Τοῦ κ. Χαρ. Γρ. Κοντοῦ, τ. καθ. Τ.Ε. -Νομικοῦ
– Ἔτσι ἀρχίζει νὰ περιγράφει τὴν κατάσταση – διωγμὸ τῆς Ἐκκλησίας (κλήρου καὶ λαοῦ) ὁ Κων/νος Οἰκονόμος ὁ ἐξ Οἰκονόμων στὸν “προτρεπτικό” του λόγο ποὺ ἔστειλε στοὺς “Ἕλληνες τὴν 6η Ὀκτωβρίου 1821, ἀπὸ τὴν Ὀδησσὸ τῆς Ρωσίας (Βλ. Κων/νου Οἰκονόμου τοῦ ἐξ Οἰκονόμων, τόμος Α΄ λόγος, ἐπιμέλεια Θ. Σπεράντσα, Ἀθήνα 1971, σελ. 258-261).
– Ὁ λόγος, ἐξετάζει γενικότερα τὴν ἀπὸ κάθε ἄποψη τυραννικὴ κατάσταση τῆς σκλαβιᾶς καὶ ἐκφράζουμε τὴν εὐχὴ νὰ βρεθεῖ τρόπος ὥστε ὁ “προτρεπτικὸς” λόγος νὰ ἀποδοθεῖ ὁλόκληρος στὴν νεοελληνική, διότι, ὅπως γράφτηκε οἱ ἰδέες τοῦ Οἰκονόμου εἶναι πάντα ἐπίκαιρες. Ἄλλωστε, οἱ σελίδες τοῦ τόμου, στὸν ὁποῖο ὑπάρχει καὶ “ὁ προτρεπτικὸς λόγος” ὑπερβαίνουν τὶς 500 καὶ μὲ τὴν ἀπόδοσή τους στὴν νεοελληνικὴ μπορεῖ νὰ ὑπερδιπλασιαστοῦν καὶ τὸ κόστος γίνεται ἀπλησίαστο!
– Ἀλλά, ἂς ἀφήσουμε τὸν μεγάλο Οἰκονόμο νὰ μᾶς μιλήσει γιὰ τὰ μεγάλα κακὰ σὲ βάρος τῆς Ἐκκλησίας ποὺ ζοῦσε τὸ πλήρωμα τοῦ Χριστοῦ στὰ χρόνια της σκλαβιᾶς (ἡ ἀπόδοση στὴν νεοελληνικὴ δική μας).
– «Ὢ μεγάλη τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία! Ποιὰ καὶ πόσα κακὰ δὲν ἔπαθες ἀπ’ αὐτοὺς τοὺς διῶκτες τῆς εὐσέβειάς σου; Ποιὸς Ἡρῴδης ἢ Νέρωνας ἢ Διοκλητιανὸς ἢ ποιὸς Σαπὼρ ἢ ποιοὶ ἀπαναῖοι δείξανε τόσο μῖσος ἐναντίον τῆς χριστιανικῆς πίστης; Ἀφοῦ ὁ ἐχθρὸς τοῦ Σταυροῦ κατάκοψε στὴν Αἴγυπτο καὶ στὴν Ἀσία τὰ κεφάλια τῶν πατέρων καὶ τὶς γλῶσσες τῶν παιδιῶν, ὥστε ἔτσι νὰ μὴ μποροῦν νὰ ὁμολογοῦν τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀφοῦ καὶ τοὺς ναοὺς στὴν Ἀσία καὶ στὴν Ἀφρικὴ καὶ στὴν Εὐρώπη κατάκαψε, κατάσκαψε, βεβήλωσε, μετάτρεψε σὲ Συναγωγὲς τῆς δικῆς του ἀσέβειας, ὑστέρα δὲν σταμάτησε μέχρι σήμερα νὰ δημιουργεῖ πολλές, πάρα πολλὲς δραματικὲς ἐπιδρομὲς ἐναντίον τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Σὲ πολλὲς περιπτώσεις πέφτουν οἱ ναοὶ – ἐκκλησίες, διότι δὲν δίνεται ἄδεια γιὰ ἐπισκευή. Ἀλλοῦ ἐπισκευάζονται μὲ μεγάλα ποσά, ἔτσι ὥστε τὰ ἔξοδα τῆς ἄδειας γίνονται βαρὺ φορτίο χρέους γιὰ τοὺς ναούς, πολλὲς φορές, καὶ ἀφοῦ ἐπισκευασθοῦν, κρημνίζονται, ὅταν βρεθεῖ κατὰ τύχη φανατικὸς θρῆσκος διοικητής. Καθένας ποὺ διαδέχεται τοὺς Σατράπες, καὶ Ἡγεμόνες, καὶ Κριτὲς λαμβάνει χρήματα ἀπὸ τὶς Ἐκκλησίες τῶν Γραικῶν. Τὶς ζημιώνει κάθε χρόνο, καί, ἂν δὲν ἔχουν νὰ δώσουν χρήματα, γιὰ μικρὴ ἀφορμὴ τὶς γκρεμίζει. Ἂν ἐξαιρέσεις λίγους ναοὺς ποὺ ἔχουν ἀνεγερθεῖ καὶ στηρίζονται μὲ πολλὲς οἰκονομίες (αἱματηρὲς) ἀπὸ τὸ ζῆλο τῶν τοπικῶν Ἱεραρχῶν καὶ προεστῶν, ἀλλὰ καὶ πάρα πολὺ χρεωμένοι, ἐπειδὴ εἶναι κάπως καλοί, ὅλοι οἱ ἄλλοι φανερώνουν τὴν δουλεία τῆς Ἐκκλησίας. Δηλαδὴ εἶναι μικροί, χαμηλοί, σκοτεινοί, χαλασμένοι, δείχνουν τὴν φρικτὴ κατάσταση ποὺ ἐπικρατοῦσε στὴν ἐποχὴ τοῦ Νέρωνα ποὺ διώκονταν οἱ νέοι χριστιανοὶ στὶς Συνάξεις τους. Στὴ γῆ τῆς Ἑλλάδας, ὅπου γιὰ χίλιους χρόνους καὶ περισσότερο βασίλεψε ἡ Ὀρθοδοξία, ὅπου φυτεύτηκε τόσο ζωηρὰ καὶ καρποφόρησε τόσο πλούσια τὸ ξύλο τοῦ Σταυροῦ, στὴ γῆ τῆς Ἑλλάδας, ὅπου πρῶτα ἔλαμψαν σὰν ἀστέρες πρωινοί, οἱ Ἐκκλησίες τῆς Κορίνθου, καὶ τῶν Φιλίππων, καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, ὅπου ὁ θεῖος Παῦλος δίδαξε τοὺς σοφοὺς Ἀρεοπαγίτες, καὶ ὁ Πρωτόκλητος Ἀνδρέας τοὺς γενναίους Σπαρτιᾶτες, ὅπου ραγίζουν οἱ πέτρες, ὅπου ὁ υἱὸς τῆς βροντῆς θεολογοῦσε τὰ ὑψηλὰ δόγματα τῆς πίστεως καὶ μυστήρια, ὅπου οἱ Οἰκουμενικὲς Σύνοδοι τῶν ἁγίων Πατέρων κράτησαν τὴν Ὀρθοδοξία, σ’ αὐτὴν τὴν Πατρίδα τῆς Εὐσέβειας καὶ τῆς Σοφίας βασιλεύει τώρα ἡ Ἀσέβεια καὶ ἡ Βαρβαρότητα! Ἀπὸ τὸν Αὐτοκρατορικὸ ναὸ τῆς ἁγίας Σοφίας καὶ ἀπὸ ὅλα σχεδὸν τὰ παλαιὰ ἀριστουργήματα τῆς Χριστιανοσύνης ποὺ σῴζονται ἀκόμα ἀνεβαίνει τὸ ἡμισέληνο ποὺ ἀντιμάχεται τὸν Σταυρὸ πάνω τοῦ βέβηλου καπνοδόχου, ἀπὸ τὸ ὅποιο νύχτα καὶ μέρα φωνάζει τὸ ὄνομα τοῦ ὀλιγοχρόνιου Ψευδοπροφήτου καὶ ὁ λαρυγγισμὸς τῶν βλάσφημων ὕβρεων ἐναντίον τοῦ Ὑψίστου. Τὸ δὲ θεῖον καὶ ἱερὸν Εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖο, σύμφωνα μὲ τὸ Κυριακολόγιο, ἀκουγόταν στὰ δώματα, ποὺ κηρύττονταν λαμπρὰ στὴν πρωτότυπή του γλώσσα, τὴν Ἑλληνική, καὶ ἀκουγόταν ἀπ’ ὅλα τὰ ὑψηλὰ ἀνάκτορα τῆς θείας Μεγαλωσύνης, τώρα μόλις ψιθυρίζεται στ’ αὐτιὰ λόγῳ τοῦ ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος. Ἄγριος Ἰμάμης μαζὶ μὲ τοὺς φανατισμένους τυφλοὺς ὀπαδοὺς γυρίζει καὶ ὠρύεται κάθε μέρα στὴ μέση τοῦ Ναοῦ, ὅπου πρὶν ψάλλονταν τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ, καὶ χρίονταν οἱ εὐσεβεῖς Βασιλεῖς, καὶ ρητόρευε τῶν Γρηγορίων καὶ Χρυσοστόμων ἡ εὐγλωττία, καθὼς ἄλλος πάλι βάρβαρος Τσεζδάρης (τειχοφύλακας) καταπατεῖ καὶ καθυβρίζει περιοδεύοντας τὰ ἐρείπια τῆς Πνύκας, καὶ τὸ βῆμα τοῦ Δημοσθένη, καὶ τὰ ἀριστουργήματα τοῦ Περικλῆ καὶ τοῦ Ἰκτίνου καὶ τοῦ Φειδίου. Ἔτσι, ὅλα τὰ ἀρχαῖα κειμήλια τῆς σοφίας καὶ εὐσέβειας τῶν Ἑλλήνων μεταβλήθηκαν σὲ φωλιὲς τῆς ἀσεβέστατης βαρβαρότητας. Ὁ δὲ λαὸς τοῦ Θεοῦ στενάζει καὶ καταφρονεῖται καὶ πάσχει πολλά, γιὰ νὰ ἐκτελεῖ τὰ μυστήρια τῆς εὐσέβειας.
Ἀντὶ γιὰ τοὺς Ἱεροὺς κώδωνες, οἱ ὁποῖοι στὶς χῶρες τῆς χριστιανικῆς Εὐρώπης σημαίνουν λαμπρὰ τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς, μόλις ἀκούγεται στὴν Ἑλλάδα τὸ ρόπαλο καὶ ἡ σιγανὴ (δειλὴ) φωνὴ τοῦ φτωχοῦ ρακένδυτου κράχτη-κωδωνοκρούστη ἢ ὁ θαμπὸς ἦχος τοῦ ξύλινου σήμαντρου ποὺ χτυπάει σὲ διαλείμματα μὲ τὸ χέρι ποὺ τρέμει στὸ στενὸ περίβολο τῆς Ἐκκλησίας (Ναοῦ) καὶ συγκαλεῖ ἤρεμα τοὺς δυστυχεῖς, νὰ παρακαλέσουν τὸ Θεὸ γιὰ τοὺς βαθεῖς τους στεναγμούς, Τὰ θεῖα Μυστήρια, ὅταν προορίζονται, γιὰ νὰ κοινωνήσουν ἄρρωστοι χριστιανοὶ καὶ οἱ Ἱερεῖς πηγαίνουν στὰ σπίτια τους καὶ τοὺς ἀντιλαμβάνονται οἱ ἄπιστοι τοὺς τὰ παίρνουν- ἁρπάζουν, τὰ ρίχνουν κάτω καὶ τὰ καταπατοῦν, ὥστε καὶ τώρα ὁ θεάνθρωπος Ἰησοῦς νὰ κρύπτεται κάτω ἀπὸ τὰ ἐνδύματα τῶν Ἱερέων μὲ κάθε τρόπο, περισσότερο ἀπ’ ὅτι ἔφευγε στὴν ἔρημο, γιὰ νὰ γλυτώσει ἀπὸ τὸν φονικότατο Ἡρῴδη, προτοῦ ἀκόμα ἔρθει ἡ ὥρα τῶν κοσμοσωτήριων παθῶν του. Οἱ Ἱερεῖς τοῦ Ὑψίστου, ποὺ περιπατοῦν στὶς πόλεις, κινδυνεύουν, κάθε μέρα, κάθε ὥρα, νὰ δέχονται βρισιές, μάστιγες, ἀκόμα καὶ θάνατο, διότι εἶναι Ἱερεῖς. Τὰ μοναστήρια δέ, τὰ Ἱερὰ αὐτὰ ἄσυλα τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς καταφυγῆς τῶν φτωχῶν, ἐκεῖ ποὺ ὁ πλούσιος κι ὁ πεινασμένος βρίσκουν τὴν ἅγια φιλοξενία στὴ λιτὴ τράπεζα, λεηλατοῦνται καὶ γυμνώνονται πολλὲς φορὲς ἀπὸ τοὺς ἀπίστους. Καὶ ὅσοι καταφεύγουν σ’ αὐτά, σὰν λιμάνια, μακριὰ ἀπὸ τὸ πέλαγος τῶν βιωτικῶν περιστατικῶν, ἀναγκάζονται ἀπὸ τὶς πολλὲς φορολογίες τοῦ Τυράννου, νὰ περιπλανοῦνται στὸν κόσμο γιὰ τὸν ἐπιούσιο (ψωμὶ) μὲ πολλὲς ζημιὲς καὶ βλάβες στὶς ψυχές τους, γιὰ νὰ μπορέσουν νὰ κρατήσουν τὴν πίστη τους ποὺ κλονίζεται. Στὴν ἴδια ἀνάγκη βρίσκονται καὶ οἱ Ἀρχιερεῖς λόγῳ τῆς πλεονεξίας- ἀπληστίας τῶν Κρατούντων, ἀπὸ τοὺς ὁποίους καὶ διδάσκονται καὶ βιάζονται νὰ εἶναι “πλεονέκτες”. Ἔτσι ὥστε νὰ ἔχουν ν’ ἀγοράζουν καὶ τὴ δική τους ἀσφάλεια, καὶ τὴν ἄδεια γιὰ νὰ τελοῦν φανερὰ τὶς ἱερουργίες. Καὶ γενικὰ δὲ οἱ Χριστιανοὶ πόσα καὶ πόσα ἐμπόδια δὲν συναντοῦν στὰ χριστιανικά τους καθήκοντα; Σὲ πολλὲς ἐπαρχίες λόγῳ τῶν συχνῶν ἐπιδρομῶν ἐναντίον τῶν ἱεροπραξιῶν ἀπὸ τοὺς Ἀγαρηνούς, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἀκούγεται κήρυγμα – διδασκαλία, δὲν γίνονται οὔτε αὐτὰ τὰ ὑποχρεωτικὰ μυστήρια σύμφωνα μὲ τοὺς Ἱεροὺς Κανόνες. Βλέπουν οἱ Ἱεροὶ Ποιμένες καὶ κλαῖνε πικρὰ τὰ ὅσα συμβαίνουν ἐκεῖ στὴ Βουλγαρία. Φεύγουν οἱ δυστυχεῖς ἀπὸ πόλη σὲ πόλη, μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ βροῦν λίγη παρηγοριὰ στὰ ψυχικὰ καὶ σωματικά τους βάσανα. Φεύγουν ἀπὸ τὴν Πελοπόννησο στὴ Θεσσαλία, ἀπὸ τὴ Θεσσαλία στὴν Ἰωνία, ἀπὸ τὴν Εὐρώπη στὴν Ἀσία, ἀλλὰ παντοῦ βρίσκουν τὸ φίδι τῆς τυραννίας ποὺ εἶναι ἕτοιμο νὰ τοὺς καταπιεῖ, παντοῦ ἀκοῦνε τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ, τὴν μόνη παρηγοριά, νὰ ὑβρίζεται καὶ νὰ βλασφημεῖται ἀπὸ τοὺς ἀπίστους. Οἱ παλαιοὶ διῶκτες τῆς Πίστεως ὀνόμαζαν τοὺς Χριστιανοὺς Ἡλιολάτρες, Ὀνολάτρες, Μάγους καὶ οἱ προσφωνήσεις τῶν Ἀγαρηνῶν στοὺς σημερινοὺς Γραικοὺς οἱ πιὸ ἐπιεικεῖς εἶναι, Σανιδόπιστε (γιὰ τὴν προσκύνηση τῶν ἁγίων Εἰκόνων), Ξυλόπιστε (γιὰ τὸν ζωοποιὸ Σταυρό), Ἄπιστε (γιὰ τὴν ὁμολογία τῆς ἁγίας Τριάδας, καὶ τὴν σαρκικὴ οἰκονομία τοῦ Θεανθρώπου)!
Σὺν Θεῷ θὰ συνεχίσουμε γιατί, ὁ “Προτρεπτικὸς λόγος” τοῦ Κων. Οἰκονόμου, νὰ πείσει τοὺς Ἕλληνες γιὰ τὸ δίκιο τοῦ ἀγώνα τῆς ἀποτίναξης τῆς σκλαβιᾶς εἶναι Ἱερός, καὶ ἐπίκαιρος, πιστεύουμε θὰ μᾶς ἔλεγε ἂν ζοῦσε, διότι ὀρθοδοξοπρακτοῦσε. Πίστευε καὶ τὸ ζοῦσε. Συνυπῆρχε στὴ ζωή του ἡ ὀρθοδοξία μὲ τὴν ὀρθοπραξία, σὲ προσωπικὸ καὶ συλλογικὸ- κοινοβιακὸ ἐπίπεδο, σ’ ἀντίθεση μὲ τὴ Δύση ποὺ ἀτομοκρατεῖται…