Τοῦ κ. Β. Χαραλάμπους, θεολόγου
Ἦταν ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸ ὅτι ἡ ἐκχώρηση Αὐτοκεφαλίας στὰ δύο σχισματικὰ μορφώματα τῆς Οὐκρανίας, θὰ κλόνιζε τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα. Ποιὸς ἀμφέβαλε γιὰ τοῦτο;
Ἐκκλησιαστικὴ δομὴ ὑπῆρχε στὴν Οὐκρανία Πανορθοδόξως ἀναγνωρισμένη. Πρὸς τί μία τέτοια πράξη; Πρὸς τί ἡ παραγνώριση τῆς Κανονικῆς Αὐτόνομης Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας;
Ἐκχωρώντας Αὐτοκεφαλία στὰ δύο σχισματικὰ μορφώματα τῆς Οὐκρανίας, διασαλευόταν ἐκκλησιαστικὴ τάξη αἰώνων καὶ τὸ σχίσμα ἐλλόχευε μετὰ ἀπὸ τέτοια ἀνατροπή. Θὰ ἐθεραπεύετο τὸ σχίσμα στὴν Οὐκρανία, μὲ “λύση”, ἡ ὁποία ἐγκυμονοῦσε μεγαλύτερο σχίσμα; Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ἐξευρεθεῖ ἐκκλησιαστικὴ λύση Πανορθόδοξης ἀποδοχῆς.
Δὲν θὰ ἔπρεπε ἐπίσης νὰ προσμετρηθεῖ ὅτι, ἡ Αὐτοκεφαλία δὲν ἀποτελοῦσε αἴτημα τῆς Οὐκρανικῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ αἴτημα τῶν σχισματικῶν καὶ τῆς ἀντικανονικῆς ἀναμείξεως τοῦ τότε Προέδρου τῆς Οὐκρανίας Ποροσένκο, ποὺ ὡς μὴ ὤφειλε προσέδιδεν ἐθνοφυλετικὴ χροιὰ σὲ ἕνα καθαρὰ ἐκκλησιαστικὸ ζήτημα;
Ὅλα τοῦτα κατεδείκνυαν ἐπιτακτικότερη τὴν ἀνάγκη τῆς Συνοδικῆς ὁδοῦ γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ “Οὐκρανικοῦ”. Συνοδικῶς θὰ πρέπει νὰ ἐπιλυθεῖ τὸ πρόβλημα τῆς κλονισθείσας ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας καὶ συνεπακόλουθα τὸ ζήτημα τοῦ Αὐτοκεφάλου. Θὰ εἶναι καὶ μία εὐκαιρία τοιουτοτρόπως νὰ ἐπαναβεβαιωθεῖ αὐτὸ ποὺ ἡ Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας γνωρίζει γιὰ τὸ Αὐτοκέφαλο καὶ νὰ ἀνασκευαστοῦν τὰ περὶ ἔθους ποὺ προέβαλαν κάποιοι.
Ποιὰ προνόμια καὶ ποιὸ “ἔθος”, σύμφωνα μὲ ἰσχυρισμούς τους, μπορεῖ νὰ τίθεται ὑπεράνω της ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας; Τὸ Αὐτοκέφαλο εἶναι ζήτημα ποὺ ἀφορᾶ τὴν Ἐκκλησία καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀπαιτεῖται νὰ εἶναι ἀποτέλεσμα ὁμόθυμης ἀπόφασης.
Διὰ Συνόδου θὰ ἐπιλυθεῖ τὸ μεγάλο καὶ πολύπλοκο αὐτὸ πρόβλημα. “Ἐκκλησία συστήματος καὶ συνόδου ἐστὶν ὄνομα”, λέγει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος (PG 55,493). Ἔτσι μὲ βάση τὸ ἐκκλησιαστικὸ αὐτὸ κριτήριο τῆς ἑνότητας, θὰ πρέπει νὰ ἐπιλυθεῖ τὸ μεγάλο αὐτὸ πρόβλημα.
Κατὰ ἕνα πολὺ περίεργο τρόπο προβλήθηκε ἡ καινοφανὴς μορφὴ τῆς “ὑποχρεωτικῆς” συναίνεσης, ἡ ὑποχρέωση δηλαδὴ τῶν Τοπικῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν νὰ συναινέσουν στὴν ἀπόφαση τοῦ Οἰκουμενικοῦ θρόνου στὸ Αὐτοκέφαλο, εἴτε τὸ ἐπιθυμοῦν εἴτε ὄχι. Τί ἐκκλησιολογία εἶναι αὐτὴ ποὺ προβάλλουν; Ἄτυπο συμβουλευτικὸ “κονκλάβιο” εἶναι οἱ ὑπόλοιπες Τοπικὲς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες;
Εἶναι χρεία λοιπόν, οἱ Τοπικὲς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες τῆς Μίας Ἁγίας Ἐκκλησίας νὰ συναχθοῦν “ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Χριστοῦ”, γιὰ νὰ ἐπιλυθεῖ τὸ πολὺ σοβαρὸ αὐτὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖο εἶναι πρωτίστως ζήτημα ,τὸ ὁποῖο ἀφορᾶ τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα.