Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Παρακολουθώντας κανεὶς τὸ πῶς ὁ μακαριστὸς Ἐπίσκοπος Ναζιανζοῦ Παῦλος Ντὲ Μπαγιεστέρ ἔγινε Ὀρθόδοξος Χριστιανός, μέσα ἀπὸ σύγγραμμά του “Ἡ μεταστροφή μου στὴν Ὀρθοδοξία”*, ἀντιλαμβάνεται τὴν πρωτειακὴ ἐξουσιαστικὴ μάνητα στὸν Παπισμό. Μέσα ἀπὸ τὸ βιβλίο αὐτό, τὸ ὁποῖο ἀρχικὰ ἐκδόθηκε τὸ 1954, ἀντιλαμβάνεται κανεὶς τὸ πῶς “προστατεύεται” στὸν Παπισμὸ ἡ πρωτειακὴ ἐξουσιαστικότητα.
Ὁ μακαριστὸς Ἐπίσκοπος Ναζιανζοῦ Παῦλος Μπαγιεστὲρ πρὶν γίνει Ὀρθόδοξος, ἦταν μοναχὸς τοῦ τάγματος τοῦ “ἁγίου” Φραγκίσκου τῆς Ἀσίζης στὴ Βόρεια Ἱσπανία κοντὰ στὴ Βαρκελώνη.
Ὅπως ἀναφέρει στὸ ἐν λόγῳ σύγγραμμά του, οἱ ἡγούμενοι τοῦ μοναστηριοῦ ποὺ ἀνῆκε πρὶν γίνει Ὀρθόδοξος, τοῦ εἶχαν ἀναθέσει τὴ διόρθωση τῶν καταλόγων τῶν ἔργων καὶ τῶν συγγραφέων τῆς βιβλιοθήκης τοῦ μοναστηριοῦ τους.
Ἐκεῖ ἀνακάλυψε ἕνα φάκελο ἀναφερόμενο στὴν Ἱερὰ Ἐξέταση τοῦ ἔτους 1647, μὲ ἀντίγραφο διατάγματος τοῦ Πάπα Ἰννοκεντίου τοῦ Ι΄ στὰ λατινικά. Ἐπρόκειτο γιὰ τὸ διάταγμα τοῦ Sancti Oficii ἡμερομηνίας 21 Ἰανουαρίου 1647. “Μὲ αὐτὸ ἀναθεματιζόταν ὡς αἱρετικὸς κάθε χριστιανὸς ποὺ θὰ τολμοῦσε νὰ πιστέψει, νὰ ἀκολουθήσει ἢ νὰ μεταδώσει τὴ διδασκαλία τοῦ Ἀποστόλου Παύλου περὶ τῆς αὐθεντίας τοῦ Ἀποστολικοῦ ἀξιώματος”*. Ὁ λόγος φυσικὰ ἦταν προφανὴς καὶ ἐπεξηγεῖται ἀπὸ τὸν Ἐπίσκοπο αὐτόν.
Ὁ μ. Ἐπίσκοπος Ναζιανζοῦ Παῦλος Μπαγιεστέρ, ἀναφέρει καὶ τὶς περιπτώσεις τοῦ Πάπα Ἰωάννη ΚΒ΄(1327) καὶ τοῦ Πάπα Κλήμη ΣΤ΄ (1351), ὅπου ἀναθεματιζόταν ὅποιος “θὰ τολμοῦσε νὰ ἀρνηθεῖ ὅτι ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὑπάκουε στὶς διαταγὲς τοῦ πρώτου τῶν παπῶν Ἀποστόλου Πέτρου, οἱ ὁποῖες δὲν ἐλέγχονταν ἀπὸ κανένα, καὶ ὅτι βρίσκονταν ὑπὸ τὴν ἀπόλυτη ἐξουσία του”*.
Ἐπίσης παρόμοια στάση τηρήθηκε καὶ ἐπὶ Πάπα Μαρτίνου Ε΄, ὁ ὁποῖος ἀναθεμάτισε τὸν Ἰωάννη Χοὺς στὴ Σύνοδο τῆς Κωνστάντζας καὶ ἀπὸ τοὺς Πάπες Πιὸ Θ΄, Πιὸ Ι΄ καὶ Βενέδικτο ΙΔ΄. Αὐτὸ ἔγινε ἀφορμὴ νὰ ἀναζητήσει ὁ μ. Ἐπίσκοπος Ναζιανζοῦ Παῦλος Μπαγιεστὲρ τὴν ἐκκλησιολογία τῶν Ἁγίων Πατέρων στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, νὰ τὴ βρεῖ καὶ ἀκολούθως νὰ γίνει Ὀρθόδοξος.
Δυστυχῶς καὶ κάποιοι Ὀρθόδοξοι λόγῳ ἔλλειψης ἐπιχειρημάτων γιὰ τὴ χωρὶς τὴν Πανορθόδοξη συναίνεση ἐκχώρηση Αὐτοκεφαλίας στὰ δύο σχισματικὰ μορφώματα τῆς Οὐκρανίας, πρόβαλαν ἁγιογραφικὲς παρερμηνεῖες ἀναφορικὰ μὲ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο.
Αὐτὰ ποὺ ἔγραφε “ἀνώνυμος” στὸ ἱστολόγιο “Φῶς Φαναρίου” στὶς 14/3/2019, σὲ κείμενο τὸ ὁποῖο τιτλοφορεῖτο “Ἀπάντηση στὸν κληρικό τῆς Μητροπόλεως Πατρῶν γιὰ τὸ Οὐκρανικὸ” προβληματίζουν. Ὁ ἐν λόγῳ “ἀνώνυμος” σημείωνε μεταξὺ ἄλλων τὰ ἀκόλουθα: “Ἐὰν ἀρχίσω τὰ πολλὰ καὶ δυσαρίθμητα παραδείγματα τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας, σεβαστέ μου πάτερ, ἢ θὰ μετανοήσητε πικρῶς διὰ τὰ γραφέντα ἢ θὰ ὁμολογήσητε ὅτι δὲν ὑπάρχει Ἀποστολικὴ διαδοχὴ ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ. Ἀσφαλῶς, ἴσως ἡ σύγχρονη ἐλλειπὴς ἐκκλησιολογία νὰ ἀνακηρύξη ἄκυρες καὶ τὶς κανονικὲς πράξεις τοῦ Ἀποστόλου τῶν Ἐθνῶν Παύλου, διότι πῶς ἔλαβε τὴν Ἀρχιερωσύνη; Διὰ τῆς σωτηριώδους τυφλώσεώς του; Διὰ τοῦ βαπτίσματος ὑπὸ Ἀνανίου; Ἢ διὰ τῆς συναντήσεώς του μὲ τὸν Πέτρον ἐξ οὗ ἔλαβε τὴν εὐλογίαν τοῦ κηρύττειν;”**
Διαδοχικὰ κατέληξε ὁ “ἀνώνυμος” ὅτι τὴν Ἀρχιερωσύνη ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, τὴν εἶχε ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Πέτρο. Προσπάθησε νὰ καταδείξει ὅτι δὲν εἶναι ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Ἀνανία, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Πέτρο ποὺ “ἔλαβε τὴν εὐλογίαν τοῦ κηρύττειν”**, μὲ ὅ,τι συνεπαγόταν ὁ παρερμηνευτικὸς αὐτὸς συλλογισμός.
Παρερμηνευτικὰ ὁ “ἀνώνυμος” παραλλήλισε τὴν μεταστροφὴ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου στὸν Χριστιανισμό, μὲ τὴν περίπτωση ἐκχώρησης Τόμου Αὐτοκεφαλίας στὰ δύο σχισματικὰ μορφώματα.
Ὁ Ἀπόστολος Πέτρος κάλεσε τὸν Ἀπόστολο Παῦλο στὸ ἀποστολικὸ ἀξίωμα; Πότε ἄρχισε νὰ κηρύττει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος; Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐπέλεξε τὸν Ἀποστολο Παῦλο. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἦταν σκεῦος ἐκλογῆς τοῦ ἰδίου τοῦ Χριστοῦ.
Καὶ ποῦ τὸν ἔστειλε ὁ Κύριος; Στὸν Ἀπόστολο Πέτρο τὸν ἔστειλε; Στὸν Ἀπόστολο Ἀνανία τὸν ἔστειλε. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος “ἐν ὁράματι” εἶπε στὸν Ἀνανία, “ἀναστὰς πορεύθητι ἐπὶ τὴν ρύμην τὴν καλουμένην εὐθεῖαν καὶ ζήτησον ἐν οἰκίᾳ Ἰούδα Σαῦλον ὀνόματι Ταρσέα” (Πράξ. 9,11). Καὶ ὅταν ὁ Ἀνανίας ἀνέφερε στὸν Χριστὸ τοὺς ἐνδοιασμούς του γιὰ τὰ κακὰ ποὺ ἔκανε στοὺς Χριστιανοὺς τῆς Ἱερουσαλήμ, ὁ Κύριος ἀπάντησε, “πορεύου, ὅτι σκεῦος ἐκλογῆς μοὶ ἐστιν οὗτος τοῦ βαστάσαι τὸ ὄνομά μου ἐνώπιον ἐθνῶν καὶ βασιλέων υἱῶν τε Ἰσραὴλ” (Πράξ. 9,15).
Ἀκολούθως “ἀπῆλθε ὁ Ἀνανίας καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν, καὶ ἐπιθεὶς ἐπ’ αὐτὸν τὰς χεῖρας εἶπε· Σαοὺλ ἀδελφέ, ἀπέσταλκέ με Ἰησοῦς ὁ ὀφθείς σοι ἐν τῇ ὁδῷ ᾗ ἤρχου, ὅπως ἀναβλέψῃς καὶ πλησθῇς Πνεύματος Ἁγίου” (Πράξ. 9,15).
Μετὰ τὸ θαῦμα αὐτὸ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος βαπτίσθηκε καὶ ἔμεινε λίγες μέρες μὲ τοὺς μαθητὲς ποὺ ἐβρίσκοντο στὴ Δαμασκό. “Καὶ εὐθέως ἐν ταῖς συναγωγαῖς ἐκήρυσσε τὸν Ἰησοῦν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ”, (Πράξ. 9,20), ἀναφέρουν οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων, μὲ τὸ “εὐθέως” νὰ ἐπεξηγεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι, εὐθὺς ἀμέσως ἄρχισε ἡ ἀποστολικὴ δράση τοῦ Ἀποστόλου Παύλου.
“Οὐδὲ ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα πρὸς τοὺς πρὸ ἐμοῦ ἀποστόλους, ἀλλὰ ἀπῆλθον εἰς Ἀραβίαν, καὶ πάλιν ὑπέστρεψα εἰς Δαμασκόν” (Γαλ. 1,17) λέγει ὁ ἴδιος ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. Πότε συναντήθηκε μὲ τὸν Ἀπόστολο Πέτρο; “Μετὰ ἔτη τρία” (Γαλ. 1,18), ἀναφέρει ὁ ἴδιος ὁ Ἀπόστολος Παῦλος.
Γιατί προσπάθησε ὁ Ἀπόστολος Παῦλος νὰ συναντηθεῖ μὲ τοὺς μαθητές; “Παραγενόμενος δὲ ὁ Σαῦλος εἰς Ἱερουσαλὴμ ἐπειρᾶτο κολλᾶσθαι τοῖς μαθηταῖς· καὶ πάντες ἐφοβοῦντο αὐτόν, μὴ πιστεύοντες ὅτι ἐστὶ μαθητὴς” (Πράξ. 9,26), ἀναφέρουν οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων.
Ὁ Ἀπόστολος Βαρνάβας τὸν ὁδήγησε στοὺς μαθητές, γιὰ νὰ ἀρθοῦν οἱ δικαιολογημένες ἀμφιβολίες τῶν μαθητῶν. Τοὺς Ἀποστόλους γιὰ ποιὸ λόγο ζήτησε νὰ τοὺς συναντήσει; Γιὰ νὰ διαλυθοῦν οἱ ὁποιεσδήποτε ἀμφιβολίες καὶ ἡ καχυποψία, λόγῳ τοῦ προηγουμένου βίου του ὡς διώκτη τῶν Χριστιανῶν. “Βαρνάβας δὲ ἐπιλαβόμενος αὐτὸν ἤγαγε πρὸς τοὺς ἀποστόλους, καὶ διηγήσατο αὐτοῖς πῷς ἐν τῇ ὁδῷ εἶδε τὸν Κύριον καὶ ὅτι ἐλάλησεν αὐτῷ, καὶ πῶς ἐν Δαμασκῷ ἐπαρρησιάσατο ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Ἰησοῦ” (Πράξ. 9,27), ἀναφέρουν οἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων.
Θὰ εἶναι λόγος ἐκ περισσοῦ νὰ ἀναφέρουμε ὅτι ὁ λόγος τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, «λογίζομαι γὰρ μηδὲν ὑστερηκέναι τῶν ὑπερλίαν ἀποστόλων» (Β΄ Κορ. 11,5) ἐνοχλεῖ ἰδιαιτέρως τοὺς Παπικούς, ἀλλὰ καὶ ὅσους τῶν Ὀρθοδόξων ἐπιζητοῦν ἐξουσιαστικότητα στὰ πρεσβεῖα τιμῆς τοῦ Οἰκουμενικοῦ θρόνου, διὰ τὴν χωρὶς τὴν Πανορθόδοξη συναίνεση ἐκχώρηση Αὐτοκεφάλου, θέση τους.
Σημειώσεις:
*Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ μακαριστοῦ Ἐπισκόπου Ναζιανζοῦ Παύλου Μπαγιεστὲρ «Ἡ ἐπιστροφή μου στὴν Ὀρθοδοξία», (Ἔκδοσις Ἱερᾶς Βασιλικῆς καὶ Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Μαχαιρᾶ – 2009).
** Ἱστολόγιο “Φῶς Φαναρίου” – “Ἀπάντηση στὸν κληρικὸ τῆς Μητροπόλεως Πατρῶν γιὰ τὸ Οὐκρανικό”, ἀπὸ ἀνώνυμο ἀρθρογράφο (14/3/2019).