Κύριε διευθυντά,
Περπατώντας κανεὶς σήμερα στὴν εὐρύτερη περιοχὴ τοῦ κέντρου τῆς Ἀθήνας (Ἐξάρχεια, Ψυρρῆ κ.ἄ.) διαπιστώνει μὲ εὐχάριστη ἔκπληξη ὅτι ξεφυτρώνουν κάθε τόσο ἀνακαινισμένα νεοκλασσικὰ κτίσματα. Πρόκειται συνήθως γιὰ ἀκατοίκητες ἀπὸ πολλῶν δεκαετιῶν ἀρχοντικὲς ἢ ταπεινότερες κατοικίες ποὺ εἶχαν ἀφεθεῖ στὴ σκόνη, στὶς ἀράχνες, καὶ στὴ ραγδαία φθορὰ τοῦ χρόνου. Εἶναι μερικὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εὐτυχῶς γλύτωσαν ἀπὸ τὴ μανικὴ κατεδαφιστικὴ λαίλαπα τῶν δεκαετιῶν ’50, ’60, ’70, ἡ ὁποία εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νὰ παραμορφωθεῖ καὶ νὰ ὑποβαθμιστεῖ ἡ ἁρμονικὴ εἰκόνα τῆς πρωτεύουσας.
Ἰδιαίτερα εὐχάριστο εἶναι νὰ περπατᾶ κανεὶς στὴν ἐντελῶς σχεδὸν «φρεσκαρισμένη» Πλάκα. Στὴν ὁδὸ ὅμως Περιάνδρου ἀριθ. 5 (στὸ ὕψος περίπου τῆς Πύλης τοῦ Ἀδριανοῦ) τὸν περιμένει μία λίαν δυσάρεστη καὶ ἀπίστευτη ἔκπληξη ἀπὸ τὴν κτυπητὴ παραφωνία ἑνὸς ἐγκαταλελειμμένου σπιτιοῦ, καταφανῶς χρησιμεύοντος πλέον μόνον γιὰ «γατοσυνάξεις». Ἡ ἀρχικὴ δυσφορία θὰ μετατραπεῖ σὲ πικρία καὶ πόνο, ἂν ὁ διαβάτης δὲν εἶναι πολὺ βιαστικὸς καὶ κοντοσταθεῖ, γιὰ νὰ διαβάσει τὴν ὑπέρθυρη ἐπιγραφή: «Στὸ σπίτι αὐτὸ πέθανε ὁ ἐθνικός μας ποιητὴς Κωστὴς Παλαμᾶς στὶς 27 Φεβρουαρίου 1943».
Θεωρῶ ἀπίθανο νὰ μὴ τὸ ἔχουν προσέξει καὶ σχολιάσει ἄλλοι, ὅπως ὁ συνεργάτης τῆς «Καθημερινῆς» κ. Νίκος Βατόπουλος μὲ τὸν δικό του χαρακτηριστικὸ τρόπο. Δὲν γνωρίζω ποιὸ εἶναι τὸ ἰδιοκτησιακὸ καθεστώς. Ἂν ὑπάρχει κάποια δυσκολία γιὰ τὴν ἀποκατάσταση ὁλόκληρου τοῦ κτίσματος, ἂς ἐνδιαφερθοῦν κάποιοι, (ὅπως π.χ. ἡ Ἑλληνικὴ Ἑταιρεία τοῦ ἀείμνηστου Κώστα Καρρᾶ ποὺ ἑδρεύει στὴν Πλάκα) νὰ ἐπισκευασθεῖ τουλάχιστον ἡ μοναδική, λιτή, ἰσόγεια πρόσοψή του. Ἡ ὅλη εἰκόνα δὲν ἀποπνέει μόνο μιζέρια καὶ ἀθλιότητα, ἀλλὰ καὶ ἀσέβεια. Καὶ ὅμως κάποτε ἀκούμπησε ὁλόκληρη ἡ γονατισμένη τότε Ἑλλάδα στὸ φέρετρο τοῦ Παλαμᾶ. Μήπως θὰ πρέπει καὶ σήμερα ποὺ βιώνουμε τὸν ψυχορραγοῦντα –φεῦ– πατριωτισμό μας νὰ ξανὰ-ἀναζητήσουμε τοὺς ἐθνικούς μας ποιητές.
Κατερίνα Παπαθωμᾶ – Μαστοροπούλου
Λέκτωρ Κλασικῆς Φιλολογίας Φιλοσοφικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν