερα γιά τήν Πατρίδα μας, ὁ μή ἄξιος ὅμως ἐπίσκοπος ἀποτελεῖ κατάρα γιά τήν Ἐκκλησία ἀλλά καί γιά τήν Ἑλλάδα μας, τονίζουν οἱ πατέρες. Ἐάν οἱ ἐπίσκοποι ἀντιλαμβάνωνται ὅτι δέν μποροῦν νά ἀνταποκριθοῦν στίς ὑποχρεώσεις πού τούς ὅρίζουν τόσο τό μαρτυρικό ἀξίωμά τους ὅσο καί οἱ ἔκτακτες συνθῆκες πού ζοῦμε μποροῦν νά παραιτηθοῦν.
Ὁ Μέγας Φώτιος σέ ἐπιστολή του πρός τόν πάπα Νικόλαο τονίζει ὅτι “ὅσο ὑψηλότερο εἶναι τό λειτούργημα, τό ὁποῖο φέρει κανείς στήν Ἐκκλησία, τόσο μεγαλύτερη εἶναι καί ἡ εὐθύνη του γιά τήν πάσῃ θυσίᾳ διασφάλιση τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἱερῶν κανόνων κατά τήν ἄσκηση τῶν καθηκόντων του”. Οἱ δέ διαταγές τῶν Ἀποστόλων μᾶς προστάζουν ὅτι “ἐάν προδώσουμε κάτι ἀπό τήν ὁμολογία μας, ἀπαρνούμενοι τήν εὐσέβεια ἐξαιτίας τῆς χαλαρῆς μας πίστεως καί τοῦ φόβου μιᾶς πολύ μικρῆς τιμωρίας, ὄχι μόνον στεροῦμε τούς ἑαυτούς μας ἀπό τήν αἰώνια δόξα, ἀλλά γινόμαστε αἴτιοι νά χαθοῦν καί ἄλλοι, καί ἔτσι θά ὑποστοῦμε μεγαλύτερη ποινή, γιατί μέ τήν ἄρνηση δώσαμε τήν ἐντύπωση, ὅτι ἡ ἀλήθεια, τήν ὁποία κάποτε πιστεύαμε, ἦταν ψεύτικη διδασκαλία”.
Γράφει ὁ κ. Γεώργιος Τραμπούλης, θεολόγος