Σαν σήμερα, εκατό χρόνια πριν, η Σμύρνη, η σπουδαία μητρόπολη του ελληνισμού της Μικράς Ασίας, ήταν παραδομένη στις φλόγες. Οι Έλληνες και οι Αρμένιοι της πόλης βίωναν φρικιαστικές στιγμές στα χέρια των Τσετών και των ατάκτων του τουρκικού στρατού. Ο Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος κατακρεουργήθηκε από το πλήθος ενώ όσες δεκάδες χιλιάδες Έλληνες κάτοικοι δεν σφαγιάστηκαν, προσπαθούσαν να διεκπεραιωθούν στα πλοία των Ξένων Δυνάμεων για να σωθούν.
Οι τουρκικές θηριωδίες εντείνονταν. Αμερικανοί και Ευρωπαίοι περιηγητές και απεσταλμένοι πρεσβειών, αυτόπτες μάρτυρες των φρικτών συμβάντων περιγράφουν στα απομνημονεύματά τους σκηνές φρίκης, όπως μαζικές εκτελέσεις, σφαγές, πυρπολήσεις κτιρίων, νοσοκομείων και ορφανοτροφείων, κακοποιήσεις γυναικών και πολυήμερη λεηλασία των χριστιανικών συνοικιών της πόλης. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που γλίτωσαν από την σφαγή πήραν το δρόμο της προσφυγιάς, φθάνοντας με δυσκολία στα λιμάνια των ελληνικών νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης.
Το Αρχείο της ΕΡΤ, στα πλαίσια των εκδηλώσεων μνήμης για την συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ ”Προσφυγική Ελλάδα”, παραγωγής 2002, σε σενάριο-σκηνοθεσία Βαγγέλη Σερντάρη.




